ზევიტი

1664564749

„ღმერთმა ევა შექმნა არა ადამის ნეკნისგან, არამედ...“ - რა მოხდა სინამდვილეში ედემის ბაღში, ებრაელი მეცნიერის აზრით - DAILYMAIL

ღმერთმა ევა ადამის პენისიდან შექმნა და არა მისი ნეკნიდან, აცხადებს რელიგიის მკვლევარი, მეცნიერი ზიონი ზევიტი.რამდენიმე წლის წინ გამოცემულმა მისმა წიგნმა აღშფოთება გამოიწვია. - წერს DAILYMAILმეცნიერი ვარაუდობს, რომ ევა შეიქმნა ადამის ბაკულუმისგან (ბაკულუმი - პენისის ძვალი, რომელიც გვხვდება ზოგიერთი ძუძუმწოვრის პენისში. მაგალითად - გორილა და შიმპანზე)ებრაული სიტყვა tsela უნდა ითარგმნოს როგორც ამობურცული კიდური და არა - „ნეკნი“.ეს განმარტავს, რატომ აკლია ადამიანებს ბაკულუმი და რატომ აქვთ მამაკაცებსა და ქალებს ნეკნების ერთნაირი რაოდენობა.თავისი თეორიის გასამყარებლად, მერილენდის ამერიკულ-ებრაული უნივერსიტეტის პროფესორმა, ზევიტმა თქვა, რომ ძველი აღთქმიდან აღებული ებრაული სიტყვა tsela მრავალჯერ და სხვადასხვა კონტექსტში გვხვდება ძველ აღთქმაში და პროფესორმა ზევიტმა თქვა, რომ სწორედ ამან მიიყვანა მთარგმნელები შეცდომაში.ის აცხადებს, რომ ეს სიტყვა გამოიყენებოდა სხეულის ნებისმიერ ნაწილზე, რომელიც გამოდის ტანიდან, მათ შორის - ფეხებს, ხელებსა და პენისზე.„ამ ჩამონათვალიდან, ერთადერთი, რომელსაც ძვალი აკლია, არის პენისი“, — განმარტა მან თავის წიგნში - „რა მოხდა სინამდვილეში ედემის ბაღში?“ებრაული გაზეთის, Haaretz-ის ცნობით, თეორია ნაკლებად სავარაუდოა, რომ სწორი იყოს და მოჰყავს მნიშვნელოვანი კონტრარგუმენტი - tsela კვლავ გამოიყენება პოსტბიბლიურ ებრაულში, „ნეკნის“ მნიშვნელობით.

ალცჰაიმერი

1664445669

ისტორიაში პირველად, ახალმა პრეპარატმა ალცჰაიმერის პროგრესირება შეანელა

იაპონური ფარმაცევტული კომპანიის Eisai მიერ მასაჩუსეტსში დაფუძნებულ Biogen-თან ერთად შექმნილმა პრეპარატმა „ლაკანემაბმა" ალცჰაიმერის მქონე პაციენტებში დაავადების პროგრესირება შეანელა. ეს პირველი მედიკამენტია, რომელმაც მასშტაბური კლინიკური ცდის საბოლოო ფაზაში მსგავსი შედეგი აჩვენა. ინფორმაციას ამის შესახებ უცხოური მედია ავრცელებს. გამოცემის ცნობით, Eisai-ს კვლევა აშშ-ში, ჩინეთში, იაპონიასა და ევროპაში ჩატარდა. მასში მონაწილეობა 1 795 ადამიანმა მიიღო, რომელსაც დაავადების გამო კოგნიტიური პრობლემები სუსტი ფორმით აღენიშნებოდა და ამილოიდური დანალექებიც უფიქსირდებოდა. მათ ერთ ნაწილს „ლაკანებამი" 18 თვის განმავლობაში 2 კვირაში ერთხელ ეძლეოდა, სხეულის წონის ყოველ კილოგრამზე 10 მილიგრამი. მეორე ნაწილი კონტროლ ჯგუფი იყო და პლაცებოს იღებდა.შედეგად, თერაპიამ პირველ ჯგუფში დაავადების პროგრესირება 25 პროცენტით შეანელა, რაც იმასაც ადასტურებს, რომ ალცჰაიმერის განვითარებაში ამილოიდებს მნიშვნელოვანი როლი აქვს. აღსანიშნავია, რომ პაციენტებში მწვავე გვერდითი ეფექტებიც გამოვლინდა, როგორიცაა ტვინის შეშუპება და სისხლდენა.აშშ-ში მოქმედი მარეგულირებელი ორგანოების მიერ ამ პრეპარატის გამოყენების ნებართვის გაცემისთვის პროცესის დაჩქარება უკვე განიხილება. კომპანიები FDA-სგან დასტურის მიღებას 2023 წლის მარტამდე ელიან.ასევე ნახეთ:  COVID 19-მა, შესაძლოა, ალცჰაიმერის ან პარკინსონის დაავადების განვითარება დააჩქაროს? - ზაზა წერეთელი ახალი კვლევის შესახებ საუბრობს

ასტეროიდი

1664262234

ისტორიაში პირველად, NASA-მ ასტეროიდს, ტრაექტორიის შესაცვლელად, კოსმოსური აპარატი შეაჯახა

ისტორიაში პირველად, ნასამ ასტეროიდს, ტრაექტორიის შესაცვლელად, კოსმოსური აპარატი შეაჯახა.ექსპერიმენტის მიზანი ასტეროიდების შეჯახების პოტენციური საფრთხისგან დედამიწის დაცვაა. მისიის ფარგლებში, ნასამ 600 კილოგრამიანი აპარატი, 160 მეტრიანი ასტეროიდის მიმართულებით 2021 წლის 23 ნოემბერს გაუშვა, შეჯახების პროცესს ნასა პირდაპირ ეთერში გადასცემდა.ექსპერიმენტის შემდეგ ეტაპზე მეცნიერები ასტეროიდის ტრაექტორიას დააკვირდებიან. დაკვირვების პროცესი რამდენიმე თვეს გაგრძელდება. 

ჩაი

1664198580

თუ დღეში ამ რაოდენობის ფინჯან ჩაის დალევთ, დიაბეტის ტიპი 2-ის განვითარების რისკს 17%-ით შეამცირებთ - ახალი კვლევა

ჩინეთში ჩატარებული უახლესი კვლევის მიხედვით, დღეში, სულ მცირე, 4 ფინჯანი ჩაის დალევა ტიპი 2 დიაბეტის განვითარების რისკს 17%-ით ამცირებს.  ინფორმაციას ამის შესახებ უცხოური მედია ავრცელებს.  გამოცემის ცნობით, კვლევაში  ევროპის 8 სხვადასხვა ქვეყნიდან 1,076,311 ადამიანი მონაწილეობდა. დაკვირვების შედეგად დადგინდა, რომ იმ ადამიანებში, რომლებიც დღეში 1-3 ფინჯნამდე ჩაის სვამენ, დიაბეტის განვითარების რისკი 4%-ით მცირდება, ხოლო თუ  4 ან მეტი ფინჯნის შემთხვევაში,  17%-ით.  როგორც მეცნიერები ამბობენ, ეს შედეგი ძალიან დამაიმედებელია.ასევე ნახეთ: მეცნიერებმა შექმნეს ახალი პრეპარატი, რომელიც იმუნურ სისტემას კიბოს უჯრედების ამოცნობაში ეხმარება

ჭამა

1663759370

9 საათის შემდეგ ჭამა კიბოს რისკს ზრდის - მეცნიერები გვაფრთხილებენ

ბარსელონას გლობალური ჯანმრთელობის ინსტიტუტის ექსპერტებმა დაადგინეს, რომ 9 საათის შემდეგ ჭამა სიმსივნის გაჩენის რისკს ზრდის. ინფორმაციას უცხოური მედია ავრცელებს. მეცნიერების თქმით, იმ ადამიანების შემთხვევაში, ვინც საკვებს 9 საათის შემდეგ მიირთმევენ, სიმსივნის გაჩენის რისკი 25%-ით მეტია. ასევე ექსპერტები გვაფრთხილებენ, რომ ჭამასა და ძილს შორის აუცილებელია 2 საათიანი შუალედის დაცვა. ამიტომ, უნდა ვეცადოთ, რომ ჭამის შემდეგ ეგრევე არ დავიძინოთ და 2 საათი ფხიზლად ვიყოთ. მათი თქმით, საღამოს საათებში მეტაბოლიზმის პროცესი ნელდება, საკვების მიღება კი მის დაჩქარებას უწყობს ხელს. შედეგად, ეს ყველაფერი ადამიანის ბიოლოგიური საათისა და რიტმის დარღვევას იწვევს, რის შედეგადაც ძუძუს კიბოსა და პროსტატის კიბოს გაჩენის რისკი იზრდება. კვლევაში მონაწილეობდა:621 პაციენტი, რომელსაც პროსტატის კიბო ჰქონდა1205, რომელსაც ძუძუს კიბო ჰქონდა2 193, რომელსაც კიბოს არცერთი ფორმა არ ჰქონდა. მეცნიერები მათ კვების რაციონს აკვირდებოდნენ.  კვლევის შედეგად დადგინდა, რომ იმ ადამიანების შემთხვევაში, რომლებიც 9 საათის შემდეგ არ ჭამდნენ, კიბოს გაჩენის რისკი 20%-ით მცირდებოდა. ხოლო მათ შემთხვევაში ვინც საკვებს 9 საათის შემდეგ იღებდა, 25%-ით იზრდებოდა. 

კიბო

1663699243

მეცნიერებმა შექმნეს ახალი პრეპარატი, რომელიც იმუნურ სისტემას კიბოს უჯრედების ამოცნობაში ეხმარება

მეცნიერებმა შექმნეს ახალი პრეპარატი, რომელიც იმუნურ სისტემას კიბოს უჯრედების ამოცნობაში ეხმარება. ინფორმაციას უცხოური მედია ავრცელებს. გამოცემის ცნობით, ახალ მედიკამენტის მუტირებული ცილა, სახელად KRAS, რომელიც სიმსივნეების მეოთხედზეა პასუხისმგებელი, მავნე უჯრედების ზედაპირზე ამოჰყავს, იქ, სადაც ვეღარ „დაიმალება". ამგვარად, იმუნიტეტისთვის ის უკვე ხილული ხდება, რის შედეგადაც სხეულში ერთგვარი განგაშის სიგნალები წარმოიქმნება და თავდაცვითი მექანიზმი აქტიურდება.კვლევის შემდეგ, მეცნიერებმა KRAS-ის სიმსივნის გავრცელების ხელშემწყობი ეფექტების შემაკავებელი მედიკამენტები მიიღეს, როგორიც სოტორასიბია. ამის მიუხედავად, მათ გასანადგურებლად სხვა საშუალება შექმნეს, რომელსაც ARS1620-ს უწოდებენ.ის კიბოს უჯრედებს არა მხოლოდ მარტივად უკავშირდება და მის უარყოფით ზეგავლენას ბლოკავს, არამედ მუტირებულ KRAS-ს ზედაპირისკენ უბიძგებს და მასთან მიერთებული კომპლექსის სახით იმუნური სისტემა მოქმედებაში მოჰყავს. მომდევნო ეტაპზე ამას უკვე დამოუკიდებელი იმუნოთერაპია უწყობს ხელს.აღსანიშნავია, რომ ასეთი მეთოდით პრეპარატების მიმართ რეზისტენტული უჯრედებიც ნადგურდება, მაგრამ ადამიანებზე ის ჯერ არ გამოუცდიათ. იქამდე მეტი კვლევის ჩატარებაა საჭირო.

ვანილი პლასტმასისგან

1663358731

გემრიელი ნაგავი - ცოტა ხანში ბაზარზე პლასტმასის ნარჩენებისგან მიღებული ვანილი გამოჩნდება

მეცნიერები ვანილის არომატს რეციკლირებული პლასტმასისგან დაამზადებენმიუხედავად იმისა, მიირთმევთ მას ნაყინში, ყავაში, მაფინებში თუ პუდინგში, ვანილი, რომელსაც მომავალში მიირთმევთ, შეიძლება ცოტა უფრო ტკბილი იყოს, საოცარი ახალი ინგრედიენტის: რეციკლირებული პლასტმასის წყალობით.დამეთანხმებით, არც ისე მადის აღმძვრელად ჟღერს. ედინბურგის უნივერსიტეტის მეცნიერებისთვის უფრო ნაკლებად მიმზიდველია პლასტიკური ნარჩენები, რომლებიც ამჟამად ჩადის ოკეანეში (წელიწადში 8 მილიონი ტონა). ეს საკმარისია, რომ 2050 წლისთვის პლასტიკურმა ნარჩენებმა გადაწონოს ოკეანის ყველა თევზი.პლასტმასით დაბინძურების ნაკადის შესაჩერებლად ხმელეთსა და ზღვაზე, მეცნიერებმა შეიმუშავეს მისი ვანილად გადაქცევის ახალი გზა.მიუხედავად იმისა, რომ ვანილი გახლავთ მცენარე და ბუნებრივად გვაძლევს ამ სანელებელს, ის ასევე შეიძლება დამზადდეს სინთეზურად, ნავთობისგან მიღებული ქიმიკატების გამოყენებით.პლასტმასისგან მის შესაქმნელად მკვლევრებმა გენეტიკური ინჟინერიით შექმნეს E. coli ბაქტერიის შტამი, რათა მან შეძლოს ვანილინის წარმოება ტერეფტალის მჟავისგან (TA), ნედლეულისგან, რომელიც გამოიყენება პლასტმასის ბოთლების დასამზადებლად, რომელიც შეიძლება დაიშალოს სპეციალური ფერმენტებით. ისინი შლიან მათ ძირითად ქიმიურ კომპონენტებამდე. „პლასტმასის ნარჩენების გლობალური კრიზისი ახლა აღიარებულია, როგორც ერთ-ერთი ყველაზე აქტუალური გარემოსდაცვითი პრობლემა, რომელიც ჩვენი პლანეტის წინაშე დგას“, - აცხადებენ მეცნიერები, ჯოანა სედლერი და სტივენ უოლესი. „ეს არის ბიოლოგიური სისტემის პირველი გამოყენება პლასტმასის ნარჩენების ძვირფას სამრეწველო ქიმიკატად გადაქცევისთვის და მას აქვს ძალიან საინტერესო გავლენა წრიულ ეკონომიკაზე“, - განუცხადა სედლერმა ბრიტანულ გაზეთ The Guardian-ს.სტატიის თანახმად, მსოფლიოში ვანილინის დაახლოებით 85% სინთეზირებულია წიაღისეული საწვავისგან, მათ შორის ნედლი ნავთობიდან მიღებული ქიმიკატებისგან. ვანილის მარცვლების მოსავლის აღება და დაძველება დამღლელი და შრომატევადი პროცესია, რომელიც ვერ გამოიმუშავებს საკმარის ვანილინს დღევანდელი სამყაროსთვის და ეს რომც შესაძლებელი იყოს, ვანილინის მარაგის ბუნებრივად გაზრდის ერთადერთი გზა იქნება მეტი ვანილის პლანტაციების გაშენება, რაც გამოიწვევს ტყეების განადგურებას.ნავთობის ნაცვლად პლასტმასით ვანილინის შექმნის შესაძლებლობა ნიშნავს ვანილინის მიწოდების გაზრდას, პლასტმასის ნარჩენების შემცირებას, წიაღისეულ საწვავზე ინდუსტრიული დამოკიდებულების შემცირებას და ტყეების გადარჩენას.ექსპერიმენტების დროს მკვლევრებმა წარმატებით გარდაქმნეს TA-ს 79% გადამუშავებული პლასტმასი ვანილინად. დამატებითი ტექნოლოგიით, სედლერს და უოლასს სჯერათ, რომ მათ შეუძლიათ კიდევ უფრო გაზარდონ ეს კონვერტირების მაჩვენებელი და შესაძლოა, სხვა ქიმიკატების წარმოებაც კი, როგორიცაა პარფიუმერიაში გამოყენებული ნაერთები.„ჩვენი ნამუშევარი ეჭვქვეშ აყენებს პლასტმასს, როგორც პრობლემურ ნარჩენს და ამის ნაცვლად აჩვენებს მის გამოყენებას, როგორც ნახშირბადის ახალ რესურსს, საიდანაც შესაძლებელია ღირებული პროდუქტების დამზადება“, - განუცხადა უოლესმა The Guardian-ს.ედინბურგის უნივერსიტეტი არის ერთ-ერთი უახლესი, რომელმაც შეისწავლა ვანილინის ალტერნატიული, მდგრადი წყაროები. მაგალითად, ნორვეგიული კომპანია Borregaard 1962 წლიდან აწარმოებს და ყიდის ხისგან მიღებულ ვანილინს, როგორიცაა ნაძვი. 2009 წელს მან გამოაქვეყნა დამოუკიდებელი ანალიზი, რომელიც აჩვენებს, რომ სათბურის აირების გამონაბოლქვი ხის დაფუძნებული ვანილინის წარმოებიდან მის "ბიოგადამამუშავებელ ქარხანაში" 90%-ით დაბალია, ვიდრე ნავთობზე დაფუძნებული ვანილინის წარმოების სათბურის აირების გამონაბოლქვი.„ვინაიდან ბუნება ვერ შეძლებს ბაზრების მოთხოვნის დაკმაყოფილებას, ჩვენ გვჭირდება ალტერნატივები, რომლებიც შეიძლება კიდევ უკეთესი იყოს მდგრადობის თვალსაზრისით“, - თქვა თომას მარდეველმა, ბორეგორდის არომატული პროდუქტების ბიზნესდირექტორმა FoodNavigator.com-თან ინტერვიუში, 2009 წელს.  წყარო: 

სიმსუქნე

1663164982

საგანგაშო კვლევა! - ორი ტიპის სიმსუქნე, რომელთაგან ერთი, ჯანმრთელობისთვის უფრო მეტად საზიანოა

 ახალი კვლევა სიმსუქნეს ორ სხვადასხვა ქვეტიპად ყოფს, რომელთაგან თითოეულს საკუთარი ეფექტები აქვს ორგანიზმის ფუნქციონირებაზე. ამ მიგნებამ შეიძლება მოგვცეს არა მხოლოდ უფრო სპეციფიკური მიდგომა წონასთან დაკავშირებული დაავადებების დიაგნოზირებისთვის, არამედ მიგვიყვანოს მათი მკურნალობის უფრო პერსონალიზებულ გზებამდეც. ამ ეტაპზე, სიმსუქნის დიაგნოზს სხეულის მასის ინდექსის (BMI) გაზომვებით სვამენ, მაგრამ ახალი კვლევის ავტორები ამბობენ, რომ ეს მიდგომა ზედმეტად მარტივია და არსებობს შეცდომის რისკებიც იმის გამო, რომ უგულებელყოფს ინდივიდუალურ ბიოლოგიურ ვარიაციებს.სიმსუქნის ერთ-ერთი ახლად იდენტიფიცირებული ტიპი ხასიათდება ცხიმის უფრო დიდი მასით, მეორე კი როგორც ცხიმით, ისე მჭლე კუნთოვანი მასით. მათდა გასაკვირად, მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ მეორე ტიპი დაკავშირებული იყო ხშირ ანთებებთან, რაც თავის მხრივ დაკავშირებულია კიბოსა და სხვა დაავადებების რისკის ზრდასთან.„წმინდად მონაცემებზე დაფუძნებული მიდგომის გამოყენებით, პირველად ვიხილეთ, რომ არსებობს სიმსუქნის სულ მცირე ორი სხვადასხვა მეტაბოლური ქვეტიპი, რომელთაგან თითოეულს საკუთარი ფიზიოლოგიური და მოლეკულური მახასიათებლები აქვს, რომლებიც გავლენას ახდენენ ჯანმრთელობაზე. ამ აღმოჩენის კლინიკურად გამოსადეგ ტესტად გადაქცევამ ექიმებს შეიძლება პაციენტებზე უფრო ზუსტი ზრუნვის საშუალება მისცეს“, — ამბობს მიჩიგანის ვან ანდელის ინსტიტუტის ეპიგენეტიკის მკვლევარი ენდრიუ პოსპისილიკი.მეცნიერებმა გამოიყენეს კვლევით პროექტ TwinsUK-ის მიერ შეგროვებული 153 ტყუპის მონაცემები, რომლებიც ეხებოდა იმ ოთხ მეტაბოლურ ქვეტიპს, რომლებიც გავლენას ახდენს სხეულის მასაზე: ორი მათგანი სიგამხდრისკენ არის მიდრეკილი, ორი კი სიმსუქნისკენ. ამის შემდეგ, შედეგები დაადასტურეს ლაბორატორიის თაგვებზე; გამოიყენეს გენური ინჟინერიით გამოყვანილი გენეტიკურად იდენტური თაგვები, რომლებიც ერთსა და იმავე გარემოში გაზარდეს და აჭმევდნენ ერთნაირი ოდენობის საკვებს.ექსპერიმენტმა აჩვენა, რომ კიდევ რაღაც ხდებოდა კვების რაციონს, გარემოსა და მემკვიდრეობას მიღმა. ერთი სავარაუდო ახსნა მოიცავს ეპიგენეტიკურ მარკერებს — დნმ-ის მოლეკულებში მომხდარ არაკოდირებულ მოდიფიკაციებს, რომლებიც გენების წაკითხვის მეთოდს ცვლის. სწორედ ეპიგენეტიკაა იმის მიზეზი, რატომ არ არიან ყოველთვის იდენტურები ერთნაირი დნმ-ის კოდის მქონე ტყუპები.„ლაბორატორიაში გაკეთებულმა აღმოჩენებმა თითქმის გადააკოპირა ადამიანი ტყუპების მონაცემები. კვლავ ვიხილეთ სიმსუქნის ორი სხვადასხვა ქვეტიპი, რომელთაგან ერთი ეპიგენეტიკურად სავარაუდოდ ეპიგენეტიკურად გამოწვეული იყო, გამოირჩეოდა დიდი მჭლე მასითა და ცხიმით, ძლიერი ანთებითი სიგნალებით, ინსულინის მაღალი დონით და ძლიერი ეპიგენეტიკური ხელწერით“, — ამბობს პოსპისილიკი.მკვლევართა განცხადებით, სიმსუქნის მეორე ტიპი, რომელიც ანთებასთან არის დაკავშირებული, როგორც ჩანს, შემთხვევითობით არის გამოწვეული. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ ეს აღმოჩენა შეიძლება ასევე გამოდგეს ე. წ. აუხსნელი ფენოტიპური ცვალებადობის (UPV) კვლევაში — ეს არის მოსაზრება, რომლის მიხედვითაც, გენეტიკისა და გარემოს გარდა, სხვა ფაქტორებიც გვაქცევს ისეთებად, როგორებიც ვართ. UPV-ის შესახებ მეცნიერები უკვე ას წელიწადზე მეტია ფიქრობენ და როგორც ეს კვლევა მიუთითებს, ეპიგენეტიკა UPV-სთან კავშირშია.„ჩვენ მიერ მიღებული შედეგები ხაზს უსვამს ადამიანებს შორის ამ ოდნავი სხვაობების ამოცნობის ძალას, რათა დაავადებას უფრო ზუსტი გზებით ვუმკურნალოთ“, — ამბობს პოსპისილიკი.თუკი სიმსუქნის ორი (ან მეტი) ტიპი ადამიანებზე ცდებში მომავალში დადასტურდა, ამას მოჰყვება ის, რომ სიმსუქნის სამკურნალო სხვადასხვა საშუალებას — მაგალითად, ცვლილებებს კვების რაციონში ან წონაში კლების ქირურგიულ ჩარევას, შეიძლება განსხვავებული ეფექტები ჰქონდეს, იმის მიხედვით, თუ სიმსუქნის რომელ ტიპთან გვაქვს საქმე. ფაქტია, საფუძველი ჩაეყარა ამ მიმართულებით კვლევების სრულიად ახალ მიმართულებას.ამჯერად, მეცნიერებს მათ მიერ იდენტიფიცირებული სიმსუქნის ორი ტიპის უფრო დეტალურად შესწავლა სურთ, რაც ექიმებს დიაგნოსტიკას და მკურნალობას გაცილებით გაუადვილებს.„მსოფლიოში დაახლოებით ორი მილიარდი ადამიანია ჭარბწონიანი, მათ შორის 600 მილიონს სიმსუქნე აწუხებს“, — ამბობს კვლევის ავტორი, მიჩიგანის ვან ანდელის ინსტიტუტის ეპიგენეტიკის მკვლევარი ენდრიუ პოსპისილიკი.კვლევა Nature Metabolism-ში გამოქვეყნდა. რომელიც მიხეილ ჭაბუკაშვილმა თარგმნა.

ვაქცინა

1663145079

მეცნიერებმა ძაღლზე ალერგიის საწინააღმდეგო ვაქცინის პროტოტიპი შექმნეს

იაპონელმა ბიოლოგებმა ძაღლის ბეწვზე ალერგიის საწინააღმდეგო ვაქცინის პროტოტიპი შექმნეს. ამის შესახებ გამოცემა The FEBS Journal წერს.კვლევაში აღნიშნულია, რომ ძაღლის ბეწვზე ან ნერწყვზე ალერგია მსოფლიოს მოსახლეობის 10-20%-ს აქვს.გავრცელებული ინფორმაციით, ვაქცინა ძაღლის ნერწყვში არსებულ ცილას ეფუძნება. კვლევის პროცესში მეცნიერებმა Can f 1-ის ცილის სტრუქტურა შეისწავლეს. ამ ნივთიერების მოლეკულები იწვევს ძალადობრივ იმუნურ რეაქციას ძაღლებზე ალერგიის მატარებლებში.მიღებულ მონაცემებზე დაყრდნობით, მეცნიერებმა ვაქცინის რამდენიმე პროტოტიპი შეიმუშავეს, რომელიც ადამიანის იმუნურ სისტემას „ავარჯიშებს“.

„ჩუმი ეპიდემია ბორბლებზე“

1662738175

„ჩუმი ეპიდემია ბორბლებზე“ - რას წერს პროფესორი გზებზე სიკვდილიანობის შესახებ

გასული ორი წლის განმავლობაში, COVID-19-ის პანდემიამ ძლიერ არასასიამოვნო სტატისტიკა დადო: ნახევარი მილიარდზე მეტი შემთხვევა მსოფლიოში და ექვსი მილიონი გარდაცვლილი, მათგან ერთი მილიონი მხოლოდ აშშ-ში. თუმცა, მას წინ უძღოდა და სავარაუდოდ უფრო მეტხანსაც გაგრძელდება მეორე, ნაკლებად გახმაურებული უბედურება: ავტოავარიებში დაღუპვა და დაზიანებების მიღება.მსოფლიოში გზებზე ყოველწლიურად დაახლოებით 1,35 მილიონი ადამიანი კვდება, 20-დან 50 მილიონამდე ადამიანი კი სერიოზულ დაზიანებებს იღებს. დაღუპულთა ნახევარი და მრავალი დაზიანებული არის ქვეითი, ველოსიპედისტი და მოტოციკლისტი — გზებისა და ქუჩების ყველაზე მოწყვლადი მომხმარებლები.ყოველ 25 წამში, საგზაო ინციდენტის გამო მსოფლიოში ვიღაც იღუპება. გაერო-ს საგზაო უსაფრთხოების ფონდის ხელმძღვანელმა გზებზე სიკვდილიანობას და დაზიანებებს „ჩუმი ეპიდემია ბორბლებზე“ უწოდა.მერილენდის უნივერსიტეტის საზოგადოებრივი პოლიტიკის პროფესორი ჯონ რენი შორტი უკვე მრავალი წელია, ქალაქებსა და ურბანულ პოლიტიკას, მათ შორის ტრანსპორტირებას და საგზაო უსაფრთხოებას იკვლევს. ახლახან, გზებზე სიკვდილიანობის შესახებ მან წერილი გამოაქვეყნა გამოცემა The Conversation-ში.მისი აზრით, სატრანსპორტო სისტემების უსაფრთხოების მიღწევა შესაძლებელია და ეს სულაც არ გახლავთ რაკეტების მეცნიერება. ჩვენი სტატია სწორედ შორტის ამ წერილზე დაყრდნობით არის მომზადებული.მისი აზრით, მთავრობებისთვის გადამწყვეტი უნდა იყოს უსაფრთხო გზების, სიჩქარისა და ტრასნპორტის პრიორიტეტად დასახვა, „მოძრაობის დამშვიდების“ პოლიტიკის ხელშეწყობა, რაც როგორც ცნობილია, ამცირებს ავტოავარიათა რისკს. ფასიშეიძლება გაზვიადებულად ჩანდეს გზებზე სიკვდილიანობის პანდემიურ დაავადებებთან შედარება, მაგრამ რიცხვები ამას მეტყველებს. მსოფლიოში, 5-დან 29 წლამდე ადამიანების სიკვდილის მთავარი მიზეზი ავტოსაგზაო შემთხვევებია, დაბალშემოსავლიანი ქვეყნების საერთო მაჩვენებლით კი სიკვდილის მეშვიდე მთავარი მიზეზი.ავტოავარიები სერიოზულ ეკონომიკურ ზიანს აყენებს მსხვერპლებს და მათ ოჯახებს, ისევე, როგორც ფართო საზოგადოებას. 2019 წლის კვლევის მიხედვით, 2015-2030 წლებში, საგზაო შემთხვევების შედეგად მიღებული ტრავმები გლობალურ ეკონომიკას თითქმის 1,8 ტრილიონი აშშ დოლარი დაუჯდება.იმის გამო, რომ სიკვდილიანობისა და დაზიანებების მაჩვენებლები ყველაზე მაღალია დაბალ და საშუალოშემოსავლიან ქვეყნებში, სახიფათო გზები იქ ხარჯებს კიდევ უფრო ზრდის და წარმოადგენს ეკონომიკური ზრდის მთავარ დამაბრკოლებელს. სწორედ ამიტომ არის გაერო-ს პროგრამა „მდგრადი განვითარების მიზნებიდან“ ერთ-ერთი 2030 წლისთვის ავტოსაგზაო შემთხვევებში სიკვდილიანობისა და დაზიანებების გლობალური მაჩვენებლის განახევრება. მეტი სიკვდილიანობა დაბალშემოსავლიან ქვეყნებშიმსოფლიო მასშტაბით, ავტოსაგზაო შემთხვევათა ფატალურ მაჩვენებლებში მნიშვნელოვანი სხვადასხვაობაა. აფრიკაში ავტოავარიებში სიკვდილიანობის მაჩვენებელი შეადგენს 27 ადამიანს ყოველ 100 000 ადამიანზე, ევროპაში კი მხოლოდ შვიდ ადამიანს 100 000-ზე.მდიდარ ქვეყნებს უკვე დიდი ხანია, უფრო მასობრივი საავტომობილო მოძრაობა აქვთ, ვიდრე დაბალი შემოსავლის მქონე ქვეყნებს; შესაბამისად, მათ მეტი დრო ჰქონდათ ავარიებისა და სიკვდილიანობის შესამცირებლად სტრატეგიებისა და ტაქტიკების შემუშავებისთვის.მაგალითად, 1937 წელს, ეპოქაში, როდესაც ავტოსაგზაო შემთხვევებში ქუჩებში სიკვდილი ნიუ-იორკის მსგავსი ქალაქების ცხოვრებაში ყოველდღიურ რუტინას წარმოადგენდა — აშშ-ში გზებზე სიკვდილიანობის მაჩვენებელი 31 ადამიანი იყო ყოველ 100 000 ადამიანზე. დღეს ზუსტად ასეთივე მაჩვენებელი ფიქსირდება კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში.დაბალშემოსავლიან ქვეყნებში ძირითადად ნაკლებად უსაფრთხო ავტომობილები მოძრაობს, ცუდია გზები; გზების უფრო მოწყვლადი მომხმარებლები, მაგალითად ქვეითები და ველოსიპედისტები მანქანებისთვის განკუთვნილ ურბანულ სივრცეს იყენებენ; ცუდია სამედიცინო დახმარებაც, რაც იმას ნიშნავს, რომ დაზიანებული ადამიანი შეიძლება ადვილად დაიღუპოს. ამას გარდა, ასეთ ქვეყნებს საგზაო მოძრაობის კანონების შემუშავებისა და შემოღების ნაკლები შესაძლებლობაც აქვთ.მაღალშემოსავლიან ქვეყნებში ავტოსაგზაო შემთხვევებში ხშირად მხოლოდ ერთი ან ორი ადამიანია ჩართული. დაბალშემოსავლიან ქვეყნებში კი ავარიებში ხშირად მრავალი მგზავრია ჩართული.მაგალითად, 2021 წელს, კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, დედაქალაქ კინშასადან 180 კილომეტრში საწვავმზიდი ხალხით სავსე ავტობუსს შეეჯახა, რის შედეგადაც 33 ადამიანი დაიღუპა. ამ ქვეყანაში ყოველდღიური ავარიები ხშირია; იქ საკმაოდ ცუდ მდგომარეობაშია გზები, არის ბევრი არასაიმედო, სახიფათო ძველი მანქანა, მრავალი მძღოლი სათანადოდ მომზადებული არ არის და ხშირია მანქანის მართვა ნასვამ მდგომარეობაში.მრავალ საშუალოშემოსავლიან ქვეყანაში საგზაო მოძრაობის გამოწვევა სწრაფად იზრდება, რადგან მოსახლეობა უფრო ურბანული ხდება და უფრო მეტი ადამიანი გამოიმუშავებს ავტომობილის ან მოტოციკლის შესაძენად საკმარის ფულს. ასეთმა სწრაფმა ზრდამ შეიძლება გადააჭარბოს ურბანული გზების გამტარუნარიანობას.აშშ — ნაკლები რეგულაცია და მეტი დაღუპულიგანსხვავებაა თავად მდიდარ ქვეყნებს შორისაც. 1994 წელს, ევროპას და აშშ-ს საგზაო შემთხვევებში სიკვდილიანობის ერთნაირი მაჩვენებელი ჰქონდა, მაგრამ 2020 წლისთვის, ამერიკელს ავარიაში დაღუპვის დაახლოებით სამჯერ მეტი შანსი ჰქონდა, ვიდრე ევროპელს.დღეისათვის, აშშ-ში ავტოსაგზაო ინციდენტების შედეგად წელიწადში 12 ადამიანი კვდება ყოველ 100 000 ადამიანზე, ნიდერლანდებსა და გერმანიაში ოთხი, ნორვეგიაში კი მხოლოდ ორი. ამ სხვაობის შედეგია ევროპაში განხორციელებული უფრო აგრესიული პოლიტიკა სიჩქარის შესამცირებლად, დიდი ინვესტიციები მასობრივ ტრანზიტში, მკაცრი კანონები ნასვამზე მართვის წინააღმდეგ.აშშ სხვა მდიდარ ქვეყნებს მხოლოდ საგზაო უსაფრთხოების მხარდაჭერაში როდი ჩამორჩება. ბოლო წლებში, აშშ-ში გაიზარდა ავტოსაგზაო შემთხვევებში დაღუპულთა რაოდენობა. 50 წლის განმავლობაში თანდათან შემცირების შემდეგ, 2021 წელს ფატალურმა შემთხვევებმა ბოლო 16 წლის განმავლობაში ყველაზე მაღალ ნიშნულს მიაღწია — დაიღუპა თითქმის 43 000 ადამიანი. 40 წლის განმავლობაში უმაღლესი იყო ქვეითთა სიკვდილის მაჩვენებელიც — 7500 ადამიანი.რამ გამოიწვია სიკვდილის მაჩვენებლის ასეთი ზრდა? COVID-19-ის ლოკდაუნების დროს, გზები ნაკლებად იყო დატვირთული, მაგრამ პროპორციულად უფრო მეტი ადამიანი ავლენდა სარისკო ქცევებს, მათ შორის, მოძრაობდნენ სწრაფად, ნასვამები, გონებაგაფანტული და არ იყენებდნენ უსაფრთხოების ღვედებს.ველოსიპედისტთა და ქვეითთა სიკვდილიანობის შემთხვევები პანდემიამდელ მაჩვენებელზე მეტად გაიზარდა, რადგან ქალაქები ფეხით ფეხით და ველოსიპედით სიარულს სათანადო ინფრასტრუქტურის მიწოდების გარეშე აგულიანებდნენ. დატვირთულ ქუჩაზე თეთრი ხაზის გავლება სრულად დაცულობას არ უზრუნველყოფს, როგორსაც ცალკე გამოყოფილი ველობილიკი.ორი მავნე ნარატივი საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების შესახებავტოსაგზაო შემთხვევების შესახებ დისკუსიებში ხშირად ბუნდოვანია ორი ნარატივი. პირველი — ასეთი მოვლენების „უბედური შემთხვევად“ მოხსენიება ფაქტობრივად ახდეს უდანაშაულოთა მოკვლის ნორმალიზებას. წარმოადგენს ავტომობილთა კულტისა და იმ უპირატესობის ნაწილს, რომელსაც აშშ სწრაფ საავტომობილო მოძრაობას ანიჭებს.ავტომობილების, როგორც ტრანსპორტირების მთავარ საშუალებად ჩამოყალიბებამ შექმნა სივრცის სპეციალური ფორმა — გზები და ავტომაგისტრალები, სადაც სიკვდილი და დაზიანებები „უბედურ შემთხვევებად“ მიიჩნევა. პროფესორ შორტის აზრით, ეს გახლავთ გარემოებითი უსამართლობის უკიდურესი ფორმა. ისტორიულად დაუცველები და ღარიბი საზოგადოებები ზედმეტად არიან წარმოდგენილი ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად დაღუპულებში ან დაზიანებულებში.მეორე არასწორი ნარატივი ის არის, რომ გზებზე სიკვდილისა და დაზიანებების თითქმის ყველა შემთხვევას ადამიანურ შეცდომას მიაწერენ. ოფიციალური პირები ავტოავარიებში გამუდმებით ადანაშაულებენ ცუდ მძღოლებს, დაბნეულ ქვეითებს და აგრესიულ ველოსიპედისტებს.ადამიანები ძალიან ბევრ რისკზე მივდივართ. ამერიკის საავტომობილო ასოციაციის (AAA) საგზაო უსაფრთხოების წლიური კულტურის კვლევის მიხედვით, ბოლო წლებში მძღოლების უმეტესობა უკიდურესად ან ძლიერ სახიფათოდ მიიჩნევს მანქანის მართვისას სახიფათო ქცევებს, მაგალითად, მესიჯობას საჭესთან ან ჩქარა მოძრაობას ავტომაგისტრალებზე; თუმცა, ბევრი მძღოლი აცხადებს იმასაც, რომ ასეთ ქცევებს მაინც არ იშლის.როგორც ურბანული კვლევების ექსპერტი დევიდ ციპერი აღნიშნავს, აშშ-ში არსებობს მუდმივი მითი, რომელსაც ხშირად ციტირებს მთავრობა და მედია, რომლის მიხედვითაც, აშშ-ში საგზაო შემთხვევათა 94 პროცენტი ინდივიდუალურ მძღოლთა მიერ არის გამოწვეული.ამ გაბერილ რიცხვს პასუხისმგებლობა წარმატებით გადააქვს სხვა ისეთი ფაქტორებისგან, როგორებიც არის მანქანის დიზაინი, საგზაო ინფრასტრუქტურა და უფრო მეტად ეფექტიანი საზოგადოებრივი პოლიტიკის საჭიროება.მთავრობებს აქვთ ინსტრუმენტებიროგორც წერილის ავტორი, პროფესორი ჯონ რენი შორტი აღნიშნავს, ავტოსაგზაო შემთხვევებში დაღუპვა და დაზიანება მას უბედურ შემთხვევად არ მიაჩნია. მისი აზრით, ეს არის ინციდენტები, რომელთა აღმოფხვრა და პრევენციაც შესაძლებელია. ამის გაკეთება კი მთავრობებისა და ურბანული მგეგმავებისგან მოითხოვს სატრანსპორტო სისტემებზე წარმოდგენის შეცვლას — ისინი არა მხოლოდ სწრაფი და ეფექტიანი, არამედ უსაფრთხო და სიცოცხლისთვის ხელსაყრელი უნდა იყოს.ეს უნდა ნიშნავდეს მოტოციკლისტების, ველოსიპედისტებისა და ქვეითების დაცვას საავტომობილო მოძრაობისგან და სიჩქარის შემცირებას ურბანულ გზებზე.ეს ასევე მოითხოვს გზების უკეთეს დაგეგმარებას, საგზაო მოძრაობის ისეთი კანონების შემოღებას, რომლებიც გზებს უფრო უსაფრთხოს გახდის, უფრო ეფექტიანი და განხორციელებადი ზომების მიღებას, რომლებიც წაახალისებს უსაფრთხოების ისეთ მოწყობილობებს, როგორებიც არის ღვედი, ბავშვების ჩასასმელი, ჩაფხუტები ბაიკერებისა და მოტოციკლისტებისთვის.COVID-19-ის პანდემიისგან განსხვავებით, ქუჩების უფრო უსაფრთხოდ გადაქცევა არ მოითხოვს ახალი გამოსავლების ძებნას ლაბორატორიებში.საჭიროა მხოლოდ იმის ნება, რომ დაინერგოს ისეთი ინსტრუმენტები, რომელთა ეფექტიანობაც დადასტურებულია.მომზადებულია The Conversation-ის მიხედვით, რომელიც მიხეილ ჭაბუკაშვილმა თარგმნა

agmochena dmanisshi

1662641714

დმანისში არქეოლოგებმა 1.8 მლნ წლით დათარიღებულ ფენებში ადამიანის კბილი აღმოაჩინეს

დმანისში არქეოლოგებმა 1.8 მლნ წლით დათარიღებული ევრაზიის უძველესი მაცხოვრებლების მიერ დამზადებული ქვის იარაღები აღმოაჩინეს. დმანისის მუნიციპალიტეტის მერიის ინფორმაციით, არქეოლოგიურ სამუშაოები მერიის აქტიური ჩართულობითა და მხარდაჭერით მიმდინარეობდა.ოროზმანის აღმოჩენის პრეზენტაცია დღეს სოფელ ქვემო ოროზმანში გაიმართა. მოხდა ძეგლის დათვალიერება და აღმოჩენილი კბილის წარდგენა პრესისა და ფართო საზოგადოებისთვის.ოროზმანის ტერიტორიაზე პირველი არქეოლოგიური გათხრები 2021 წელს ჩატარდა, რა დროსაც გამოვლინდა ევრაზიის უძველესი მაცხოვრებლების (ჰომო ერექტუსების) მიერ დამზადებული ქვის იარაღები და გადაშენებულ ცხოველთა ნაშთები. ადგილზე ჰომო ერექტუსების მიერ დამზადებული ქვის იარაღები და გადაშენებული ცხოველთა ნაშთები იქნა აღმოჩენილი.2022 წლის არქეოლოგიური კამპანიის დროს ოროზმანის საერთაშორისო არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ 1.8 მილიონი წლით დათარიღებულ ფენებში ადრეული ჰომოს ქვედა ყბის კბილი, მეოთხე პრემოლარი აღმოაჩინა. ოროზმანის აღმოჩენა მსოფიო მნიშვნელობისაა და აფრიკის ფარგლებს გარეთ, დმანისთან ერთად, მსოფლიოში უძველესი ადამიანის ანუ ადრეული (Homo)-ს უძველესი გავრცელების კერას წარმოადგენს.ღონისძიებას, დმანისის მუნიციპალიტეტის მერი, კობა მურადაშვილი მოადგილესთან კახა პეტრიაშვილთან, საკრებულოს თავმჯდომარესთან, პაატა ყულიაშვილთან და საკრებულოს წევრებთან ერთად ესწრებოდა.

ლუნა 25

1662614525

რუსეთმა 2022 წლისთვის დაგეგმილი მისია მთვარეზე გააუქმა

რუსეთმა 2022 წლისთვის დაგეგმილი მისია მთვარეზე გააუქმა. კოსმოსური აპარატი „ლუნა-25“-ის გაშვება მომავალი წლის შუამდე გადაიდო. ამის შესახებ სახელმწიფო კორპორაცია „როსკოსმოსის“ ხელმძღვანელმა იური ბორისოვმა განაცხადა.ეს ქვეყნის ისტორიაში მთვარეზე პირველი მისია იქნებოდა. საბჭოთა კავშირმა მთვარეზე უკანასკნელად 1976 წელს ზონდი გაგზავნა.„როსკოსმოსში“ მისიის გადადება ახსნეს პრობლემებით მოწყობილობაში, რომელიც აუცილებელია რბილი დაჯდომისთვის.„როსკოსმოსის“ ყოფილმა პრეზიდენტმა დმიტრი როგორზინმა პირობა დადო, რომ მთვარის გარშემო პილოტირებული შემოფრენა 2024 წლისთვის განხორციელდება, მასზე პირველი კოსმონავტების გადასხმა კი - 2030 წელს. მოგვიანებით მთვარეზე გადასხდომის ვადამ „როსკოსმოსის“ გეგმებში ერთი წლით გადაიწია, მთვარის გარშემო შემოფრენამ კი ოთხი წლით.