1793910066

შუქი გაითიშება - გადაამოწმეთ თქვენი მისამართი

„ენერგო-პრო ჯორჯიას“ აბონენტების ნაწილს 6 ნოემბერს ელექტროენერგიის მიწოდება შეეზღუდება.კომპანიის ცნობით, ქსელის გეგმური სარეაბილიტაციო სამუშაოების გამო, 6 ნოემბერს 12:00-დან 14:00 საათამდე ელექტროენერგიის მიწოდება შეეზღუდება აბონენტებს მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფლებში: ახალუბანი, მისაქციელი, სელექცია, ნატახტარი და მიმდებარე სოფლებში;14:30-დან 19:00 საათამდე აბონენტებს თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფლებში: სიმონიანთხევი, თოლენჯი, გორანა, ალოტი და მიმდებარე სოფლებში.„სარეაბილიტაციო სამუშაოების დასრულებისთანავე, ელექტროენერგიის მიწოდება აღდგება ჩვეულ რეჟიმში“, - ნათქვამია ინფორმაციაში.

1793908098

ამინდი მკვეთრად შეიცვლება - უახლოესი დღეების პროგნოზი

საქართველოში 6-10 ნოემბერს შედარებით ცივი და არამდგრადი ამინდია მოსალოდნელი. სინოპტიკოსების პროგნოზით, ჰაერის ტემპერატურა დაიკლებს, ზოგიერთ რეგიონში იწვიმებს, მაღალმთიან რაიონებში კი შესაძლოა თოვლი მოვიდეს. 6-7 ნოემბერს ქვეყნის სხვადასხვა რეგიონში მოსალოდნელია ღრუბლიანობა და პერიოდული ნალექი. განსაკუთრებით შესამჩნევი იქნება ტემპერატურის კლება მთიან და მაღალმთიან რაიონებში, სადაც ღამის საათებში ყინვაც არის შესაძლებელი.8-9 ნოემბერს ნალექი ზოგიერთ რეგიონში შემცირდება, თუმცა შედარებით ცივი ამინდი შენარჩუნდება. ღამის საათებში ტემპერატურა კიდევ უფრო დაიკლებს.10 ნოემბრიდან ცალკეულ რაიონებში გამოიდარებს და დღის ტემპერატურა შედარებით მოიმატებს.

1793904081

გაზის მიწოდება 34 საათით შეწყდება - ნახეთ მისამართები და დეტალური ინფორმაცია

„გაცნობებთ, რომ შპს „საქართველოს გაზის ტრანსპორტირების კომპანია“ 9 ნოემბრის 06:00 საათიდან 18 ნოემბრის 16:00 საათამდე რუსთავი–თელავი–ჟინვალის მაგისტრალურ გაზსადენზე მასშტაბურ სარემონტო-სარეაბილიტაციო სამუშაოებს განახორციელებს“, - ამის შესახებ განცხადებას შპს „საქართველოს გაზის ტრანსპორტირების კომპანია“ ავრცელებს.მათივე ცნობით, აღნიშნულიდან გამომდინარე, ბუნებრივი გაზის მიწოდება ეტაპობრივად შეუწყდებათ ქვემოთ ჩამოთვლილი გაზგამანაწილებელი სადგურების მომხმარებლებს, კერძოდ:9 ნოემბერს 06:00 საათიდან 17:00 საათამდე – ახმეტის, ოჟიოს, ქისტაურის, ნაფარეულის, თელავისა და წინანდლის გაზგამანაწილებელი სადგურების მომხმარებლებს;10 ნოემბერს 06:00 საათიდან 17:00 საათამდე – ჩუმლაყის გაზგამანაწილებელი სადგურის მომხმარებლებს;10 ნოემბრის 06:00 საათიდან 11 ნოემბრის 16:00 საათამდე – ყვარლის, ვაზისუბნის, ველისციხისა და ახაშენის გაზგამანაწილებელი სადგურების მომხმარებლებს;12 ნოემბრის 06:00 საათიდან 13 ნოემბრის 16:00 საათამდე – ჭაბუკიანის, გიორგეთის, კაბალის, ლაგოდეხის, კარდენახის, ჩალაუბნისა და გურჯაანის გაზგამანაწილებელი სადგურების მომხმარებლებს;17 ნოემბრის 06:00 საათიდან 18 ნოემბრის 16:00 საათამდე – კაჭრეთის გაზგამანაწილებელი სადგურის მომხმარებლებს.საქართველოს გაზის ტრანსპორტირების კომპანია უზრუნველყოფს სამუშაოების ოპერატიულ შესრულებას გაზის მიწოდების უმოკლეს დროში აღსადგენად. 

1793903557

„ვინ იფიქრებდა, რომ შენი 25 წლის იუბილე შენი უკანასკნელი დღე იქნებოდა ამქვეყნად…“ - ტრაგიკულად დაღუპულ ბიჭს გლოვობენ

თბილისში, ტრაგიკულად დაღუპულ 25 წლის ახალგაზრდას გლოვობენ. „ჩემო ტუკა... ჩემო გულო, ჩემო პირველო ნათლულო…  25 წლის წინ დაიბადე და იმ დღიდან ჩემი ცხოვრების განუყოფელი ნაწილი გახდი. დაბადებიდან ერთად მოვდიოდით, შენს გაზრდას ვუყურებდი, შენს თითოეულ სიხარულს ვიზიარებდი და შენი ყოველი მიღწევით უსაზღვროდ ვამაყობდი. სულ სიამაყით ვაზიარებდი შენს წარმატებებს, რადგან შენ ჩემი განსაკუთრებული ბიჭი იყავი…ვინ იფიქრებდა, რომ დადგებოდა დღე, როცა შენს ფოტოს სიამაყით კი არა, ცრემლებითა და გულისტკივილით გავაზიარებდი… ვინ იფიქრებდა, რომ შენი 25 წლის იუბილე შენი უკანასკნელი დღე იქნებოდა ამქვეყნად…25 წლის წინ მოევლინე ამ სამყაროს, 25 წლის იუბილეზე კი ცაში გაფრინდი… დაბადება და გამოსამშვიდობებელი ერთი დღე… ღმერთო, რა სასტიკია ეს რეალობა…როგორ უნდა დავიჯერო, რომ ვეღარ დაგინახავ, ვეღარ ჩაგეხუტები, ვეღარ გეტყვი, როგორ მიყვარხარ? ეს უსაზღვრო მონატრება რით უნდა მოვიკლათ? როგორ უნდა შევეგუოთ შენს გარეშე ცხოვრებას?ნათლიას გულში ყოველთვის ის პატარა ბიჭი დარჩები, რომლის დაბადებიდანაც მისი ცხოვრების ნაწილი იყავი. დღეს კი მხოლოდ მოგონებები, შენი ღიმილი და უთქმელი სიტყვები დამრჩა…ჩემო ნუკრი, ნეტავ კიდევ ერთხელ შემეძლოს შენთვის მეთქვა, როგორ ვამაყობდი შენით და როგორ ძალიან მიყვარდი…არ გემშვიდობები, ჩემო ბიჭო… უბრალოდ ვეღარ მოგწვდები ხელით, მაგრამ გულით ყოველთვის ჩემთან ვიქნები გაფრინდა ჩემო ანგელოზო… ნათლიას პირველი ნათლული   მიყვარხარ უსასრულობამდე…“, - წერს სოციალურ ქსელში ნორკა გოგსაძე.

1793903261

რა კავშირია სიცივესა და სიცოცხლის ხანგრძლივობის ზრდას შორის - მეცნიერების ახალი კვლევა

როცა საქმე ჯანმრთელობას ეხება, ყველა ტემპერატურა ერთნაირი არ არის.მტკიცებულებები მიუთითებს, რომ გაურკვეველ მიზეზთა გამო, დაბალი ტემპერატურა სასარგებლოა დღეგრძელობისთვის, ხელს უწყობს მეტაბოლიზმის გაძლიერებას და დადებითი ეფექტები აქვს უჯრედულ დონეზე.მეორე მხრივ, როგორც ჩანს, გადაჭარბებული სიცხე ადამიანის ორგანიზმზე დიდად კარგ გავლენას არ ახდენს.მაგრამ რა არის სიცივეში ისეთი, რაც შედარების თვალსაზრისით, ასე სასარგებლოა?ჟურნალ Nature-ში გამოქვეყნებულ ახალ კვლევაში, მეცნიერებმა გამოავლინეს მექანიზმი, რომელსაც ამ ეფექტში შეაქვს წვლილი და მას მართავს მეტაბოლური ნივთიერება, რომელსაც დიჰიდრობიოპტერინი (BH2) ეწოდება.„მოხარულნი ვართ გაცნობოთ, რომ ზომიერად ცივი ტემპერატურა იწვევს კონკრეტული მეტაბოლიტის - BH2-ის მნიშვნელოვან გამომუშავებას; აღნიშნული ნივთიერება სინთეზირდება და ინახება კუნთოვან ქსოვილში, საიდანაც შემდგომში გამოიყოფა. ამის შემდეგ, BH2 სხეულის სხვა ნაწილებში გადადის, სადაც ის ხელს უწყობს ცილოვანი ჰომეოსტაზის შენარჩუნებას და დაბერების პროცესში ქსოვილთა ჯანმრთელობას უწყობს ხელს“, - ამბობს კიოლნის უნივერსიტეტის მოლეკულური ბიოლოგი დევიდ ვილჩესი.მიუხედავად იმისა, რომ მეცნიერებმა საუკუნეზე მეტია იციან, რომ დაბალი ტემპერატურა ცხოველებში სიცოცხლეს ახანგრძლივებს, მათ შორის ჭიაყელებში, ბუზებში, თევზებსა და მღრღნელებში, ბოლომდე მაინც არ იცოდნენ, როგორ ახერხებს ამას სიცივე.თავიდან მეცნიერები ვარაუდობდნენ, რომ ეს შეიძლება პასიური თერმოდინამიკური ეფექტი ყოფილიყო, მაგრამ ბოლო პერიოდში მათ ივარაუდეს, რომ სიცივით გამოწვეული ხანგრძლივი სიცოცხლე აქტიურად რეგულირებადი პროცესია სხეულში, რომელიც ააქტიურებს იმ კონკრეტულ ბიოლოგიურ გზებს, რომლებიც ორგანიზმს გადარჩენაში ეხმარება.რამდენიმე წლის წინ, ვილჩესმა და მისმა კოლეგებმა აღმოაჩინეს, რომ ცივმა ტემპერატურამ მავნე ცილოვანი გროვების მოშორება გამოიწვია ნემატოდ ჭიაყელა Caenorhabditis elegans-ში - გაააქტიურა უჯრედული სტრუქტურები, სახელად პროტეასომები, რომლებიც ცილოვან ნარჩენებს შლიან.ახალ კვლევაში მეცნიერებმა შეისწავლეს ასეთი რეაგირების გამომწვევი სისტემური სიგნალები და ივარაუდეს, რომ ამაში შეიძლება ჩართული იყოს მეტაბოლიტები - მეტაბოლური პროცესების შედეგად წარმოქმნილი პატარა მოლეკულები.C. elegans-ზე ჩატარებულ ექსპერიმენტებში მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ ზომიერად ცივი ტემპერატურის ზემოქმედება (15 °C, რომელიც ჭიაყელების სიცოცხლეს ახანგრძლივებს) ზრდის ფერმენტის, სახელად CAT–4-ის გამომუშავებას დიდწილად ჭიაყელების კუნთებში, რაც თავის მხრივ ასტიმულირებს მეტაბოლიტ BH2-ის გამომუშავებას.წარმოქმნის შემდეგ, BH2 გადაადგილდება სხვა ქსოვილებში, სადაც ის გარდაიქმნება ბიოაქტიურ მოლეკულა ტეტრაჰიდრობიოპტერინად (BH4), რომელიც ფერმენტ PAH–1-ს საშუალებას აძლევს, წარმოქმნას ამინომჟავა, სახელად ტიროზინი. განაგრძეთ კითხვა

1793902775

„ამ აპარატის გამოსხივება აზიანებს დნმ-ს და სიმსივნის განვითარების რისკი იმატებს“ - ზაზა თელიას გაფრთხილება

ბოლო პერიოდში ბევრს საუბრობენ გელ-ლაქის, იმავე - „შილაქის“ საფრთხეების შესახებ, ფრჩხილების მოვლის ეს პროცედურა მთელ მსოფლიოში და მათ შორის, საქართველოშიც, ყველაზე პოპულარულია. პოპულარობა განპირობებულია იმით, რომ მისი საფარი ფრჩხილზე ხანგრძლივად ნარჩუნდება, წასმისას სწრაფად შრება და განსაკუთრებული სილამაზითაც გამოირჩევა.ცნობილია, რომ მზის ულტრაიისფერი სხივები დაბერების პროცესს აჩქარებს და სიმსივნის გამომწვევ ერთ-ერთ პოტენციურ ფაქტორადაც გვევლინება. შილაქის გაშრობისა და პოლიმერიზების მიზნით, ესთეტიკურ ცენტრებში სწორედ ულტრაიისფერი ნათურა გამოიყენება.დერმატო-ვენეროლოგი ზაზა თელია "რუსთავი 2-თან" ამბობს, რომ ულტრაიისფერი ნათება იწვევს სხვადასხვა მძიმე დაავადებას, საფრთხეს უქმნის ადამიანის შიდა ორგანოებსაც, როგორიც არის ელენთა, ღვიძლი...დერმატოლოგი ხაზგასმით განმარტავს, რომ შილაქის გაკეთების რეკომენდაციას არ გასცემს, და მეტიც ამბობს, რომ საშრობი აპარატი, რომელსაც პროცედურისთვის იყენებენ, ასხივებს A ტიპის UV ნათებას, რომლის სხივების უკურეაქცია 9-ჯერ აღემატება ბუნებრივი მზის ულტრაიისფერ ნათებას.„ამ საკითხთან დაკავშირებით, ბოლო პერიოდია, რაც განგაშია, თუმცა ეს დიდი ხანია ცნობილია. გელ-ლაქი, იგივე შილაქი როდესაც კეთდება, მისი გაშრობა ხდება ულტრაიისფერი სხივებით. ეს ულტრაიისფერი სხივები ჩვენ შეგვიძლია გავაიგივოთ სოლარიუმის UV ნათებასთან - ერთი და იგივეა. ზუსტად ეს ულტრაიისფერი სხივები არის ძალიან საგანგაშო ჩვენი ორგანიზმისთვის. როგორც სოლარიუმში გარუჯვა არ შეიძლება და არ არის რეკომენდებული, იგივე შეიძლება ითქვას შილაკთან დაკავშირებით.თუ შეკითხვა ისმება, რა სიხშირით შეიძლება შილაქის გაკეთება - პასუხი ამ შეკითხვაზე არის ის, რომ საერთოდ, შილაქის გაკეთება არ არის რეკომენდებული. წელიწადში ერთი გაკეთებაც კი პრობლემას წარმოადგენს, იმიტომ, რომ ხდება კანის UV ნათებით დასხივება და ეს ულტრაიისფერი სხივები არის ძალიან საშიში.ჩვენ კიდევ არ ვსაუბრობთ სხვა პრობლემებთან დაკავშირებით, რაც შეიძლება შილაქის გაკეთებამ განაპირობოს. კერძოდ, ყველაზე ხშირი არის ფრჩხილის სხვადასხვა ტიპის დაზიანება. ჩვენ უნდა წარმოვიდგინოთ, რომ გელ-ლაქი ფრჩხილს ყველა შემთხვევაში აზიანებს. უბრალოდ, შესაძლოა, ერთ ადამიანს დაუზიანდეს პირველივე გაკეთებისას, მეორეს კი, პირობითად, 20 გაკეთებაში. რა თქმა უნდა, გააჩნია მოხმარების სიხშირეს, ასევე, ფრჩხილის რეზისტენტობას, ე.წ. გამძლეობას დიდი მნიშვნელობა ენიჭება, მაგრამ აზიანებს ყველა ვარიანტში - ეს არის მეორე საკითხი.ფრჩხილის დაზიანება, მკურნალობის თვალსაზრისით, არის ძალიან რთული. ძნელია დაზიანებული ფრჩხილის პრობლემის მოგვარება, ასეთი პაციენტები კი არის ძალიან ბევრი. შესაბამისად, არსებობს ორი რეალური ფაქტორი. პირველი, რომელიც სიცოცხლისთვის სახიფათო შეიძლება იყოს, ეს არის ზუსტად UV ნათებით ჩვენი კანის დასხივება, რაც პირდაპირ პროპორციულად უნდა იქნეს გაიგივებული  სოლარიუმთან. სოლარიუმი რა ულტრაიისფერ სხივებსაც უშვებს, შეგვიძლია ჩავთვალოთ, რომ  ზუსტად ეს აპარატი, რომელშიც შილაქის გაშრობა ხდება, უშვებს იმავე სხივებს. მეორე არის ფრჩხილის მექანიკური დაზიანება,“ - აცხადებს ზაზა თელია.რამდენად რეალურია მოსაზრება, რომ ულტრაიისფერმა ნათებამ შესაძლოა ადამიანის დნმ  დააზიანოს - დერმატოლოგი განმარტავს, რომ ულტრაიისფერი ნათება, რომლითაც ხდება ე.წ. გელ-ლაქის გაშრობა, უშვებს ულტრაიისფერ A სხივს, რომელიც აღწევს შიდა ორგანოებამდე და აზიანებს მათ.„რა თქმა უნდა, აქ არაფერი ახალი არ არის. როგორც გარუჯვა, ჩვეულებრივი ბუნებრივი მზის სხივების ქვეშ, როდესაც ვირუჯებით - ერთი რუჯის მიღებაც კი ასოცირებულია დნმ-ის დაზიანებასთან. იმიტომ, რომ ზუსტად  ეს UV ნათება, არ აქვს მნიშვნელობა ბუნებრივი იქნება თუ არაბუნებრივი, მაგალითად, სოლარიუმის, ან ამ აპარატის გამოსხივება აზიანებს დნმ-ს, ასეთ დროს კი მატულობს რისკი სხვადასხვა სიმსივნის განვითარების. თუ ვსვამთ კითხვას, რატომ სხვა ორგანოები - იმიტომ, რომ ეს ულტრაიისფერი სხივები არსებობს რამდენიმე ტიპის, მათ შორის ყველაზე საშიში არის ულტრაიისფერი A სხივი. ზუსტად ამ ულტრაიისფერ A სხივს უშვებს ეს არაბუნებრივი ნათებაც, ბუნებრივიც, რა თქმა უნდა, მზის გამოსხივებაც, მაგრამ ეს აპარატი არაბუნებრივ ულტრაიისფერ A სხივს უშვებს, რომელიც აღწევს ჩვენს შიდა ორგანოებამდე - გული, ფილტვები, ღვიძლი, პანკრეასი ელენთა და მათი კიბოს განვითარების რისკიც მატულობს“, - დასძინა თელიამ.ექიმის თქმით, დაავადების აღმოცენების რისკი გაცილებით მაღალია იმ ადამიანებში, ვისი გენეტიკური ანამნეზიც დატვირთულია სიმსივნით.„თუ ვსაუბრობთ რისკების მატებაზე. ეს ფაქტორი, რა თქმა უნდა, სერიოზულ როლს თამაშობს. თუ პაციენტის ანამნეზი, გენეტიკური ისტორია დატვირთულია სიმსივნეებით და მათ შორის, კანის კიბოთი, რა თქმა უნდა, კანის კიბოს განვითარების რისკი კიდევ უფრო მეტია, ვიდრე იმ ადამიანში, ვისაც მსგავსი ტიპის მემკვიდრული ისტორია არ გააჩნია.აქვე, მინდა აღვნიშნო, რომ ზუსტად, თუ რატომ არის არაბუნებრივი ულტრაიისფერი სხივი საგანგაშო - ბევრ განვითარებულ ქვეყნებში სოლარიუმის გამოყენება გარუჯვის მიზნით აიკრძალა კიდეც, მაგალითად დიდი ბრიტანეთში და აშშ-ის გარკვეულ  შტატებში, სერიოზული მუშაობა მიმდინარეობს იმაზე, რომ საერთოდ აიკრძალოს მთელი აშშ-ის მასშტაბით. წარმოიდგინეთ, როდესაც მზე იმყოფება პიკურ პერიოდში - დღის 13:00-14:00 საათი, რომ შევადაროთ, სოლარიუმის სხივი 9-ჯერ აღემატება ბუნებრივ მზის ულტრაიისფერი სხივების გამოსხივებას პიკურ პერიოდში“, - განაცხადა დერმატო-ვენეროლოგმა.იმ შემთხვევაში თუ არ გვსურს პროცედურაზე უარის თქმა, რა დამცავი მექანიზმები არსებობს და გვიცავს თუ არა მზისგან დამცავი, ან ხელთათმანი -​ ზაზა თელია ამბობს, რომ გადაუდებელი შემთხვევის დროს, უმჯობესია, გამოყენებულ იქნეს დამცავი საცხი, ან მუქი ფერის ხელთათმანი :„რეკომენდაციის თვალსაზრისით, თუ დერმატოლოგთან ისმება შეკითხვა - უსაფრთხოა თუ არა შილაქის გაკეთება, პასუხი, რა თქმა უნდა, არის, რომ უსაფრთხო არ არის და არ არის რეკომენდებული, მაგრამ თუ ადამიანი მაინც არ ამბობს უარს გელ-ლაქის გაკეთებაზე, მაშინ ვურჩევთ, რომ აუცილებლად მოხდეს მზის დამცავის გამოყენება მტევანზე 15 წუთით ადრე პროცედურის დაწყებამდე და ასევე, მზის დამცავთან ერთად, თუ იქნება გამოყენებული ხელთათმანი, შავი ქსოვილი - მუქი ფერის ქსოვილი ულტრაიისფერ სხივებს, პრაქტიკულად, არ ატარებს“, - აცხადებს ზაზა თელია. 

1793902429

ხილი, რომელიც უკეთ დაძინებაში დაგეხმარებათ - არუნ ხათრის რჩევა

ინდური ხალხური მედიცინის ექსპერტი არუნ ხათრი სოციალურ ქსელში გამომწერებს კივის სასარგებლო თვისების შესახებ უზიარებს ინფორმაციას. როგორც ის ამბობს ძილის წინ 2 ცალი კივის მირთმევა ხანგრძლივ და ხარისხიან ძილს უწყობს ხელს.„რა მოხდება თუ ძილის წინ ორ ცალ კივს შეჭამთ? გამომუშავდება სერატონინი, რომელიც თავის მხრივ მელატონინს გამოიმუშავებს, რაც ხელს უწყობს ხარისხიან ძილს. და ამასთან, როცა კარგად გძინავთ, მეორე დღეს კარგია კუჭის მოქმედება, ოქსიდური სტრესი მცირდება, ტვინის ფუნქციები მეორე დღეს გაზრდილია“, - ამბობს ვიდეოში არუნ ხათრი.

1793901577

„სიკვდილის არ მეშინია, მე მჯერა იქ, ზემოთ, დიდი ღმერთის“ - კომპოზიტორ ნუნუ დუღაშვილის უკანასკნელი ინტერვიუ

93 წლის ასაკში გარდაიცვალა კომპოზიტორი ნუნუ დუღაშვილი.ნუნუ დუღაშვილი რამდენიმე წლის წინ ამბობდა, რომ ასაკს ვერ გრძნობს:„დაახლოებით, 20 წლით უფროსი ვარ 70-ზე. სანამ ამას დავუფიქრდი, არ ვამბობდი, რომ 90 წლის ვიყავი. მავიწყდებოდა  და როგორც კი დავფიქრდი, ჩემს თავს ვუმეორებდი, რა 70 და 80, 90 წლის ხარ-მეთქი. ძალიან ბევრს რომ ვლაპარაკობ, ახლა მჯერა, რომ 90 წლის ვარ. როგორ შეიძლება ამაზე დიდხანს ვიყო. სიკვდილის არ მეშინია, მე მჯერა იქ, ზემოთ, დიდი ღმერთის“.ცნობისთვის, მისი შემოქმედება და საქმიანობა საკმაოდ მრავალფეროვანია, თუმცა განსაკუთრებული პოპულარობა რამდენიმე სიმღერამ მოუტანა, მათ შორისაა: „ქუთაისო“, „იმერეთის ნიავი“, „ღმერთი სიყვარულისა“, „ბათუმი რად ღირს, მარტო“, „ჩემი სიმღერა“, „კახეთო“, „სამშობლო“, „თბილისო, სიყვარულო.

1793901258

როგორ შევინარჩუნოთ სახლში სითბო ისე, რომ კომუნალური გადასახადები ზედმეტად არ გაიზარდოს

როგორ დავზოგოთ გათბობის ხარჯი - როგორ შევინარჩუნოთ სახლში სითბო ისე, რომ კომუნალური გადასახადები ზედმეტად არ გაიზარდოს და როგორ გავათბოთ საცხოვრებელი უსაფრთხოდ.„დილა მშვიდობისა საქართველოს“ ეთერიდან ტექნიკური უნივერსიტეტის ლექტორი გია არაბიძე მარტივ ტექნიკას გვასწავლის.„ყველა რადიატორის ჩართვა აუცილებელი არ არის.  დღეს უამრავი საშუალება არსებობს - მაგალითად, სპეციალური სარქველები, რომლებიც რადიატორებზე ყენდება და ოთახის ტემპერატურას არეგულირებს. როდესაც ოთახში ტემპერატურა მოიმატებს, ის რადიატორს თიშავს, ხოლო თუ შემცირდება, კვლავ რთავს.  ჰგობნიათ, რაც უფრო დიდი ქვაბი გვაქვს და რაც უფრო გრძელი რადიატორია, მით უკეთესად, მდგრადად და კომფორტულად თბება ოთახი.  რადიატორის ზომის განსაზღვრას თავისი ფორმულა აქვს. მაგალითად, 100-120 კვადრატული მეტრისთვის 24-კილოვატიანი ქვაბი აბსოლუტურად საკმარისია.  ქვაბს რადიატორი გავარვარებული აქვს და ეს რადიატორი ფარდითაა დაფარული - თან, თუ ეს ფარდა ორმაგია - მაშინ სითბო ოთახში ვერ გამოდის. ეს კი უზარმაზარ ხარჯს იწვევს. მაგრამ, თუ რადიატორის უკან ფოლგას გააკრავთ, ის სითბოს აირეკლავს, რაც მაქსიმალურად შეამცირებს სითბოს ხარჯს.რაც შეეხება გაზქურის მოხმარებას: თუ ოთხივე სანთურა ანთებულია, ბუნებრივია, გაზის ხარჯიც იზრდება. ერთი საათის განმავლობაში ეს ხარჯი შეიძლება საკმაოდ სერიოზული აღმოჩნდეს, რაც გადასახადზეც აისახება. ერთ საათში ერთხელ ფანჯარა გამოაღეთ, სუფთა ჰაერი თქვენც მოგიხდებათ და გაზის წვასაც. ნი გაჩერდებით დეტექტორის გარეშე. თუ დეტექტორს დააყენებთ, მისი სიმაღლე მნიშვნელოვანია. ნახშირორჟანგი ჰაერზე მძიმეა, ამიტომ, თუ ოთახში გამოიყოფა, ის ქვემოთ გროვდება. ადამიანი კი, ძირითადად, 70-80 სანტიმეტრის სიმაღლეზე ზის და სუნთქავს. ამიტომ, ჟანგბადის ნაკლებობა სწორედ ამ სიმაღლეზე იგრძნობა.  ნახშიროჟანგი ეფარება, ჟანგბადი არ არის და კაცი იღუპება. კარმას მაქსიმალურ სიმძლავრეზე ნუ დააყენებთ. ქარის შემთხვევაში, წვის ნაწარმი გარედან შიგნით შეიძლება შემოიტანოს, ამიტომ ღამით დატოვება აუცილებელი არ არის. კარმის კარგად გამოყენების შემთხვევაში, შეიძლება ჩაითვალოს, რომ უსაფრთხოა. თუ გაზის წვის ალი მოლურჯო-მოცისფროა, ეს ნორმალურია და საშიში არ არის. თუმცა, თუ ალი წითელი, ან ნაპერწკლებისმაგვარი წვაა, ეს მიუთითებს იმაზე, რომ წვა არასრულია და ნახშირორჟანგი გამოიყოფა. რადგან გაზქურებში ჰაერის ხარჯის რეგულირება არ შეგვიძლია, ეს პრობლემა გაზის მიწოდების რეგულირებით უნდა მოვაგვაროთ. თუ გაზქურას აქვს ნიშნულები 1, 2, 3, 4 და ა.შ. შეამცირეთ გაზის მიწოდება ისე, რომ მიწოდებული ჰაერი საკმარისი აღმოჩნდეს და ალი ისევ ცისფერი გახდეს. ამ შემთხვევაში ხარჯიც ნაკლები გექნებათ და ეს უსაფრთხოც იქნება,“ - განმარტა გია არაბიძემ.

1793900782

რა მოხდება, თუ ადამიანი ყოველდღიურად მოცვს შეჭამს - ახალი კვლევა

ხილში მრავალი სიკეთეა თავმოყრილი. მეცნიერები აქტიურად იკვლევენ, რა სარგებელი მოაქვს ამ სიკეთეს ჩვენი მენტალური და ფიზიკური ჯანმრთელობისთვის.პატარა საპილოტე კვლევაში, ჰარვარდის სამედიცინო სკოლის მკვლევრებმა მიაგნეს მინიშნებებს, რომ ყოველდღიურად მოცვის მიღებამ შესაძლოა ხელი შეუწყოს დეპრესიის სიმპტომების შემსუბუქებას ხანდაზმულ, ნაკლებად აქტიურ ადამიანებში.უკვე ცნობილია, რომ ეს ასაკობრივი ჯგუფი დეპრესიის მაღალი რისკის ქვეშაა; ამავე დროს, უმეტესწილად არ აქვთ მარტივი წვდომა მასთან ბრძოლის ზოგიერთ ბუნებრივ საშუალებასთან, მათ შორის ვარჯიშთან და სეირნობასთან.ყოველდღიურად მოცვის ჭამა შეიძლება იყოს დეპრესიის თავიდან აცილების მარტივი და ჯანსაღი გზა.მკვლევრებმა ნაშრომი Journal of Nutrition, Health and Aging-ში გამოაქვეყნეს. კვლევამ ასევე აჩვენა ნაწლავის ბაქტერიების საინტერესო ცვლილებები, რაც დამატებითი მოცვის მიღებამ გამოიწვია.„ჩვენი მიზანი იყო წინასწარ განვსაზღვროთ მოცვის მოხმარების ეფექტი ნაწლავის მიკრობიომზე, მეტაბოლიტებსა და დეპრესიულ სიმპტომებზე“, - ამბობს ჰარვარდის სამედიცინო სკოლის მოლეკულური ნუტრიციოლოგი კორტნი მილარი.„მართალია, ფსიქიკური კეთილდღეობის მაჩვენებლების ცვლილებები ჯგუფებს შორის ერთმანეთისგან არ განსხვავდება, თუმცა, როგორც ჩანს, მოცვის ჯგუფში ეს ცვლილებები უფრო მნიშვნელოვან „გაუმჯობესებას“ წარმოადგენს და პლაცებოს ჯგუფთან შედარებით, ნაკლებ ცვალებადობას ავლენს. ეს საპილოტე კვლევა მიზნად ისახავდა ინტერვენციის შესაძლებლობის შემოწმებას და შედეგების შესახებ იმ წინასწარი მონაცემების შეგროვებას, რომლებიც საჭიროა უფრო მასშტაბური კვლევის სტატისტიკური სიმძლავრის განსაზღვრისთვის“, — წერენ მკვლევრები პუბლიკაციაში.ნაწლავის ბაქტერიის თვალსაზრისით, მოცვის მომხმარებელთა ორგანიზმში არსებულ ფერმენტებში (ცილებში, რომლებიც ქიმიურ რეაქციებს იწვევენ) გარკვეული მცირე ცვლილებები დაფიქსირდა.შეიცვალა ბაქტერიული ფერმენტების გენების ექვსი ტიპის რაოდენობრივი მაჩვენებელი — ხუთის შემთხვევაში მაჩვენებელი გაიზარდა; მათ შორისაა გენი, რომელიც მონაწილეობს გამა-ამინობუტირის მჟავის (GABA) სინთეზში — ნეიროტრანსმიტერისა, რომელიც წინა კვლევების თანახმად, დეპრესიასთან არის დაკავშირებული. განაგრძეთ კითხვა

1793900041

რომელია გრიპის საწინააღმდეგო ვაქცინის ჩასატარებლად საუკეთესო დრო

საქართველოში 2026-2027 წლების სეზონისთვის გრიპის საწინააღმდეგო საყოველთაო ვაქცინაცია ოფიციალურად 2026 წლის 21 ოქტომბრიდან დაიწყო.და სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში ყველა მოქალაქისთვის სრულიად უფასოა. წარმოგიდგენთ ძირითად და პრაქტიკულ ინფორმაციას, რაც ვაქცინაციის შესახებ უნდა იცოდეთ.ვაქცინის დასახელება და შემადგენლობასახელმწიფო პროგრამით ხელმისაწვდომია ფრანგული წარმოების, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) მიერ პრეკვალიფიცირებული "Vaxigrip" (მწარმოებელი: Sanofi Winthrop Industrie). წლევანდელი ვაქცინა სამკომპონენტიანია (ტრივალენტური). მისი შემადგენლობა სრულად განახლდა და მორგებულია ზუსტად იმ შტამებზე, რომელთა ცირკულაციაც მიმდინარე სეზონზეა მოსალოდნელი.სად და როგორ შეიძლება აცრააცრა ხელმისაწვდომია ქვეყნის მასშტაბით როგორც თბილისში, ისე რეგიონებში, ნებისმიერ იმ პოლიკლინიკასა და სამედიცინო დაწესებულებაში, რომელიც ჩართულია სახელმწიფო იმუნიზაციის პროგრამაში. კლინიკაში მხოლოდ პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტის (პასპორტი ან ID ბარათი) წარდგენა დაგჭირდებათ, რათა თქვენი მონაცემები ელექტრონულ ბაზაში დარეგისტრირდეს.ვისთვის არის ვაქცინაცია რეკომენდებულივაქცინაცია ნებადართულია და სასურველია ნებისმიერი ადამიანისთვის 6 თვის ასაკიდან, თუმცა ის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მაღალი რისკის ჯგუფებისთვის:60 წლის და უფროსი ასაკის პირები.ორსულები.ქრონიკული დაავადებების მქონე პირები (დიაბეტი, ფილტვის, გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები, დიალიზზე მყოფი პაციენტები და ა.შ.).ონკოლოგიური პაციენტები.სამედიცინო პერსონალი.ბავშვები 6 თვიდან 5 წლამდე.საუკეთესო დრო აცრისთვისოქტომბრის ბოლო და ნოემბრის დასაწყისი იდეალური პერიოდია. ვაქცინაციის შემდეგ ორგანიზმს იმუნიტეტის გამომუშავებისთვის დაახლოებით 2 კვირა სჭირდება, ამიტომ აცრა სასურველია ჩაიტაროთ მანამ, სანამ ვირუსის აქტიური გავრცელება დაიწყება. ვაქცინაციის შემდეგ იმუნიტეტი საშუალოდ 6-12 თვე გრძელდება, რაც ნიშნავს, რომ დაცვა ვირუსის აქტივობის მთელი პერიოდის განმავლობაში ნარჩუნდება. განაგრძეთ კითხვა...

1793898851

როცა ბავშვს მეგობრები არ ჰყავს - როდის უნდა ჩაერიოს მშობელი

ბავშვი შესვენებაზე რვეულში ხატავს და თანაკლასელებთან ურთიერთობას არ ცდილობს – ეს ჯერ კიდევ არ არის შეშფოთების მიზეზი. მარტოობა სხვადასხვაგვარი შეიძლება იყოს: ზოგიერთ ბავშვს ნამდვილად სჭირდება საკუთარ თავთან განმარტოება, ზოგი კი განიცდის იმას, რომ თანატოლები ყურადღებას არ აქცევენ.მშობელმა, პირველ რიგში, ერთ მნიშვნელოვან კითხვას უნდა უპასუხოს: ბავშვი მარტო ყოფნას თავად ირჩევს თუ იძულებულია, მარტო იყოს?როდის არის მარტოობა ნორმალური?ინტროვერსია ნერვული სისტემის თავისებურებაა და არა პრობლემა. ასეთ ბავშვებს ძალების აღსადგენად სიმშვიდე სჭირდებათ, არ აქვთ ბევრი ურთიერთობის მოთხოვნილება და მათთვის კონტაქტების რაოდენობაზე მნიშვნელოვანი ურთიერთობის სიღრმეა. თუ ბავშვი მარტო თავს ნამდვილად კომფორტულად გრძნობს, საჭირო არ არის მისი ხასიათის შეცვლის მცდელობა და აქტიური სოციალური ურთიერთობების თავს მოხვევა.უფრო საყურადღებოა სხვა შემთხვევა: ბავშვი აცხადებს, რომ მეგობრები არ სჭირდება, მაგრამ სინამდვილეში მოწყენილია და თანატოლებს უარყოფის ან დაცინვის შიშით ერიდება.რა ასაკში ხდება მეგობრების არარსებობა საყურადღებო?ბავშვის ასაკი მნიშვნელოვანი მინიშნებაა იმის გასაგებად, სად მთავრდება ნორმა და როდის შეიძლება მარტოობა პრობლემაზე მიუთითებდეს.5–6 წლამდე: ბავშვები ხშირად ერთმანეთის გვერდით თამაშობენ, თუმცა ყოველთვის ერთად არ ერთობიან. ამ ასაკში საუკეთესო მეგობრის არარსებობა ნორმის ერთ-ერთ ვარიანტად მიიჩნევა.7–10 წელი: მეგობრობა უფრო მყარი ხდება. სკოლაში ბავშვები სწავლობენ შეთანხმებასა და გუნდურ მუშაობას. თუ ბავშვს დაბადების დღეებზე არ ეპატიჟებიან და შესვენებებზე ყოველთვის მარტოა, ეს უკვე პირველი საყურადღებო ნიშანია.11–16 წელი: მოზარდისთვის ახლო მეგობრები მნიშვნელოვანია ნდობისა და ემოციური სიახლოვის ჩამოსაყალიბებლად. ამ ასაკში თანატოლებისგან სრული იზოლაცია ნიშნავს, რომ მოზარდი განვითარების მნიშვნელოვან ეტაპს სათანადოდ ვერ გადის. განაგრძეთ კითხვა...