1776783370

ნანა ტატიშვილი: ევროპის წამლის სააგენტო ჯერ კიდევ აგრძელებს კლინიკურ კვლევებს და აზუსტებს მათ ეფექტურობასა და უსაფრთხოებას

„ევროპის წამლის სააგენტო ჯერ კიდევ აგრძელებს კლინიკურ კვლევებს და აზუსტებს მათ ეფექტურობასა და უსაფრთხოებას. ამიტომ ჩვენც ველოდებით ამ საბოლოო მონაცემებს“, - ამის შესახებ ბავშვთა ნევროლოგმა, პროფესორმა ნანა ტატიშვილმა, დიუშენის კუნთოვანი დისტროფიის სამკურნალო პრეპარატებთან დაკავშირებით განაცხადა.მისივე შეფასებით, ევროპის წამლის სააგენტო პასუხისმგებლობიანი ორგანიზაციაა და გადაწყვეტილებებს სიფრთხილით იღებს.„მედიკამენტებს ძალიან იმედით ვუყურებთ, გვინდა, რომ იყოს და იმედი გვაქვს, კიდევ უფრო უკეთესი პრეპარატებიც გაჩნდება. ამ ეტაპზე ეს წამლები ანელებენ დაავადების პროგრესს, მაგრამ ვერ არჩენენ მას. თუ შევხედავთ გავრცელების რუკას, ჩანს, რომ აშშ-ის წამლის სააგენტომ მათ გამოყენებაზე ნებართვა გასცა. ევროპის წამლის სააგენტო არ აძლევს უფლებას, რადგან უნდა რომ დარწმუნებული იყოს ამ წამლის უსაფრთხოებაში. ძალიან ძნელია აქ რამის თქმა, თუმცა ევროპა არის ის სივრცე, რომლისკენაც ჩვენ მივისწრაფვით და მგონი გასათვალისწინებელია მათი მოსაზრება. ევროპა პასუხისმგებლობიანი გაერთიანებაა და ისინი ჯერ კიდევ აზუსტებენ გარკვეულ მონაცემებს. რა უნდა ვთქვათ ჩვენ მეტი, თითოეულმა ადამიანმა ან პატარა ქვეყანამ, როცა ევროპის წამლის სააგენტო არის დიდი ორგანიზაცია, ყველა იმ ქვეყნებისგან შემდგარი, რომლებიც კიდევ ელოდებიან კლინიკური კვლევების დასკვნებს“, - განაცხადა ექიმმა.ნანა ტატიშვილმა დადებითად შეაფასა ჯანდაცვის სამინისტროს გადაწყვეტილება, რომლის მიხედვითაც, დიუშენის კუნთოვანი დისტროფიის მქონე პაციენტებისთვის სახელმწიფო უზრუნველყოფს სხვადასხვა სპეციალისტის ჩართულობას და დააფინანსებს ამბულატორიულ, სტაციონარულ და კვლევით მომსახურებებს. ექიმი აღნიშნავს, რომ ეს მიდგომა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რადგან დაავადების მონიტორინგისთვის რეგულარული კვლევები აუცილებელია და პაციენტების მდგომარეობის დროული შეფასების საშუალებას იძლევა. „პაციენტებს ექნებათ შესაძლებლობა, წელიწადში ორჯერ ჩაიტარონ ამბულატორიული და ასევე სრულფასოვანი სტაციონარული გამოკვლევები, მათ შორის ყველა საჭირო კვლევის ჩათვლით, რაც აუცილებელია დაავადების დინამიკის შეფასებისთვის“, - განაცხადა ნანა ტატიშვილმა.

1776782627

კიდევ ერთხელ ვიხსენიებთ კათოლიკოს-პატრიარქ ილია მეორეს დიდი სიყვარულით, დიდი მადლიერებით... - მეუფე შიო

დღეს, მართლმადიდებელი ეკლესია მიცვალებულთა ხსენების დღეს აღნიშნავს. ამასთან დაკავშირებით, სიონის საპატრიარქო ტაძარში საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრემ, მიტროპოლიტმა შიომ, სხვა სასულიერო პირებთან ერთად, მიცვალებულთა სულის მოსახსენიებელი პანაშვიდი აღავლინა. წირვის დასრულების შემდეგ, მეუფე შიომ მრევლს ქადაგებით მიმართა.დღეს, ჩვენ განსაკუთრებით ვიხსენიებთ მის უწმინდესობას და უნეტარესობას, კათოლიკოს პატრიარქ ილია მეორეს, გვახსენდება მისი ცხოვრება, მისი მოღვაწეობა, ყოველი დეტალი, მისი ყოველი ნათქვამი და იგი მრავალმხრივ იყო მაგალითი ჩვენთვის სულიერ ცხოვრებაში, - განაცხადა მეუფე შიომ."უფალმა იესო ქრისტემ ერთხელ უთხრა სადუკეველებს, ღმერთი არ არის ღმერთი მკვდართა, არამედ ცოცხალთა და ჩვენ გვწამს, რომ სიკვდილის შედეგად ადამიანი არ ქრება, არამედ გადადის სხვა, მარადიულ სამყაროში, ეზიარება სულიერ ცხოვრებას. დღეს, ჩვენ განსაკუთრებით ვიხსენიებთ მის უწმინდესობას და უნეტარესობას, კათოლიკოს პატრიარქ ილია მეორეს, გვახსენდება მისი ცხოვრება, მისი მოღვაწეობა, ყოველი დეტალი, მისი ყოველი ნათქვამი და იგი მრავალმხრივ იყო მაგალითი ჩვენთვის სულიერ ცხოვრებაში. მაგრამ, დღეს, მათ შორის მინდა გამოვყო, რომ მისი უწმინდესობისა და უნეტარესობის ერთ-ერთი განსაკუთრებული თვისება იყო საოცარი მოწიწება მიცვალებულთა მიმართ. ჩვენ გვახსოვს როგორი დამოკიდებულება ჰქონდა მისი მშობლების მიმართ, წინაპრების მიმართ, მეფეების, დედოფლების, კათოლიკოს პატრიარქების მიმართ, როგორი ცოცხალი დამოკიდებულება ჰქონდა და როგორ გვასწავლიდა ამ ყველაფერს ჩვენ. ეს მაგალითი დაგვიტოვა სხვა ყველაფერთან ერთად. დღეს ჩვენ მას კიდევ ერთხელ ვიხსენიებთ დიდ სიყვარულით, დიდი მადლიერებით, მისი ღვაწლისთვის, მისი დანატოვრისთვის და ღმერთმა მოიხსენიოს, აცხონოს და შეიწყალოს მისი უკვდავი სული", - განაცხადა მეუფე შიომ.

1776781646

28 აპრილს საქართველოს საპატრიარქოში წმინდა სინოდის სხდომა გაიმართება

წლის 28 აპრილს, 12:00 საათზე, საქართველოს საპატრიარქოში გაიმართება წმინდა სინოდის სხდომა.სხდომაზე გამორჩეული იქნება სამი საპატრიარქო კანდიდატი.

1776771905

„აუცილებელია რომ მეტმა ახალგაზრდამ იცოდეს რამდენად მნიშვნელოვანია ენერგეტიკის სექტორის განვითარება“ - დავით ნარმანია

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის (სემეკ) თავმჯდომარემ, პროფესორმა დავით ნარმანიამ, სხვადასხვა უნივერსიტეტის სტუდენტებისთვის სემეკის საქმიანობისა და რეგულირების საკითხების შესახებ საჯარო ლექცია წაიკითხა.სემეკის თავმჯდომარემ საჯარო ლექციის ფორმატში სტუდენტებს მიაწოდა ინფორმაცია ელექტროენერგიის, ბუნებრივი გაზის, წყალმომარაგებისა და მელიორაციის სექტორების რეგულირების მნიშვნელობაზე, სატარიფო პოლიტიკასა და განახლებადი ენერგიების ხელშეწყობაზე. მან ყურადღება გაამახვილა დამოუკიდებელი მარეგულირებელი კომისიის ფუნქციებსა და როლზე.„სემეკის მიზანია დავაინტერესოთ სკოლის მოსწავლეები, სტუდენტები ენერგეტიკის სექტორით, მივაწოდოთ მათ მეტი ინფორმაცია დარგის შესახებ. ენერგეტიკა წარმოადგენს ქვეყნის ეკონომიკის უმნიშვნელოვანეს მიმართულებას, ამიტომ აუცილებელია რომ მეტმა ახალგაზრდამ იცოდეს რამდენად მნიშვნელოვანია ენერგეტიკის სექტორის განვითარება. დღეს, საჯარო ლექციის ფორმატში სტუდენტების მხრიდან დაისვა კითხვები ენერგოუსაფრთხოების შესახებ. აღინიშნა, რომ აუცილებელია გენერაციის წყაროების განვითარება, რათა საქართველომ მიაღწიოს დასახულ მიზანს და გახდეს ელექტროენერგიით თვითკმარი ქვეყანა“, - განაცხადა დავით ნარმანიამ.საჯარო ლექციის შემდეგ, სტუდენტებმა დააათვალიერეს სემეკში დამონტაჟებული მზის ელექტროსადგური და გაეცნენ სადგურის მუშაობის სპეციფიკას.

1776770279

ლოცვა, რომელიც დღეს უნდა წაიკითხოთ - 21 აპრილს მიცვალებულთა ხსენების დღეა

დღეს მიცვალებულთა ხსენების დღეა. საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრემ, სენაკისა და ჩხოროწყუს მიტროპოლიტმა შიომ სიონის საპატრიარქო ტაძარში დიდი პანაშვიდი გადაიხადა.ლოცვა მიცვალებულთათვისსანატრელსა შინა დაძინებასა, საუკუნო განსვენება მიჰმადლე უფალო, სულთა მიცვალებულთა, მონათა და მხევალთა ღვთისა, ყოველთა მართლმადიდებლობით აღსრულებულთა ქრისტიანეთა და მიეც მათ საუკუნო ხსენება. საუკუნოდ იყოს ხსენება და კურთხევა მათი!

1776770198

მიცვალებულთა ხსენების დღესთან დაკავშირებით, მეუფე შიომ სიონის საპატრიარქო ტაძარში დიდი პანაშვიდი გადაიხადა

დღეს მიცვალებულთა ხსენების დღეა.საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრემ, სენაკისა და ჩხოროწყუს მიტროპოლიტმა შიომ სიონის საპატრიარქო ტაძარში დიდი პანაშვიდი გადაიხადა.მეუფე შიომ მრევლს ქადაგებით მიმართა.

1776767313

როგორ შეიცვლება ამინდი დღეს - განახლებული პროგნოზი

21 აპრილს ქუთაისში მზიანი ამინდია, თუმცა ვარაუდობენ მცირე ნალექსაც წვიმის სახით. დღისით +18 და ღამით +7 გრადუსი დაფიქსირდება.ოზურგეთში ღრბუბლიანი ამინდია. დღისით +19 გრადუსი დაფიქსირდება, ღამით კი +8 გრადუსი იქნება. ბათუმშიც ანალოგიური ამინდია მოსალოდნელი, დღისით ჰაერი +17 გრადუსამდე გათბება, ხოლო ღამით +7 გრადუსი დაფიქსირდება.დღე მშრალია ფოთშიც. დღისით +17 გრადუსი დაფიქსირდება, ღამით კი +8 გრადუსია მოსალოდნელი. ზუგდიდში, დღისით ტემპერატურა +18 ღამით კი +6 გრადუსია ნავარაუდევი.სოხუმში, +15 გრადუსია მოსალოდნელი დღისით, ღამით +7 გრადუსი დაფიქსირდება.მესტიაშიც ღრუბლიანი დღეა. დღისით +9 გრადუსი იქნება, ღამით კი -2 გრადუსი დაფიქსირდება. ამბროლაურში ჰაერი +14 გრადუსამდე გათბება, ღამით კი 5 გრადუსი დაფიქსირდება. იწვიმებს.ჭიათურაში დღისით +15 გრადუსი, ღამით კი +4 გრადუსი დაფიქსირდება. მზიან ამინდთან ერთად წვიმას ელოდებიან.ახალციხეში დღისით +12 გრადუსი, ღამით კი -2 გრადუსი იქნება. მოსალოდნელი მცირე ნალექი. ბორჯომშიც წვიმაა მოსალოდნელი, +12 იქნება დღისით, ღამით კი 0 გრადუსი დაფიქსირდება.ბაკურიანში, დღისით +7 გრადუსია მოსალოდნელი, ღამით -7 გრადუსი დაფიქსირდება. მოსალოდნელია მცირე ნალექი.მზეს და მცირე ნალექს ელოდებიან გორში, დღისით +12 გრადუსი, ღამის განმავლობაში კი +2 გრადუსი დაფიქსირდება. ცხინვალშიც წვიმაა, ჰაერის ტემპერატურა +11 გრადუსი იქნება, ღამით კი +1 გრადუსი დაფიქსირდება.გუდაურში ნალექიანი ამინდია მოსალოდნელი, დღის განმავლობაში +3 გრადუსი დაფიქსირდება, ღამით კი ჰაერის ტემპერატურა -5 გრადუსი იქნება.ომალოშიც იწვიმებს. დღისით +4 ღამით კი -4 გრადუსი დაფიქსირდება.ლაგოდეხში მცირე ნალექს ელოდებიან. ჰაერის ტემპერატურა დღის განმავლობაში +12 გრადუსი იქნება, ღამით კი +6 გრადუსი დაფიქსირდება. წვიმა და მზე იქნება თელავშიც, სადაც +11 გრადუსი დაფიქსირდება, ღამით კი +4 გრადუსია ნავარაუდევი.ნალექიანი დღე იქნება გურჯაანშიც, დღისით +12 გრადუსი, ღამით კი +4 გრადუსი დაფიქსირდება. სიღნაღში დღისით +10 გრადუსია მოსალოდნელი, ღამით +3 გრადუსი დაფიქსირდება.რუსთავში წვიმიანი დღეა. დღისით +12 გრადუსია მოსალოდნელი, ღამით კი +4 გრადუსი დაფიქსირდება.თბილისშიც იწვიმებს. ჰაერის ტემპერატურა დღისით +12 გრადუსს მიაღწევს, ღამით კი +4 გრადუსი იქნება.

1776766775

მიხეილ სარჯველაძე: მთავრობის სხდომაზე განსახილველად გაგზავნილია ცვლილების პროექტი, რომლის შედეგადაც, დიუშენის პაციენტებსაც გაუფართოვდებათ ამბულატორიული, თუ სტაციონარული, თუ კვლევითი მომსახურება

საქართველოს მთავრობის სხდომაზე განსახილველად გაგზავნილია ცვლილების პროექტი, რომლის შედეგადაც ზოგიერთ სხვა იშვიათ დაავადებებთან ერთად, დიუშენის პაციენტებსაც გაუფართოვდებათ ამბულატორიული, თუ სტაციონარული, თუ კვლევითი მომსახურება, - განაცხადა ჯანდაცვის მინისტრმა მიხეილ სარჯველაძემ ბრიფინგზე დიუშენის სინდრომის მკურნალობის საკითხზე საუბრისას.მისი თქმით, სამინისტრო ინტენსიურად გააგრძელებს ამ მუშაობას და გამოიყენებს მის ხელთ არსებულ ყველა შესაძლებლობას მკურნალობის ეფექტიანობის გასაზრდელადაც და ყველა სხვა საჭიროების დასაკმაყოფილებლად.„პირველ რიგში, აღსანიშნავია, რომ მიუხედავად ამ თემაზე გამართულ ერთ-ერთ ბოლოდროინდელ შეხვედრაზე დაფიქსირებული ხისტი პოზიციისა - ან წამალი, ან არაფერი, ჩვენ უწყვეტად განვაგრძობთ მუშაობას პაციენტთა ნაწილთან და მათი ოჯახის წევრებთან, ვისთვისაც აღნიშნულის მიღმაც მნიშვნელოვანია სხვა ყოველდღიური საჭიროებები. ვემუშავებით ასევე დარგის სპეციალისტებს. სამინისტრო ინტენსიურად გააგრძელებს ამ მუშაობას და გამოიყენებს მის ხელთ არსებულ ყველა შესაძლებლობას მკურნალობის ეფექტიანობის გასაზრდელადაც და ყველა სხვა საჭიროების დასაკმაყოფილებლად.რამდენადაც ინტერესი მაღალია, ამიერიდან, საზოგადოებას პერმანენტულად მივაწვდით ინფორმაციას ნებისმიერი სიახლის შესახებ, მათ შორის და მაგალითად, საქართველოს მთავრობის სხდომაზე განსახილველად გაგზავნილია ცვლილების პროექტი, რომლის შედეგადაც ზოგიერთ სხვა იშვიათ დაავადებებთან ერთად, დიუშენის პაციენტებსაც გაუფართოვდებათ ამბულატორიული, თუ სტაციონარული, თუ კვლევითი მომსახურება“, - აღნიშნა სარჯველაძემ.

1776766550

ინტერვიუ საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ ბიოლოგიურ მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს-მდივან თინათინ სადუნიშვილთან

გთავაზობთ საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ ბიოლოგიურ მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს-მდივან თინათინ სადუნიშვილთან ინტერვიუს.როგორ შეაფასებდით თქვენი სამეცნიერო საქმიანობის მთავარ მიმართულებებს და რომელ მიღწევებს მიიჩნევთ განსაკუთრებით მნიშვნელოვნად?ჩემი სამეცნიერო საქმიანობის მთავარი მიმართულებები უკავშირდება მცენარეს, მისი მეტაბოლიზმის, მისი ფერმენტული სისტემების შესწავლას; მათი დაავდების გამომწვევი ბაქტერიებისა და მათი ბაქტერიოფაგების შესწავლას.მცენარე უნიკალური ორგანიზმია, მისი ურთულესი მეტაბოლური გარდაქმნები უზრუნველყოფს დედამიწაზე სიცოცხლეს. ის უმნიშვნელოვანესი რგოლია ნახშირბადის ციკლირების პროცესში.  ფოტოსინთეზის გზით, სინათლის ენერგიის ხარჯზე ახდენს ყველა ცოცხალის სუნთქვის პროდუქტებიდან, ენერგიით ღარიბი ნახშირორჟანგისა და წყლისგან ორგანული ნივთიერებების სინთეზს, და თვით კვების ამ უნიკალური პროცესის თანმხლები პროდუქტი ჟანგბადია.სხვა საკითხია, მისი ასევე უმნიშვნელოვანესი უნარი შეითვისოს არაორგანული აზოტი - ადამიანისა და ცხოველისათვის ტოქსიკური ნიტრატების და ამონიაკის ფორმით და გარდაქმნას ის ორგანულ აზოტად. კონკრეტულად მოახდინოს ამონიაკის ჩართვა ამინომჟავებში. ამგვარად იღებს ცხოველი და ადამიანი მისთვის საჭირო ცილებისა და ნუკლეინის მჟავების - გენეტიკური მასალის - სინთეზისათვის აზოტს. მცენარეა 9 შეუცვლელი პროტეინოგენული - ცილის შემადგენელი ამინომჟავის წყარო ცხოველებისა და ადამიანისათვის, რომელთა სინთეზი მათ არ შეუძლიათ, და რომლებიც აუცილებელია ცილების ასაშენებლად.ჩემი პირველი კვლევები სწორედ ამონიუმის პირველადი ასიმილაციის გზების დადგენა იყო უმაღლეს მცენარეებში. ასევე ამ პროცესებში მონაწილე ფერმენტების მრავალობითი მოლეკულური ფორმების კვლევა. ასევე უჯრედული სუნთქვის ფერმენტების, სტრუქტურის, კატალიზური აქტივობის, რეგულაციის საკითხები. რასაც მიეძღვნა ჩემი საკანდიდატო და სადოქტორი დისერტაციები. ჩემს მიერ გარკვეულ იქნა გლუტამინსინთეტაზის და გლუტამატსინთაზის მონაწილეობა უმაღლესი მცენარეების მიერ ამონიუმის ასიმილაციაში ფესვებსა და ფოთლებში. ორიგინალური გზით იქნა შესწავლილი და დადგენილი ერთ-ერთი ენერგეტიკული ფერმენტის მეოთხეული სტრუქტურა.მოგვიანებით ვიკვლევდი თერმოფილური მიკროორგანიზმების კატაბოლურ ფერმენტებს, მათი ფუნქციური ჯგუფების, მათ შორის ცისტეინის სულფჰიდრილური ჯგუფების როლის გამოკვლევას თერმოსტაბილობაში. ბოლო დროს, ჩემი კვლევის ინტერესებში მოექცა მცენარე - ფიტოპათოგენური ბაქტერია - ბაქტერიოფაგის (ბაქტერიული ვირუსის) ურთიერთობის საკითხები.  ასეთები იყო პომიდვრის ბაქტერიული სილაქავის გამომწვევი პათოგენი და მისი ბაქტერიოფაგი; ლობიოს კუთხოვანი ლაქიანობა და მისი ბაქტერიოფაგი, კარტოფილის რგოლოვანი სიდამპლის გამომწვევი პათოგენი და მისი ბაქტერიოფაგი. განსაკუთრებით წარმატებული აღმოჩნდა ბაქტერია ქსანტომონას ვირუსი, რომელიც მისი გენომის ნუკლეოტიდური თანმიმდევრობის გამო, რომელიც აღმოჩნდა უნიკალური, ვერ მოიძებნა ადგილი არსებულ სისტემატიკაში. ამის გამო, ავტორების განაცხადის საფუძველზე ვირუსების ტაქსონომიის საერთაშორისო კომიტეტმა (ICTV) შემოიღო ახალი ტაქსონი - გვარი Dibbivirus, რომელიც დურმიშიძის ბიოქიმიისა და ბიოტექნოლოგიის ინსტიტუტის ინგლისური დასახელების აბრევიატურაა, სადაც ავტორებმა ეს ბაქტერიული ვირუსი აღმოაჩინეს.თქვენი კვლევითი ინტერესების ფარგლებში, რა ძირითადი პრობლემებია დღეს აქტუალური და რა პერსპექტივებს ხედავთ მათი განვითარების თვალსაზრისით?უაღრესად აქტუალურია მცენარეთა დაავადებების საწინააღმდეგო სპეციფიკური, ეფექტური, ეკოლოგიური მეთოდების შემუშავება, რაც გამორიცხავს ქიმიური აგენტების გამოყენებას და არ გამოიწვევს გარემოს და კვებითი ჯაჭვების დაბინძურებას ტოქსიკური ნაერთებით. სხვადასხვა ბიოლოგიურ მიდგომებს შორის, ყველაზე უსაფრთხო და ეფექტური პათოგენური ბაქტერიების საწინაარმდეგოდ მათი ბაქტერიული ვირუსების გამოყენებაა. ასეთ შემთხვევაში გამორიცხულია მათი საზიანო მოქმედება გარემოზე, ადამიანზე. ეს ბაქტერიული ვირუსები მასპინძლის მიმართ მაღალ სპეციფიკურობით გამოირჩევა და თვითრეგულირებადია. აქ არსებობს გამოწვევები მათი ველზე გამოყენებისათვის რაც დაკავშირებულია პრეპარატის მდგრადობასთან, ასევე მის მუდმივ განახლების საჭიროებასთან - ახალი ბაქტერიულ, მათ შორის მუტანტურ შტამებთან გასამკლავებლად და სხვ. მომავალი ასეთი ტექნოლოგიებისაა.მნიშვნელოვანია ასევე ეფექტური სპეციფიკური ანტიბაქტერიული პრეპარატების შემუშავების მიზნით ფიტოპათოგენების გენოტიპირება. სხვადასხვა მეთოდებს შორის აღსანიშნავია CRISPR ტექნოლოგიები, რაც ფენოტიპურად იდენტური შტამების დიფერენცირების საშუალებას იძლევა. ეს მნიშვნელოვანია ასევე ეპიდემიოლოგიუროი კვლევებისათვის - დაავადების გამომწვევების ინდროდუცირების და გავრცელების გზების დასადგენად.მნიშვნელოვანია ასევე ეფექტური სპეციფიკური ანტიბაქტერიული პრეპარატების შემუშავების მიზნით ფიტოპათოგენების გენოტიპირება. სხვადასხვა მეთოდებს შორის აღსანიშნავია CRISPR ტექნოლოგიები, რაც ფენოტიპურად იდენტური შტამების დიფერენცირების საშუალებას იძლევა. ეს მნიშვნელოვანია ასევე ეპიდემიოლოგიუროი კვლევებისათვის - დაავადების გამომწვევების ინდროდუცირების და გავრცელების გზების დასადგენად.დიდი პოტენციალი როგორც დაავადების დიაგნოსტიკაში, ისე მის პრევენციაში აქვს თანამედროვე CRISPR ტექნოლოგიებს.ეს ტექნოლოგიები ფენოტიპურად იდენტური შტამების დიფერენცირების საშუალებას იძლევა, რაც მნიშვნელოვანია ასევე ეპიდემიოლოგიური კვლევებისათვის - დაავადების გამომწვევების ინდროდუცირების და გავრცელების გზების დასადგენად.CRISPR ტექნოლოგიები იძლევა დაავადებებისა და მავნებლებისადმი მდგრადი ჯიშების შექმნის შესაძლებლობას, ასევე მოსავლიანობისა და კვებითი ღირებულების გაუმჯობესებას. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია სურსათის უსაფრთხოების უზრუნველყოფისთვის.ჩვენს მიერ ამ მეთოდის გამოყენებით იდენტიფიცირებულია საქართველოში ხეხილის ბაქტერიული სიდამწვრის გამომწვევი ერვინიას სამი CRISPR გენოტიპი, რომელთაგან ორი სხვაგან არსადაა აღმოჩენილი. ეს სამუშაოები გამოქვეყნებულია მაღალრეიტინგულ ჟურნალში Journal of Plant Pathology.თქვენი აზრით, როგორია მეცნიერის როლი თანამედროვე საზოგადოებაში, განსაკუთრებით სწრაფი ტექნოლოგიური ცვლილებების პირობებში?თანამედროვე საზოგადოებაში, განსაკუთრებით სწრაფი ტექნოლოგიური ცვლილებების პირობებში, მეცნიერის როლი მრავალმხრივი და კრიტიკულად მნიშვნელოვანია. მეცნიერები ქმნიან ახალ ცოდნასა და ინოვაციებს, რომლებიც განსაზღვრავს ტექნოლოგიურ პროგრესს და ეკონომიკურ განვითარებას, ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესებას. მათი ფუნქცია არ შემოიფარგლება მხოლოდ ახალი ტექნოლოგიების შექმნით — ისინი აფასებენ ამ ტექნოლოგიების სოციალურ, ეთიკურ და ეკოლოგიურ გავლენებს, რაც უზრუნველყოფს მდგრად და პასუხისმგებლიან განვითარებას.მეცნიერები მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ სანდო, მტკიცებულებაზე დაფუძნებული ინფორმაციის გავრცელებაში, რაც ეხმარება როგორც პოლიტიკის შემქმნელებს, ისე საზოგადოებას სწორი გადაწყვეტილებების მიღებაში. გარდა ამისა, ისინი ხელს უწყობენ განათლებას, კრიტიკული აზროვნების განვითარებას და საზოგადოების მზადყოფნას სწრაფი ცვლილებებისადმი ადაპტაციისთვის.მეცნიერება არსებითად დაკავშირებულია განათლებასთან — მის გარეშე განათლება კარგავს სიღრმეს, კრიტიკულობასა და განახლებადობას. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ უნივერსიტეტებში სწავლება ეფუძნებოდეს აქტიურ სამეცნიერო კვლევას. სწორედ ამიტომ, სასურველია, რომ სწავლების პროცესში აქტიურად იყვნენ ჩართული სამეცნიერო ხარისხის მქონე მკვლევრები. ეს უზრუნველყოფს სტუდენტებისთვის თანამედროვე, მტკიცებულებაზე დაფუძნებული ცოდნის მიწოდებას და მათში კვლევითი და კრიტიკული აზროვნების განვითარებას.ამგვარად, თანამედროვე ეპოქაში მეცნიერი არა მხოლოდ ცოდნის შემქმნელი, არამედ საზოგადოების განვითარების, სტაბილურობისა და პროგრესის ერთ-ერთი მთავარი მამოძრავებელი ძალაა.რა გამოწვევების წინაშე დგანან დღეს ახალგაზრდა მეცნიერები საქართველოში და როგორ შეიძლება მათი მხარდაჭერის სისტემის გაუმჯობესება?პასუხი ძალიან მოკლე და კონკრეტულია.თუ შევხედავთ იმ კუთხით, რომ განახორციელონ კვლევა დოქტორის აკადემიური ხარისხის მოსაპოვებლად - ეს უზრუნველყოფილია შესაბამისი პროგრამებით უნივერსიტეტებში. თუმცა ახალგაზრდის მეცნიერული კარიერის განვითარებისათვის, მისი მეცნიერებაში დარჩენისათვისდაბრ უამრავი გამოწვევა არსებობს: მეცნიერების მწირი დაფინანსება, სამეცნიერო ხარისხის არ არსებობა, პროფილით დასაქმება სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტებში, ღირსეული ანაზღაურება. არანაკლებ გამოწვევაა და არა მარტო ახალგაზრდებისათვის - მეცნიერის შრომის, მიღწევების აღიარება და დაფასება.როგორ შეაფასებდით საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია-ის როლს ქვეყნის სამეცნიერო განვითარების პროცესში და რა მიმართულებებით არის საჭირო მისი გაძლიერება?აკადემიის 85 წლიანი ისტორია ამის მაგალითია. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნულმა აკადემიამ უდიდესი წვლილი შეიტანა ქვეყანაში მეცნიერების ყველა დარგის განვითარებაში. ქართული სამეცნიერო სკოლები და ცალკეულ მეცნიერთა შრომები საერთაშორისო აღიარებისაა. დღეს უნივერსიტეტების სამეცნიერო პოპტენციალი ძირითადად წარსულში აკადემიის სისტემაში გაერთიანებული ინსტიტუტებით განისაზღვრება. მნიშვნელოვანია, რომ მეცნიერებათა აკადემიას დაუბრუნდეს ინსტიტუტები, განსაკუთრებით ისინი, რომლებიც მისი უნიკალური ბუნებრივი და ადამიანისეული რესურსების ქვეყნის განვითარებისათვის გამოყენებას ემსახურება. რომლებიც ყოველთვის ღია იყო და იქნება ყველა უნივერსიტეტის ახალგაზრდა მკვლევარებისათვის.თქვენი აზრით, რა მნიშვნელობა აქვს საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის 85 წლის იუბილეს ქართული მეცნიერების ისტორიისა და მომავლისთვის?ძალიან დიდი. მნიშვნელოვანია საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ისტორიის, მისი მიღწევების, აღიარებების წარმოჩენა, განსაკუთრებით ახალგაზრდებისათვის. აკადემიამ საიუბილეო თარიღთან დაკავშირებით მოამზადა და გამოსცა სხვადასხვა კრებული, რომლებშიც გაანალიზებულია ფუნდამენტური, საზოგადოებრივი, გამოყენებითი მეცნიერების ცალკეული დარგის განვითარების ისტორია, მიღწევები და საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის როლი ქვეყანაში განათლებისა და მეცნიერების განვითარებაში. მოეწყო ახალგაზრდა მეცნიერთა კონფერენცია - მწვანე ჰორიზონტები: ბიოლოგია, ბიოტექნოლოგია და გარემოს ჯანმრთელობა, რომელშიც მონაწილეობა მიიღო ახალგაზრდა მეცნიერებმა და სტუდენტებმა საქართველოს ყველა რეგიონის უნივერსიტეტიდან და ასევე საზღვარგარეთის სამეცნიერო ცენტრებიდან. გაიმართება საერთაშორისო ქართველოლოგიური კონგრესი. მნიშვნელოვანია და საიუბილეო დღეებში აღინიშნება გამოჩენილ მეცნიერთა ღვაწლი და მათი არ დავიწყება ვინც იდგა აკადემიის სათავეებთან და მონაწილეობდა მის განვითარებაში. ეს ყველაფერი მნიშვნელოვანია ქვეყნის მომავლისათვის, მეცნიერების შემდგომი განვითარებისათვის რაც განაპირობებს საზოგადოების განვითარებას, სტაბილურობასა და პროგრესს.გთხოვთ, მოგვიყვეთ, რა მიღწევებისა და კვლევითი ნაშრომებისთვის მოგენიჭათ ეროვნული და რა მნიშვნელობა აქვს ამ აღიარებას თქვენი სამეცნიერო საქმიანობისთვის?ეროვნული პრემია მომენიჭა ავტორთა ჯგუფთან ერთად ნაშრომებისათვის:2020 წელი: “დეტოქსიკაციის ბიოქიმიური მექანიზმები უმაღლეს მცენარეებში. ფიტორემედიაციის საფუძველი” (Kvesitadze, G., Khatisashvili, G., Sadunishvili, T, Ramsden, J.J. Biochemical Mechanisms of Detoxification in Higher Plants. Basis of Phytoremediation.  262. Berlin, Heidelberg, Springer, 2006).ეს უნიკალური წიგნია, სადაც განხილულია უცხო ნაერთების - გარემოს დამაბინძურებელი ქიმიური ტოქსიკური ნივთიერებების მცენარის მიერ შეთვისების და გაუვნებელყოფის ბიოქიმიური გზები, და ფერმენტები, რომელთა მონაწილეობით ხდება ქსენობიოტიკების კონიუგაცია, დეგრადაცია და დაჟანგვა. აღსანიშნავია, რომ ეს მაღალ-ციტირებული ნაშრომია და ამ თემატიკაზე შეიძლება ითქვას, ანალოგი არ გააჩნია.2022 წელი: თინათინ სადუნიშვილი, ინეზა მაისაია, ქეთევან ბაცაცაშვილი, შალვა სიხარულიძე, თამაზ დარჩიძე. „საქართველოს აგრარული კულტურა“. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია, თბილისი, 2021. 414 გვ. ISBN 978-9941-8-3824-8.მონოგრაფია ეძღვნება საქართველოსათვის ტრადიციული და დიდი ეკონომიური მნიშვნელობის მქონე, უპირატესად ენდემური სასოფლო სამეურნეო კულტურების - მარცვლოვანი, ფეტვნაირი, პარკოსანი, საზეთე-ბოჭკოვანი - მრავალფეროვნებას, ბოტანიკურ დახასიათებას, გავრცელებას, მათი მოყვანა-დამუშავების ტრადიციულ ქართულ-ხალხურ წესებს,  რიტუალებს, გამოყენებას ყოფასა და ხალხურ მედიცინაში.როგორ ხედავთ მეცნიერებისა და ეთიკის ურთიერთკავშირს თანამედროვე ეპოქაში, განსაკუთრებით ისეთ სფეროებში, სადაც კვლევებს მნიშვნელოვანი სოციალური გავლენა აქვს?თანამედროვე ეპოქაში მეცნიერებისა და ეთიკის ურთიერთკავშირი განსაკუთრებით მჭიდრო და კრიტიკულად მნიშვნელოვანია, რადგან მრავალი კვლევა პირდაპირ ახდენს გავლენას ადამიანის ცხოვრებაზე, საზოგადოებრივ სტრუქტურებსა და გარემოზე. მეცნიერება უზრუნველყოფს ახალ ცოდნასა და ტექნოლოგიურ პროგრესს, ხოლო ეთიკა განსაზღვრავს იმ საზღვრებსა და პრინციპებს, რომელთა ფარგლებში უნდა განვითარდეს ეს პროგრესი.განსაკუთრებით ისეთ სფეროებში, როგორიცაა ბიომედიცინა, გენეტიკა, ხელოვნური ინტელექტი და გარემოს მეცნიერებები, კვლევების შედეგებს შეიძლება ჰქონდეს ღრმა სოციალური, სამართლებრივი და მორალური შედეგები. სწორედ ამიტომ, აუცილებელია, რომ სამეცნიერო საქმიანობა ემყარებოდეს ეთიკურ სტანდარტებს - ადამიანის ღირსების დაცვას, ინფორმირებულ თანხმობას, მონაცემთა კონფიდენციალურობასა და პოტენციური ზიანის მინიმიზაციას.ეთიკა ასევე ასრულებს რეგულატორის როლს, რომელიც ეხმარება მეცნიერებას თავიდან აიცილოს მისი მიღწევების ბოროტად გამოყენება და საზოგადოებისთვის საზიანო შედეგები, და ამის მაგალითები მსოფლიოში ბევრია. გაერთიანებული ერების განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის ორგანიზაციამ, მათ შორის ამ მიზნით 2001 წელს დააწესა მეცნიერების მსოფლიო დღე მშვიდობისა და განვითარებისათვის, რომელიც ყოველწლიურად აღინიშნება მეცნიერებათა აკადემიაში.მეცნიერება თავადაც ამდიდრებს ეთიკურ დისკურსს, რადგან ახალი აღმოჩენები ხშირად აჩენს ახალ მორალურ დილემებს, რომელთა გააზრება და გადაწყვეტა საზოგადოებას სჭირდება.ამგვარად, მეცნიერებისა და ეთიკის ჰარმონიული თანაარსებობა აუცილებელია იმისათვის, რომ სამეცნიერო პროგრესი იყოს არა მხოლოდ სწრაფი, არამედ პასუხისმგებლიანი, სამართლიანი და საზოგადოების კეთილდღეობაზე ორიენტირებული.თქვენი ხედვით, რა უნდა იყოს საქართველოს სამეცნიერო პოლიტიკის პრიორიტეტები უახლოეს წლებში?პატარა ქვეყნებისთვის, რომლებსაც აქვთ ძლიერი სამეცნიერო ტრადიცია და პოტენციალი, სამეცნიერო პოლიტიკის მთავარი პრიორიტეტი უნდა იყოს რესურსების მიზნობრივი კონცენტრაცია და ხარისხზე ორიენტაცია. შეზღუდული ფინანსური და ადამიანისეული რესურსების პირობებში მნიშვნელოვანია, რომ ქვეყანა ფოკუსირდეს რამდენიმე სტრატეგიულ მიმართულებაზე, სადაც უკვე აქვს გამოცდილება ან კონკურენტული უპირატესობა.ერთ-ერთი მთავარი მიმართულება უნდა იყოს მეცნიერებისა და განათლების ინტეგრაცია - უნივერსიტეტებში კვლევაზე დაფუძნებული სწავლების გაძლიერება და ახალგაზრდა მკვლევრების მხარდაჭერა. განსაკუთრებული ყურადღება უნდა დაეთმოს თაობათა განახლებას, ტალანტების შენარჩუნებასა და „ტვინების გადინების“ შემცირებას.ასევე კრიტიკულია საერთაშორისო თანამშრომლობის გაღრმავება - გლობალურ კვლევით ქსელებში ჩართვა, ერთობლივი პროექტები და გრანტები, რაც მნიშვნელოვნად ზრდის როგორც ფინანსურ, ისე ინტელექტუალურ რესურსებს.ამასთან, მნიშვნელოვანია სტაბილური და გრძელვადიანი დაფინანსების უზრუნველყოფა, გამჭვირვალე შეფასების სისტემები და მეცნიერული ხარისხის მკაფიო სტანდარტები.საქართველოსთვის, როგორც განსაკუთრებული ეკო-ბიომრავალფეროვნების ქვეყნისათვის მნიშვნელოვანია მისი დაცვა, მასზე მორგებული მეცნიერებაზე დაფუძნებული ზუსტი, აგრობიოტექნოლოგიური წარმოების განვითარება. ეს მიდგომა მოიცავს ქიმიური საშუალებებისა და წყლის რესურსების მინიმიზებულ გამოყენებას, აგრობიომრავალფეროვნების შენარჩუნებას. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ადგილობრივ პირობებთან ადაპტირებული მცენარეთა ქართული ენდემური სახეობებისა და ტრადიციული კულტურების ჯიშების გამოყენება, ჰორიზონტალური და ვერტიკალური ზონალობის გათვალისწინებით, რაც უზრუნველყოფს დაავადებებისადმი მედეგობასა და შედარებით მაღალ ყინვაგამძლეობას, ორგანული პროდუქციის წარმოებას და ეკონომიკურ ეფექტიანობას.გრძელვადიან პერსპექტივაში, აღნიშნული ბიოტექნოლოგიური მიდგომები მნიშვნელოვანია ქვეყნის სურსათით უზრუნველყოფის გასაძლიერებლად, ადგილობრივი წარმოების წილის ზრდის გზით, რაც განსაკუთრებით აქტუალურია არსებული გეოპოლიტიკური და ეკონომიკური გამოწვევების ფონზე.

1776766277

მედიცინაში რისკის დამალვა ყველაზე დიდი საფრთხეა - გიორგი ფხაკაძე დიუშენის მკურნალობაზე

"დიუშენის მკურნალობა არ არის უსაფრთხო, მარტივი ან ერთჯერადი გადაწყვეტილება“ - პროფესორი გიორგი ფხაკაძე დიუშენის კუნთოვანი დისტროფიის თერაპიების შესახებ ანალიზს აქვეყნებს.ავტორი ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ მხოლოდ იმედზე საუბარი საზოგადოების შეცდომაში შეყვანაა და აუცილებელია, პაციენტებმა იცოდნენ იმ მძიმე გვერდითი ეფექტების შესახებ, რომელიც პრეპარატებს ახლავს."დიუშენის კუნთოვანი დისტროფია - სრული სიმართლე: ეფექტურობა, რისკები და რეგულაცია"ყველაზე დიდი შეცდომა დღეს არის ის, რომ საზოგადოებას ეუბნებიან მხოლოდ ფასს და "იმედს", მაგრამ არ ეუბნებიან რისკებს.მედიცინაში რისკის დამალვა - არის ყველაზე დიდი საფრთხე".მთავარი ფაქტი (რაც აუცილებლად უნდა იცოდეს საზოგადოებამ)დიუშენის მკურნალობა = არ არის უსაფრთხო, მარტივი ან ერთჯერადი გადაწყვეტილებაყველა წამალს აქვს:✔ შეზღუდული ეფექტი✔ სერიოზული გვერდითი ეფექტები✔ განსხვავებული რეგულაციური სტატუსი (FDA vs EU)1. Elevidys (გენოთერაპია)FDA: დამტკიცებულია (შეზღუდულად)EU (EMA): არ არის დამტკიცებულიფასი: ~3.2 მილიონი დოლარი (ერთჯერადი)გვერდითი ეფექტები (ძალიან მნიშვნელოვანი):მწვავე ღვიძლის დაზიანებაჰოსპიტალიზაციადაფიქსირებულია სიკვდილის შემთხვევებიმიოკარდიტი (გულის ანთება)მიოზიტი (კუნთის ანთება)იმუნური რეაქციებიFDA უკვე იძიებს ამ შემთხვევებს და დაამატა მკაცრი გაფრთხილებებიძალიან მნიშვნელოვანი:ეს თერაპია არ არის ყველა პაციენტისთვისარ არის სრულად უსაფრთხოარ არის "სასწაული გამოსავალი"2. Duvyzat (givinostat)FDA: დამტკიცებულია (2024)EU: დამტკიცებულიაფასი: ~700,000$/წელიწადშიგვერდითი ეფექტები:დიარეაგულისრევა / ღებინებათრომბოციტების შემცირება (სისხლდენის რისკი)ცხიმების მატება სისხლშისიცხე3. Agamree (vamorolone)FDA: დამტკიცებულია (2023)EU: დამტკიცებულიაფასი: ~50,000–100,000$/წელიწადშიგვერდითი ეფექტები:ჰორმონალური დარღვევები (Cushing-like)წონის მატებაფსიქიკური ცვლილებები (აგრესია, შფოთვა)იმუნიტეტის დაქვეითებაინფექციების რისკიადრენალური უკმარისობა4. Exon-skipping პრეპარატები (Exondys, Vyondys და სხვ.)FDA: დამტკიცებულია (Accelerated approval)EU: ძირითადად არ არის დამტკიცებულიფასი:~300,000 – 1,000,000+$/წელიწადშიგვერდითი ეფექტები:ინფექციებიხველა, სიცხეთირკმლის გართულებებიინექციის ადგილზე რეაქციებიღებინება, გამონაყარი, სახსრების ტკივილიძალიან მნიშვნელოვანი:მუშაობს მხოლოდ 5–15% პაციენტზე (გენეტიკის მიხედვით)5. სტანდარტული თერაპია (Deflazacort)FDA: დამტკიცებულიაEU: დამტკიცებულიაფასი: ~35,000–60,000$/წელიწადშიგვერდითი ეფექტები:ზრდის შეფერხებაოსტეოპოროზიდიაბეტის რისკიწონის მატებაინფექციებიმომავალი თერაპიები (ჯერ კვლევის ეტაპზე)CRISPR გენური რედაქტირებაახალი გენოთერაპიები (უფრო უსაფრთხო ვარიანტები)კომბინირებული მკურნალობამაგრამ: ჯერ არცერთი არ არის სრულად დამტკიცებულიყველაზე მნიშვნელოვანი დასკვნადღეს არცერთი თერაპია:არ კურნავს დაავადებასარ არის სრულად უსაფრთხოარ არის უნივერსალურირეალური არჩევანი ქვეყნისთვის100 პაციენტი =გენოთერაპია → ~300 მილიონი $თანამედროვე წამლები → 5–70 მილიონი $/წელიწადშიძალიან მკაფიო დასკვნამშობლების მოთხოვნა არის სამართლიანი.მედიცინა ნიშნავს: ეფექტურობა; უსაფრთხოება; მტკიცებულება და არა - ემოცია; პოლიტიკა; ნახევარი სიმართლე", - წერს პროფესორი გიორგი ფხაკაძე

1776766098

საფრანგეთში სამუშაო ვიზიტის ფარგლებში, თინათინ რუხაძემ ლევილის ქართველთა მამულში განხორციელებული და მიმდინარე სარეაბილიტაციო სამუშაოები დაათვალიერა

საქართველოს კულტურის მინისტრმა, თინათინ რუხაძემ, საფრანგეთში სამუშაო ვიზიტის ფარგლებში, ლევილის ქართველთა მამულში განხორციელებული და მიმდინარე სარეაბილიტაციო სამუშაოები დაათვალიერა.ამ დროისთვის, მამულში სამუშაოების მნიშვნელოვანი ნაწილი დასრულებულია, კერძოდ, რეაბილიტაცია ჩაუტარდა შატოს, ე.წ. ორანჟერეასა და ჰამოს შენობებს, პოლკოვნიკ წერეთლის სახლს, ბიბლიოთეკას, ადმინისტრაციის შენობასა და მამულის გალავანს. ასევე, ტერიტორიაზე გაშენდა ქართული ვენახი. პარალელურად, დასასრულს უახლოვდება ტრადიციული ქართული ოდისა და სამზარეულოს შენობის მოწყობა, სადაც ქართული რესტორანი განთავსდება.აქტიურად მიმდინარეობს ლევილის ქართველთა მამულის პარკის ინფრასტრუქტურისა და ელექტრომომარაგების პროექტის განხორციელება. ეწყობა გარე მოხმარებისთვის განკუთვნილი საპირფარეშოები და სარწყავი სისტემა; განახლებულია სანიაღვრე და საკანალიზაციო სისტემები.ხელოვანთა ატელიეების, შიდა გზების, ავტოსადგომებისა და საფეხმავლო ბილიკების მოწყობის სამუშაოები მიმდინარე წლის ზაფხულში დასრულდება, სექტემბრამდე კი შატოში მოეწყობა პირველი რესპუბლიკისადმი მიძღვნილი საგამოფენო სივრცე; აღიჭურვება ბიბლიოთეკა, მისი საცავი და მედიათეკა; ასევე მოეწყობა ფრანგული ბაღი და შესასვლელის შენობაში განთავსდება სუვენირების მაღაზია.„ლევილის მამულში ძალიან ბევრი სამუშაო დასრულებულია. ვფიქრობ, რომ წელს ლევილის ქართველთა მამულს საზეიმოდ გავხსნით. ეს იქნება ადგილი, საიდანაც საქართველო კიდევ ერთხელ დაადასტურებს თავისი კულტურის, ისტორიისა და იდენტობის დიდ მნიშვნელობას“, – განაცხადა თინათინ რუხაძემ.მინისტრთან ერთად, მიმდინარე სამუშაოები დაათვალიერეს საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანმა ელჩმა საფრანგეთის რესპუბლიკაში, UNESCO-ში საქართველოს მუდმივმა წარმომადგენელმა ირაკლი ყურაშვილმა, ლევილის მერმა ერიკ ბრევმა და ლევილის მამულის საქართველოსთვის გადმოცემის აქტზე ხელმომწერი ოჯახების წევრებმა.ინფორმაციას კულტურის სამინისტროს პრესსამსახური ავრცელებს.

1776764597

მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ეროვნულმა ცენტრმა მასწავლებლის პროფესიული განვითარებისა და კარიერული წინსვლის სქემის მხარდამჭერი ტრენინგების ახალი ციკლი დაიწყო

მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ეროვნულმა ცენტრმა დაიწყო ტრენინგების ახალი ციკლი, რომლის მიზანია სკოლების მხარდაჭერა მასწავლებლის პროფესიული განვითარებისა და კარიერული წინსვლის სქემის ფარგლებში საჭიროებების სისტემურ შესწავლასა და შეფასების კომისიების ეფექტიანი ფუნქციონირების უზრუნველყოფაში.ტრენინგების პირველი ეტაპი ეძღვნება საჭიროებების დიაგნოსტირების საფუძველზე სკოლის განვითარების დაგეგმვას.სატრენინგო მოდული განკუთვნილია საჯარო სკოლების დირექტორების, მათი მოადგილეებისა და ხარისხის მართვის პროცესში ჩართული პირებისთვის. ტრენინგი მიმდინარეობს ონლაინფორმატში და ეთმობა თორმეტი საკონტაქტო საათი.მოდულის ფარგლებში მონაწილეები მუშაობენ ისეთ საკითხებზე, როგორებიცაა: სასკოლო საზოგადოების სხვადასხვა წარმომადგენლისგან (მოსწავლეები, მშობლები, მასწავლებლები, ადმინისტრაცია) მონაცემების შეგროვება და ანალიზი, სკოლის საჭიროებების იდენტიფიცირება და პრიორიტეტიზაცია, მათ საფუძველზე ფუნქციების განსაზღვრა კარიერული წინსვლის პროცესში ჩართული მასწავლებლებისთვის.სატრენინგო მოდულის გავლის შემდეგ სკოლის წარმომადგენლები შეძლებენ, გააძლიერონ თითოეული სკოლის კონტექსტს მორგებული, მტკიცებულებებზე დაფუძნებული გადაწყვეტილებების პრაქტიკა.უახლოეს მომავალში ანალოგიური ტრენინგები ჩატარდება საგანმანათლებლო რესურსცენტრების წარმომადგენლებისთვისაც, რათა მათ მუნიციპალიტეტის/რაიონის დონეზე უზრუნველყონ სკოლების საჭიროებების მხარდამჭერი პროცესები.სატრენინგო ციკლის პარალელურად, მასწავლებლებისთვის მომზადდება თემატური ვებინარები და მიეწოდებათ დამატებითი სარეკომენდაციო მასალა, რომელიც მათ დაეხმარება მასწავლებლის პროფესიული განვითარებისა და კარიერული წინსვლის სქემის მოთხოვნების გაანალიზებასა და პრაქტიკულ დანერგვაში.აღნიშნული ეტაპის დასრულების შემდეგ, ცენტრი გეგმავს სკოლებისა და საგანმანათლებლო რესურსცენტრის დონეზე შექმნილი შეფასების კომისიების წევრებისთვის განკუთვნილი ტრენინგების ჩატარებას.ტრენინგების ციკლი და დამატებითი მხარდაჭერის მექანიზმები მიმართულია ადამიანური რესურსების გაძლიერებასა და დეცენტრალიზაციის პირობებში პროფესიული შესაძლებლობების განვითარებაზე. აღნიშნული პროცესის ფარგლებში დაგეგმილი აქტივობების განხორციელება ცენტრის მხრიდან უკვე დაწყებულია და ინტენსიურად გაგრძელდება წლის განმავლობაში.ინფორმაციას მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ეროვნული ცენტრი ავრცელებს.