ილია-მეორე

1653027715

„ბოლოს ნანახმა იმ დღის სიხარული ჩაუმწარა...“ - უცნობი ამბავი ილია მეორის ცხოვრებიდან

45 წლის წინ, 1977 წლის 23 დეკემბერს, საქართველოს სამოციქულო ეკლესიის XII საეკლესიო კრებამ საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის საჭეთმპყრობლად ერთხმად აირჩია ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტი ილია შიოლაშვილი. იმ დროს ის 44 წლის იყო.სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, მცხეთა-თბილისის მთავარეპისკოპოსის, ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტის, უწმინდესისა და უნეტარესის ილია II ინტრონიზაცია კი სვეტიცხოვლის ტაძარში 25 დეკემბერს შედგა.ამ დღესთან დაკავშირებით ილია მეორეს ნათესავის ნელი შიოლაშვილის მოგონებაზე ჟურნალი „ეპიზოდი“ წერს.„საზეიმო აღსაყრდების გამო ბანკეტი სასტუმრო „ივერიაში“ გაიმართა. შემდეგ კი მოტოციკლეტისტების ესკორტმა სიონის გვერდით, საპატრიარქო რეზიდენციამდე მიაცილა. რამდენიმე ნათესავიც მიჰყვა. პატრიარქის მომავალ სამყოფელში ოდნავ ბჟუტავდა სინათლე. კართან სოხუმიდან ჩამოყოლილი მოხუცი მონოზონი, მატუშკა მანიფა შეეგება, მუხლებში ჩაუვარდა, პატრიარქობა მიულოცა. მოხუცი წამოაყენა, თავზე ხელი გადაუსვა, დალოცა და ცარიელ შენობაში შევიდა. დეკემბრის ბოლო იყო, გარეთაც ციოდა და შიგნითაც. საგანგებოდ მორეცხილი იატაკს შავ ლაქებად აჩნდა სისველე. ოთახის კედლებზე წინამორბედ პატრიარქთა სურათები ეკიდა, ყველასთან მივიდა, გაჩერდა, პირჯვარი გადაიწერა და ქართული ეკლესიის წინაშე გაწეული ღვაწლისათვის მადლობა მოახსენა. შემდეგ ისევ გამოვიდა, ნათესავებს დაემშვიდობა.გულდამძიმებული წამოვიდა ნელი შიოლაშვილი, ბოლოს ნანახმა იმ დღის სიხარული ჩაუმწარა. შინდაბრუნებულმა დედას უამბო, როგორ ჩატარდა აღსაყდრება, როგორ მიაცილეს საპატრიარქომდე მათი საამაყო ბიძაშვილი და სრულიად მარტო, ერთი სუსტი, გაცრეცილი მოხუცის ანაბარად დატოვეს. – როგორ, ჯალაბობიდან არავინ დარჩა? – იკითხა დედამ. – დედა, დღეიდან მისი ჯალაბობა მთელი საქართველოა და ის უნდა იყოს ყველას პატრონი, – უპასუხა ნელიმ.იმ საზეიმო დღეს ერთმა სასულიერო პირმა დანანებით თქვა: პატრიარქმა ჩაიბარა სუდარაგადაფარებული ეკლესიაო. ეკლესიას მრევლი არ ჰყავდა, ქრისტიანობის მაღალი იდეალები ყოფით ჩვევებს შეეცვლა. არავინ იცავდა მარხვას, არ იღებდა ზიარებას. ცხვრის შეწირვა ღვთიურ ცხოვრებად მიიჩნეოდა. მოქმედებდა მხოლოდ 34 ეკლესია, 4 მონასტერი, იყო სულ 80 სასულიერო პირი, 7 მღვდელმთავარი. ეკლესიებში მოწყობილი იყო ბიბლიოთეკა, თეატრი, საწყობი, აბანოც კი. ისტორიული საპატრიარქო შენობა მილიციის მთავარ სამმართველოს ეჭირა. არსებობდა მხოლოდ ერთი სასულიერო სემინარია, არ იბეჭდებოდა არანაირი რელიგიური ლიტერატურა. გალობას და ხატწერას არავინ აქცევდა ყურადღებას.ახალ პატრიარქს არ ჰქონდა არავითარი დასაყრდენი, გარდა რწმენისა, რომ არ არსებობს გამოუვალი მდგომარეობა, ჩიხი, კედელი, მთავარია, რა ნაბიჯს გადადგამ.1989 წელს თავფარავნის ტბისა და ფოკას მონახულება გადაწყვიტა. საბჭოთა კავშირს იქ სასაზღვრო პუნქტი ჰქონდა გახსნილი და საგანგებო საბუთის გარეშე არავის უშვებდნენ. პატრიარქს თან პასპორტი არ აღმოაჩნდა და მესაზღვრეებმა უარი უთხრეს, ვერ გაგატარებთო. მოხერხდა და შეუშვეს იმ ადგილების მოსანახულებლად, საიდანაც წმიდა ნინო საქართველოში შემოვიდა. დახვდა სრულიად დარღვეული ეკლესია და ხალხი, რომელთაც ქართულად ერთი სიტყვის წარმოთქმა არ შეეძლო.გადაწყვეტილება მაშინვე მიიღო: – მე ვიქნები პირველი ქართველი, ვინც აქ ფუძეს გაიჩენს. – ეკლესიის ახლოს მდგარი სახლი შეისყიდა და იქ ჩაეწერა. საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ოფიციალური მისამართი გახდა: ბოგდანოვკის რაიონი, სოფელი ფოკა…საქართველოს ეკლესიამ ისტორიულად კუთვნილი ადგილი და აღიარება უნდა დაიბრუნოს – ეს გახდა ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი საკითხი. 10 წელი, 1979 წლის მაისიდან 1990 წლის 4 მარტამდე, განუწყვეტელი მოლაპარაკება მიმდინარეობდა, არაერთი დაძაბული შეხვედრა გაიმართა სტამბოლსა და თბილისში. მართლაც რომ, თითოეულ სიტყვაზე იყო დავა. ქართული მხარე მოითხოვდა ჩაწერილიყო არა „ვამტკიცებ“ ან „ვადასტურებ“, არამედ „ვცნობ უძველეს ავტოკეფალიას“ და მიაღწიეს ამას.რჩებოდა მირონის დამზადების უფლება. სრული ავტოკეფალიისათვის კი ეს უფლებაც აუცილებელია. ბერძენმა მღვდელმთავარმა განაცხადა: წმიდა მირონს ჩვენი ხარჯით გამოგზავნით ხოლმეო. ილია მეორე წამოდგა, სახეზე შეუვალობა გამოესახა: – ქართველი ხალხი ასეთ აღიარებას არ მიიღებს. ვერავინ იკისრებს ისტორიის წინაშე პასუხისმგებლობას, რომ ავტოკეფალიურმა ეკლესიამ მირონი კონსტანტინეპოლიდან მიიღოს! – პატრიარქმა მოლაპარაკება შეწყვიტა და სტუმრებს დაემშვიდობა.მსოფლიო საპატრიარქო იძულებული გახდა, დაეთმო და მიეღო საქართველოს ეკლესიის პირობები. მირონის შესახებ ჩაიწერა: „გადაწყდეს ტრადიციის მიხედვით“. ტრადიციულად კი, მირონი საქართველოში იხარშებოდა…ომი 8 აგვისტოს დაიწყო. მდგომარეობა რამდენჯერმე შეიცვალა. საბოლოოდ ჯარმა უკან დაიხია, მოსახლეობა აიყარა და დახოცილი მეომრები ბრძოლის ველზე დარჩნენ. არანაირმა ხერხმა არ გაჭრა, ოკუპირებულ ტერიტორიაზე შესვლის ნებართვა არავის მისცეს. კათოლიკოს-პატრიარქმა რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტსა და პრემიერ-მინისტრს გორსა და ნიქოზში შესასვლელად კორიდორის გაკეთება სთხოვა. თუმცა პასუხი ვერ მიიღო, სასულიერო პირებთან ერთად 15 აგვისტოს გორში ჩაბრძანდა. შემაძრწუნებელი ტრაგედია ტრიალებდა ქართლში – იბომბებოდა გორი, იწვოდა ბორჯომის ტყეები, აღმოსავლეთსა და დასაველეთს შორის მიმოსვლა ჩაკეტილი იყო, საავტომობილო გზა დანაღმული, მონასტრები და ეპარქიები დარბეული და გაძარცული. პატრიარქის ავტორიტეტმა მტერთანაც გაჭრა, მოსახლეობას შეხვდა, დაამშვიდა, საკვები დაარიგეს. უკან დაბრუბისას 6 დაღუპული ჯარისკაცი გადმოასვენეს, შემდეგ სხვა სასულიერო პირებმა გააგრძელეს ეს უმძიმესი, მაგრამ აუცილებელი საქმე“

milioneris coli

1652703353

ქართველი ქალის ამბავი, რომელიც ქმარმა მილიონად სხვას დაუთმო

აგრაფინა კისკისაო, დადიანმა პრინცს მისცაო“ – იცით ამ ფრაზის ისტორია? მარტივად დასამახსოვრებელი სტრიქონია, თუმცა რეალურად ამ სიტყვების მიღმა, გერმანელი პრინც ოლდენბურგისა და ქართველი თავადის ქალის ტრაგიკული და პიკანტური სიყვარულის ისტორია იმალება. ძველ ქუთაისში დღესაც ახსოვთ მოხუცი ქალი, რომელმაც ნესტიან სარდაფში საოცარ სიღარიბეში დალია სული. ერთ დროს ამაყი და ულამაზესი აგრაფინა ჯაფარიძე-დადიანი ცხოვრების სისასტიკემ ისეთ დღეში ჩააგდო, რომ ქუჩაში გასახელებლად ადევნებულ ბავშვებს ქვებს ესროდა და თავს გაქცევით შველოდა.ოლდენბურგების დინასტია გერმანული წარმოშობისაა, ისინი ევროპის სხვადასხვა ქვეყნებში მეფობდნენ, მათ შორის დანიაშიც. ეკატერინე მეორის ეპოქიდან რუსეთის იმპერიის მფარველობის ქვეშ ცხოვრობდნენ. ეს ნათესაური კავშირით იყო განპირობებული. უფლისწული გიორგი ოლდენბურგი ალექსანდრე პირველის დაზე – ეკატერინე პავლოვნაზე დაქორწინდა, სწორედ მათი შვილიშვილები იყვნენ პრინცები – ალექსანდრე და კონსტანტინე. პრინცების მოღვაწეობა მჭიდროდ უკავშირდებოდა საქართველოს.მეცხრამეტე საუკუნის ბოლოს უფროსმა პრინცმა ალექსანდრე ოლდენბურგმა გადაწყვიტა, შავი ზღვის სანაპიროზე კურორტი გაგრა გაეშენებინა, რომელიც უნიკალური და, ყირიმთან შედარებით, გაცილებით იაფი იქნებოდა. კურორტი გაგრა 1903 წელს გაიხსნა. ადლერისა და სოჭის მშენებლობაში კი საკმაოდ დიდი წვლილი მიუძღოდა უმცროს პრინც კონსტანტინეს, რომელმაც შემდეგ უკვე ქუთაისში შამპანურის ქარხანა ააგო და მალე დაუახლოვდა კიდეც ქუთაისის მაღალ საზოგადოებას. ამ პერიოდში საქართველოს სტუმრობდა ცნობილი უნგრელი მხატვარი მიხაი ზიჩიც, რომელიც „ვეფხისტყაოსნის“ ილუსტრირებისთვის მოიწვიეს. ნაწარმოების პერსონაჟთა პროტოტიპებს ზიჩი ძირითადად საქართველოს ელიტარული საზოგადოებიდან ირჩევდა და ნატურებისთვის ცოცხალ სცენებს დგამდა. 1882 წელს კი ერთ-ერთ ასეთ სცენაში ნესტან-დარეჯანის პროტოტიპად აგრაფინა ჯაფარიძე მიიწვია. სწორედ აქ ნახა პრინცმა პირველად აგრაფინა ჯაფარიძე. მისმა ეგზოტიკურმა სილამაზემ პრინცი კონსტანტინე ისე მოხიბლა, რომ გადაწყვიტა, მისი გულის მოსანადირებლად ყველაფერი ეღონა. ამ დროს აგრაფინა ჯაფარიძე უკვე გათხოვილი იყო დაცოლად ტარიელ დადიანს ჰყავდა.„უხამსი წინადადება“როგორ დათმო თავადმა დადიანმა ცოლი, ამის თაობაზე საკმაოდ სკანდალური ვერსია არსებობს. თითქოს პრინცი ისე გადარია კეკლუცმა აგრაფინამ, რომ გადაწყვიტა, მის დასაპატრონებლად მოკლე გზა მოეძებნა. ის პირადად ეახლა ტარიელ დადიანს და მის ცოლთან გატარებული ერთი ღამის სანაცვლოდ, მილიონი ოქრო შესთავაზა. ქმარს თურმე სიხარბემ სძლია და ცოლი დათმო. ამ საქციელმა ერთ წამში გააცამტვერა აგრაფინას თვალში ტარიელ დადიანის ავტორიტეტი და პრინცისადმი ადრევე გაჩენილი სიმპათია კიდევ უფრო გაუძლიერდა. აგრაფინა მაინც ამაყი ქალი იყო და არ სურდა ადვილი მისაწვდომი ყოფილიყო, ამიტომაც მოსთხოვა თურმე პრინცს, მისთვის ისეთი სასახლე აეგო, რომლის მსგავსიც მანამდე საქართველოში არავის ჰქონია.კონსტანტინე ოლდენბურგმა საოცნებო ქალს ნატვრა აუსრულა, ბაღნარის ქუჩაზე (დღევანდელი კარგარეთელის ქუჩა) მდებარე მშენებარე სასახლე გამოისყიდა და თავადის ქალს ექვს თვეში მისი გასაღები ჩააბარა. ეს სასახლე ჯაფარიძის ქალისა და პრინცის საიდუმლო შეხვედრების ადგილად იქცა, სასახლის (დღევანდელი კინოსა და მუსიკის მუზეუმი) სიყვარულის კოშკი კი, როგორც ამბობენ, მრავალი ვნებიანი ღამის მოწმე გამხდარა. ტარიელ დადიანს კი მთელი საქართველო დასცინოდა, იმის გამო, რომ პრინცმა ცოლი წაჰგვარა. სულ მალე აგრაფინამ თავადი მიატოვა და პრინცთან ერთად თბილისის სასახლეში საბოლოოდ გადმოსახლდა.ჩვენ მოვძებნეთ აგრაფინა ჯაფარიძის ძმისშვილიშვილი მაია იოსელიანი, რომელმაც მშობლებისგან მოსმენილი ამბავი გვიამბო: „ჩვენს ოჯახში ბევრს არ საუბრობდნენ ამ თემაზე, ამიტომ დეტალები კარგად არ ვიცი. აგრაფინა თავიდან დადიანის მეუღლე იყო. მან და პრინცმა, მგონი, წვეულებაზე გაიცნეს ერთმანეთი. როგორ გადაულოცა დადიანმა ცოლი პრინცს, ამის შესახებ არაფერი ვიცი. ისე, სულ ამბობდნენ, რომ აგრაფინას დადიანთან შვილი არ ჰყავდა, თუმცა, ასე არ ყოფილა. მგონი, მათ ჰყავდათ საერთო შვილი.პრინცის შეყვარების შემდეგ აგრაფინამ დატოვა შვილი თუ თავად დადიანებმა არ გაატანეს, ახლა ძნელი სათქმელია, თუმცა თვითონ დადიანები მალავდნენ მერე ამ ბავშვს… რაც შეეხება აგრაფინასა და პრინც ოლდენბურგის ქორწინებას, მაინც არათანაბარი ქორწინება იყო და ამის გამო პრინცს პრინცობა ჩამოართვეს და გრაფობა მისცეს. პრინცის მამა მათი სიყვარულით აღტაცებული არ ყოფილა, მაგრამ პრინცი ამას არ ეპუებოდა. სხვათა შორის, როცა პრინცმა ქუთაისში შამპანურის ქარხანა ააშენა, ჩემი ბაბუა, ანუ აგრაფინას ძმა, იქ საქმეთა მწარმოებლად წაიყვანა. ოლდენბურგისა და აგრაფინას ოჯახი საკმაოდ მყარი ჩანდა, მათ ექვსი შვილიც შეეძინათ, თუმცა, როცა პრინცი საქართველოდან წავიდა, რატომღაც აგრაფინა მას არ გაჰყვა. თბილისის სასახლე მიატოვა და საცხოვრებლად ქუთაისში გადავიდა. შვილები კი მამას გაჰყვნენ და დედა აღარ მოუკითხავთ. ამის შემდეგ მათ კონტაქტი ნათესავებთანაც აღარ ჰქონიათ. როგორც ვიცი, ერთ-ერთი მათგანი შემდეგ ნიუ-იორკის მერის მოადგილე გახდა და საქართველოშიც ჩამოსულა ნათესავების მოსაძებნად, თუმცა რატომ ვერ მოგვაგნო, არ ვიცი. ახლა აგრაფინას შვილები ცოცხლები აღარც იქნებიან, რადგან, წესით, ას წელს გადაცილებულები უნდა იყვნენ“.ამ სიყვარულის ისტორიაზე საინტერესო ამბავი გვიამბო დევი ჩიქოვანმაც: „აგრაფინასა და პრინცის ქორწინება უთანასწორო იყო, პრინცს არ შეეძლო, ცოლად თავადი ჰყოლოდა და ამ „ნაკლის“ გამოსასწორებლად პრინცის მამამ აგრაფინას გრაფინია ზარნიკაუს წოდება მიანიჭა. თუმცა პრინცი მასთან ბოლომდე არ დარჩა, ის საბოლოოდ პეტერბურგში გარდაიცვალა და იქვე ახლოს „პუსტინიაში“ დაკრძალეს. თავად გრაფინია 1927 წელს გარდაიცვალა, კომუნისტებმა მანამდე მას პრინცის მიერ დატოვებული ქონება წაართვეს და სული სიღარიბეში ამოხდა. რაც ქუთაისში მაქვს გაგებული, იმას გეტყვით, ძაძებში გახვეულს ქუჩაში დასდევდნენ ბავშვები: „გრაფინია, გრაფინიაო“. მაშინ ჩვენთან კომუნისტები მკვიდრდებოდნენ, ქუჩაში რომ დაინახავდნენ დაგლახავებულ, ძონძებში გამოწყობილ მოხუც თავადის ქალს, ყველა უკან მისდევდა. მისი დამნახავი კი ძნელად დაიჯერებდა, რომ გრაფინია აგრაფინა ერთ დროს ბრწყინვალე ოჯახის წევრი და პრინცის მეუღლე იყო“.

tatiana

1652457124

Exclusive: მსოფლიო ჩემპიონის მიერ მიტოვებულმა შვილებმა დედის კვალსა და ნათესავებს რუსეთში მიაგნეს

1960 წელს დაბადებულმა ტატიანა ანისიმოვამ, რომელიც 1978 წლის მსოფლიო ჩემპიონი გახლდათ ბატუტზე ხტომაში, ერთ-ერთ სპორტულ შეჯიბრებაზე გაიცნო მოჭიდავე საქართველოდან. მათ მალე ოჯახი შექმნეს და ტატიანა საცხოვრებლად საქართველოში ჩამოვიდა. შეეძინათ 2 ვაჟი. უმცროსი 3 თვის იყო, როდესაც დედამ ბავშვები მიატოვა და  საქართველოდან გაემგზავრა.ბიჭები მამამ გაზარდა. შვილები რომ წამოიზარდნენ, დედის მოძებნა გადაწყვიტეს, მაგრამ ვერაფერს გახდნენ. უმცროსი ძმის მეუღლემ, ნინი ჩეჩელაშვილმა ცოტა ხნის წინ გადაწყვიტა, საფუძვლიანად მისდგომოდა ძებნის პროცესს და შედეგს მიაღწია კიდეც.ის „პრაიმტაიმთან“ ექსკლუზიურად ჰყვება ამბის დეტალებს:– ჩემი მამამთილიც სპორტსმენი გახლდათ და შეხვდა ჩემს დედამთილს, ერთ-ერთ სპორტულ ჩემპიონატზე. ერთმანეთი გაიცნეს და როგორც ჩანს, მათ შორის რაღაც გრძნობა გაჩნდა. ჩემს მამამთილს მერე ჯარში მიუწია წასვლა და იქიდან გათავისუფლების შემდეგ გააგრძელეს ურთიერთობა. შემდეგ დაქორწინდნენ და ტატიანა საქართველოში ჩამოიყვანა. გარკვეული პერიოდი ერთად ცხოვრობდნენ. ორი შვილი შეეძინათ, უმცროსი გახლავთ ჩემი მეუღლე – გრიგორი ლოცოვანოვი. ძმები წლების წინ ეძებდნენ დედას. თითქოს მარტივია, იპოვო მსოფლიო ჩემპიონი, მაგრამ თქვენ წარმოიდგინეთ, რომ არც ისე მარტივი აღმოჩნდა – მის შესახებ ვერაფერი გაიგეს. ჩემი დედამთილის ძმის შვილებიც ეძებდნენ თურმე ჩემს ქმარსა და მაზლს და რამდენიმე წლის წინ მეზობელთან დარეკეს კიდეც, მაგრამ სამწუხაროდ, ჩემმა მაზლმა ნომრის ჩაწერა ვერ მოახერხა და ისევ დაიკარგნენ, რადგან როგორც ჩანს, იფიქრეს, რომ ამათ არ აინტერესებდათ მათთან კონტაქტი.შემდეგ მე გადავწყვიტე, ძებნის პროცესი გამეახლებინა და იმის შესახებ, რომ ვეძებდი დედამთილს, დავწერე ჯგუფში – „ვეძებ“. გამომეხმაურა ქალბატონი, რომელმაც დამაკავშირა რუსულ, მსგავსი მიმართულების ჯგუფებთან და ისინი ძალიან დამეხმარნენ. ჯერ ჩემი დედამთილის მეგობრები ვიპოვეთ, შემდეგ მათი დახმარებით ნათესავებსაც მივაგენით. ძალიან გაუხარდათ ბიძაშვილებს.რაც საქართველოდან წავიდა, იმის შემდეგ დედას შვილები არ მოუკითხავს, რადგან როგორც მისმა მეგობარმა გვითხრა, მშობლიურ ქალაქ ეკატერინბურგში დაბრუნების შემდეგ სასმელს მისძალებია და ამის გამო სერიოზული პრობლემები ჰქონია. შვილები იქ რომ ჩაეყვანა, მაინც წაართმევდნენ და ბავშვთა სახლში გადაიყვანდნენ. მეტჯერ არ გათხოვილა, სხვა შვილები არ ჰყავს.სამწუხაროდ, ბიჭებმა დედა ცოცხალი ვერ ნახეს. როგორც ჩვენ გავიგეთ, ტატიანა 2003 წელს გადრაცვლილა. ახლად შეძენილ ნათესავებს ჯერ ყველაფერს ვერ ვეკითხებით, ჩემი მეუღლე მათთან კონტაქტისას ძალიან ფრთხილობს. თავდაპირველად, როდესაც მათ მივაგენით, კონტაქტზე გამოსვლა თითქოს არ სურდათ, მაგრამ  როცა გაიგეს, რომ ტატიანას ქონებაზე შილებს პრეტენზია არ აქვთ და მხოლოდ და მხოლოდ დედისა და ნათსავების პოვნა სურდათ, დიდი სიხარულით გამოგვეხმაურნენ. ახლა თავისთან სტუმრად გვეპატიჟებიან, თუმცა მე და ჩემი მეუღლე საზღვარგარეთ ვცხოვრობთ და ჯერ ჩასვლას ვერანაირად ვერ მოვახერხებთ.

eqimi

1652366372

სულისშემძვრელი ისტორიის ბედნიერი დასასრული - როგორ ცხოვრობს დღეს გოგო, რომელიც ქართველმა ქირურგმა გადაარჩინა

ბევრ თქვენგანს ემახსოვრება, ქართველი ექიმისა და ლიტველი გოგონას ამბავი, რომელმაც 37 წლის წინ საბჭოთა კავშირი შეძრა.მაშინ მთელი საბჭოთა კავშირი ლაპარაკობდა 30 წლის ქართველი ქირურგის, რამაზ დათიაშვილის მიერ ჩატარებულ უნიკალურ ოპერაციაზე და მის მიერ გადარჩენილ, ლიტველ გოგონაზე.37 წლის წინ, სამი წლის რასა პრასცევიციუტეს ცხოვრებაში ტრაგიკული შემთხვევა მოხდა. გოგონას მამამ, კომბაინის ბასრი ცელით, შემთხვევით, ორივე ფეხის ტერფი მოაჭრა.გოგონა სასწაულით გადაარჩინეს – 12 საათში ლიტვის კოლექტიური მეურნეობიდან მოსკოვში წაიყვანეს, სადაც მას ურთულესი ოპერაცია ჩაუტარდა, რომელიც წარმატებით დაგვირგვინდა.რასა ახლა 40 წლისაა და ამ ამბავს, მხოლოდ ნაწიბურები ახსენებს.“მა­შინ ყვე­ლა­ზე მო­სა­წყე­ნი, „რუხი“ ცხოვ­რე­ბა გვქონ­და, ამი­ტომ ხალ­ხს ძა­ლი­ან უნ­დო­და კარ­გი ის­ტო­რი­ის მოს­მე­ნა და მათ ეს ის­ტო­რია მო­ის­მი­ნეს”, – იხსენებს ქართველი ქირურგი ერთ-ერთ ინტერვიუში.საბჭოთა ლიტვაში ერთი პატარა გოგონა რასა ცხოვრობდა. რასას მამა ჩვეულებრივი ტრაქტორისტი იყო, რომელიც კომბაინზე მუშაობდა.1983 წლის 17 ივლისი რასასთვის საბედისწერო აღმოჩნდა.ყანაში მოთამაშე გოგონას, მამამ, კომბაინის ბასრი ცელით, შემთხვევით, ორივე ფეხის ტერფი მოაჭრა. სამი წლის გოგონას, უეჭველი დაღუპვა ელოდა სისხლის დაკარგვისა და ტრავმული შოკისაგან.სოფელში არც ტელეფონი იყო და არც სასწრაფო დახმარების სადგური… მაგრამ იმის წყალობით, რომ მთელი ლიტვა და მოსკოვი ფეხზე დადგა ბავშვის გადასარჩენად, მოხდა სასწაული – 12 საათის შემდეგ პატარა გოგონა მოსკოვის ერთ-ერთი საავადმყოფოს საოპერაციო მაგიდაზე იწვა.თვითმფრინავი იმ ავბედით ღამეს საგანგებო რეისს ასრულებდა: დისპეჩერებმა იცოდნენ, რომ მის ბორტზე ფეხებმოჭრილი სამი წლის გოგონა იმყოფებოდა, ამიტომ გულმოდგინედ ცდილობდნენ საჰაერო კორიდორი გაეთავისუფლებინათ.პატარა რასა მოთმინებით ელოდა შველას, მის გვერდით სავარძელში კი გაყინული თევზით სავსე ყუთში მოჭრილი ფეხის ტერფები ეწყო.მოსკოვის აეროპორტში თვითმფრინავს უკვე ელოდა „სასწრაფო დახმარების” მანქანა, ხოლო ბავშვთა ქირურგიული განყოფილების მისაღებში ახალგაზრდა ქირურგი რამაზ დათიაშვილი მოუთმენლად ელოდა პაწაწინა პაციენტის მოსვლას.შემდგომში ქირურგი იხსენებდა: „ხელმძღვანელობა კატეგორიული წინააღმდეგი იყო ამ ოპერაციის ჩატარების: ასეთი ოპერაციის პრეცედენტი საბჭოთა კავშირში არ არსებობდა.ცუდი რამ რომ მომხდარიყო, კარგი დღე არ მელოდა, ტრაგედიის მომენტიდან უკვე 12 საათი იყო გასული, მაგრამ მე გადავწყვიტე გამერისკა”.და აი, პატარა რასა საოპერაციო მაგიდაზეა, დათიაშვილი ფეხებს ითხოვს: – სადაა ფეხები?- ყვირის ის…ყუთიდან ამოღებულ პაწაწინა ფეხის ტერფებს, გამდნარი თევზი ამოყვა და საოპერაციო ოთახის იატაკზე დავარდა…“ოპერაცია ერთი ამოსუნთქვით ჩატარდა – ერთიმეორის მიყოლებით ვაკერებდი ერთმანეთს თითოეულ ძარღვს, თითოეულ მყესს, არტერიებს, ნერვებს, კუნთებს”,- იხსენებს ქირურგი.ოთხი დაძაბული საათის შემდეგ რამაზს მარტო მოუხდა ოპერაციის გაგრძელება, მისმა თანაშემწეებმა ვერ გაუძლეს ასეთ ნერვულ და ფსიქოლოგიურ დატვირთვას. ის მარტო განაგრძობდა კერვას-კიდევ ერთი მყესი, ნერვი და… ოპერაციაც დასრულდა.9-საათიანი დაძაბული ოპერაციის შემდეგ, როცა ახალგაზრდა ქირურგი უკანასკნელ ნაკერებს ადებდა, პაწაწინა ფეხები მის ხელში გათბა და მაშინ რამაზ დათიაშვილი მიხვდა, რომ მან გაიმარჯვა.ბევრ თქვენგანს ემახსოვრება, თუ როგორ თანაუგრძნობდა პატარა რასას, მაშინ მთელი საბჭოთა კავშირი. ამბობენ, რომ როცა გოგონამ პირველი ნაბიჯები გადადგა, ქირურგი რამაზ დათიაშვილი სიხარულისაგან ატირდა.რასა ამჟამად, ცხოვრობს და მუშაობს გერმანიაში ქალაქ ტროიდორფში. ჰყავს მეუღლე და ერთი ქალიშვილი. არასდროს ავიწყდება ახალგაზრდა ქირურგი, რომელმაც ის სიკვდილისაგან, ან უკიდურეს შემთხვევაში, სამუდამო ინვალიდობისაგან იხსნა.ქართველი ქირურგი, რომელმაც, მართლაც რომ სასწაული მოახდინა, საბჭოთა კავშირის დანგრევისთანავე, საცხოვრებლად აშშ-ში გადავიდა.37 წლის შემდეგ, სააგენტო „proexpress“-თან ინტერვიუში, რასა უბედური შემთხვევის დეტალებს იხსენებს და პირად ცხოვრებაზე საუბრობს.როგორც თავად იხსენებს, 2008 წელს, ერთ–ერთ დისკოთეკაზე, რასა მომავალ მეუღლეს ეფრემ სეტს შეხვდა. თავდაპირველად, შეყვარებულს მოუყვა მისი წარსულის შესახებ. იგი ცდილობდა ნაწიბურების დამალვას.„მკითხა, ავარიაში მოყევიო? – ვუთხარი არა-მეთქი“.რასას და ეფრემს შეხვედრიდან ერთი წლის შემდეგ, ქალიშვილი ილიანა შეეძინათ. ბავშვობაში მიღებული ტრავმის მიუხედავად, გოგონა თავს, აბსოლუტურად, ჯანმრთელ ადამიანს უწოდებს. ის ერთ-ერთ მაღაზიაში მუშაობს.„თუ მთელი დღე ფეხზე ვდგავარ, საღამოს მაწუხებს, მაგრამ ვფიქრობ, ეს ნორმალურია. ჯანმრთელ ადამიანსაც შეიძლება ეს დაემართოს, ამიტომ ვცდილობ, ყურადღება არ მივაქციო.სირბილიც კი შემიძლია. ასე რომ, არანაირი შეზღუდვა არ მაქვს, მე ჯანმრთელი ადამიანი ვარ”, – ამბობს გოგონა. რასას ბავშვობისა და ტრაგედიის შესახებ, თითქმის არაფერი ახსოვს.„ყველაფერი წაშლილია, საერთოდ არაფერი მახსოვს საავადმყოფოს, ლიტვის სანატორიუმისა და ბებია კატიას გარდა, ვისთან ერთადაც ვცხოვრობდი.სამაგიეროდ, კარგად მახსოვს ჩემი ექიმი, რამაზ დათიაშვილი. ჩვენ კვლავ ვუკავშირდებით ერთმანეთს. ადრე მითხრა, რომ ერთ დღეს აუცილებლად შევხვდებით და ერთად ვიცეკვებთ”, – ამბობს რასა.დათაშვილი ამჟამად, მიკროქირურგის, ნიუ ჯერსის რატგერსის უნივერსიტეტის პლასტიკური ქირურგიის განყოფილების ქირურგიის პროფესორია. იგი 1991 წელს აშშ-ში გადავიდა საცხოვრებლად, ემიგრაციის მიზეზები, ამ ეტაპზე უცნობია.ამასთან, მისმა ნაცნობებმა, რომლებიც ვინაობას არ ასეხელებენ, ვარაუდობენ, რომ ერთ-ერთი მიზეზი შეიძლება იყოს შური, რომელიც ქირურგის მიმართ, მას შემდეგ გაჩნდა, რაც მან ოპერაცია ჩაატარა.„მას სურდა, რომ კარგად შეესრულებინა თავისი საქმე, მაგრამ იძულებული გახდა, დაეტოვებინა ქვეყანა”.რასას არასდროს ავიწყდება ქართველი ექიმი და ამბობს, რომ ამ ადამიანს, „ოქროს ხელები“ აქვს. იგი ასევე მადლიერია ყველა იმ ადამიანის, ვინც ამ საშინელ დღეებში დაეხმარა. თუმცა, მისი აზრით, ასეთი სცენარის განმეორება, უბრალოდ შეუძლებელია.ამბობს, რომ მშობლიური რესპუბლიკისგან განსხვავებით, გერმანიაში მისი ისტორიის შესახებ, არავინ იცის.”როდესაც ლიტვაში ჩავდივარ, ხშირად ავტობუსის გაჩერებასთან მოდიან და მეუბნებიან, ჩვენ გცნობთ თქვენ. კმაყოფილი ვარ, ყურადღებისთვის. გერმანიაში კი, არავინ მიცნობს და ამიტომ, ჩემი წარსულის დამალვა შემიძლია.ზოგჯერ, როცა ჩემ ნაწიბურებს ხედავენ, ზურგს უკან ჩურჩულებენ: – „შეხედეთ! ეს რა არის, რისგან დაემართაო”. ჩემმა ქმარმა მითხრა, ასეთ შემთხვაში, მე ვიტყოდი, რომ ნიანგმა მიკბინაო, ”- იცინის რასა.

gadarCenili sidze

1651322312

კაცმა თბილისში 3 წლის ბავშვი გადაარჩინა, რომელიც წლების შემდეგ მისი სიძე გახდა

სიმართლე რომ გითხრათ, ბევრი ვიფიქრე, მაგრამ ვერ ჩამოვყალიბდი, ამბავს, რომელსაც „პრაიმტაიმი“ მოგიყვებათ, რომელი გამონათქვამი უფრო შეეფერება:„მადლი ჰქენი, ქვაზე დადე, გაიარე, წინ დაგხვდება“, თუ „სამყარო ძალიან პატარაა“, ან იქნებ „მე ჩემი ვეცადე და ბედის მწერალმა თავისი ქნაო“.ფაქტი კი ის გახლავთ, რომ ამბავი, რომელსაც მხატვარი მაიკო მარხვაშვილი „პრაიმტაიმს“ მოუყვა, მართლაც იშვიათ და საოცარ შემთხვევებს მიეკუთვნება.„მე და თამაზი ჯგუფელები ვიყავით, საერთო მეგობრებიც გვყავდა. ერთად დავდიოდით ექსკურსიებზე, დაბადების დღეებზე. მის სახლში მისვლა გვიხაროდა, რადგან სტუმართმოყვარე მშობლები ჰყავდა – ვახტანგი და სვეტლანა. განსაკუთრებით მიყვარდა სლავური წარმოშობის  სვეტა – ქერა, ცისფერთვალება, მხიარული ქალბატონი. გემრიელი სადილებით გვიმასპინძლდებოდა, გულღიად გვხვდებოდა. მას მარჯვენა ფეხზე ყოველთვის ელასტიკური ბინტი ჰქონდა შემოხვეული და ხელჯოხით დადიოდა.დროთა განმავლობაში ჩემი და თამაზის მეგობრობა  სიყვარულში გადაიზარდა. ალალი, შრომის მოყვარე ბიჭი იყო. ოჯახებიც ერთმანეთს იცნობდნენ. ამიტომ ბევრი აღარ გვიფიქრია და დაოჯახება გადავწყვიტეთ.60-იან წლებში ჩემი ოჯახი გოთუას ქუჩაზე ცხოვრობდა. მამა იქვე, ბაქტერიოფაგში მუშაობდა.ალბათ ბევრ თბილისელს ახსოვს, დიდუბიდან (ახლანდელი ელიავას ბაზრობის) საბურთალოზე საბაგირო გზა გადადიოდა. 1967 წელს რატომღაც ბაგირი ჩაწყდა და ვაგონი ბაქტერიოფაგის ეზოში, ჭაობში ჩავარდა. გამოცვივდა ხალხი, გადარჩენილებს ეხმარებოდნენ სამშვიდობოზე გამოყვანაში. მამაჩემი ხშირად იხსენებდა ამ ამბავს და იტყოდა ხოლმე, – ერთი ბავშვიანი რუსი ქალი გამოვიყვანეთ ტალახიანი გუბიდან, ქალი უგრძნობლად იყო, ბავშვი კი ტიროდა და ნეტავ, თუ გადარჩნენო…ჩვენი ნიშნობა სოფელში შედგა. თამაზი თავისი მშობლებით და რამდენიმე ნათესავით გვესტუმრა.ოჯახებმა უფრო ახლოს გაიცნეს ერთმანეთი. მამაჩემმა ჩემს სადედამთილოს ჰკითხა, – ქალბატონო სვეტა, ფეხზე რ დაგემართათ, შეხვეული რატომ გაქვთო?– ეჰ, 20 წელია, ასე დავდივარ, ისეთი ტრავმა მაქვს გადატანილი, მიკვირს, ცოცხალი როგორ ვარო.მამამ ბოდიშის მოხდით სთხოვა, მოეყოლა, რა ტრავმა ჰქონდა გადატანილი.– ნუ გამახსენებთ, იმ საშინელებას, იმ დღეს მე და ჩემი შვილი საბურთალოზე გადავდიოდით საბაგირო გზით – 1967 წელი იყო, 3 წლის ბავშვი ხელში მყავდა აყვანილი. ეტყობა გული ცუდს მიგრძნობდა. უცებ ვაგონმა რყევა და აქეთ-იქით ქანაობა დაიწყო. მგზავრები პანიკაში ჩაცვივდნენ, ყვიროდნენ, დახმარებას ითხოვდნენ. შეშინებული ბავშვი გულში მაგრად ჩავიკარი. მისი ტირილი და ხალხის განწირული ღრიალი ახლაც ყურში მესმის. ეს კოშმარი რამდენიმე წუთს გაგრძელდა. შემდეგ გონება დავკარგე, აღარაფერი მახსოვდა. საბოლოოდ, ორივე გადავრჩით და ხომ ხედავთ, ორივე ცოცხლები ვართო, – გაიღიმა ცრემლმორეულმა.მამაჩემი გამშრალი, გაფართოებული თვალებით უყურებდა, მერე დედა-შვილს გადაეხვია, ღმერთო, რას მოვესწარიო, იძახდა, – 20 წლის წინ ბიჭი გადავარჩინე და ახლა ჩემი სიძეაო“.

msxlis xe

1650625080

მსხლის ხე, რომლის ადგილას სხალთის მონასტერია, გაჩეხვის მერე ისევ მრთელდებოდა

სხალთის მონასტერი ზემო მთიან აჭარაში, ხულოში, სოფელ ყინჩაურში მდებარეობს. მამათა მონასტერი თურქთა სამასწლოვანი ბატონობის შემდეგ აჭარაში ერთადერთი გადარჩენილი ტაძარია.ტაძარი მე-12 საუკუნეში თამარ მეფის ბრძანებით აგებულა და როგორც ადგილობრივი ფილოლოგ-ისტორიკოსი, ეთერ დეკანაძე გვიყვება, მის აშენებას ლეგენდა და სასწაული ახლავს.ეთერ დეკანაძე: – ლეგენდის თანახმად, საბრძოლველად გამზადებულ ლაშქარს, წინ თამარი მიუძღოდა. ამ დროს გაწვიმებულა. ლაშქარს თავი უზარმაზარი მსხლის ხის ქვეშ შეუფარებია.იმხელა ყოფილა ეს მსხლის ხე, რომ მთელი ლაშქარი დატეულა მისი ტოტების ქვეშ. ამის შემხედვარე თამარს უთქვამს, გამარჯვებული რომ დავბრუნდებით, ამ ხესთან ტაძარი ავაგოთო.მართლაც გამარჯვებული დაბრუნებულან ბრძოლის ველიდან. თამარს კირით ხურონი, ოსტატნი და ხუროთმოძღვარი გამოუგზავნია ამ ადგილას.მათ ამ უზარმაზარი მსხლის ხის მოჭრა დაუწყიათ. მაგრამ ხე ვერა და ვერ მოჭრეს! მთელი დღე ცულებით ჩეხდნენ, მეორე დღეს ხე ისევ გამრთელებული ხვდებოდათ. მერე ისევ თავიდან იწყებდნენ ხის გაჩეხვას. ხე კი სასწაულებრივად მრთელდებოდა…მერე ბრძენთან მივიდნენ. მან რჩევა მისცათ – გაჩეხვას რომ მორჩებით, ცულები ხეში ჩატოვეთ, არ ამოიღოთ და მეორე დღეს ადვილად წააქცევთ ხესო. მართლაც ასე მოიქცენენ.ცულები რომ ამოიღეს და გაჩეხვას მორჩნენ, ადვილად წააქციეს ხე. წაქცეულ მსხლის ხეს დიდი ექო გამოუცია. მაშინ ბრძენს უწინასწარმეტყველებია – აქ აგებული ტაძარი მრავალ მეხთა ტეხას გაუძლებს, მაგრამ ძვრას ვერაფერი უზამს, ვერც მტერი და ვერც რამე მოვლენა. ეს ტაძარი საუკუნეებს გაუძლებსო. ბრძენის ნაწინასწარმეტყველება ახდა.1989 წლის 19 აპრილს სხალთაში მეწყერი ჩამოწვა და 23 ადამიანის სიცოცხლე იმსხვერპლა. პატრიარქი სხალთას მათი სულის მოსახსენებლად ეწვია.და 29 მაისს, 300 წლის განმავლობაში დადუმებული სხალთის ტაძრის ზარის ექო საქართველოს დედო ზარების ექოს შეეხმიანა.სხალთის მამა მონასტერი მას შემდეგ ფუნქციონირებს…ხულო უფლის მოციქულების ნაფეხურებიანი მიწაა. ანდრია პირველწოდებული პირველად ხულოში მოვიდა საქადაგებლად, სოფელ დიდაჭარაში ააგო პირველი ტაძარი.უწყლო სოფელში ღვთისმშობლის ხელთუქმნელი ხატი დაასვენა და როგორც ქართლის ცხოვრება მოგვითხრობს, იქ მაშინვე წყარო ამოჩქეფდა!მიწიერ სამყაროში პირველი ადგილია, სადაც სახარება იქადაგეს და პირველი ტაძარი აიგო. აქ ანდრია პირველწოდებულის ხელით გაინათლა აჭარლები, ტაძარში მისი დადგენილი წესითა და ტიპიკონოთ დაიწყო წირვა-ლოცვა…

mgvdeli

1650612244

ვინ არის ქართველი მეუფე, რომელიც ერისკაცობაში რუსეთს ებრძოდა, დღეს კი რუსეთისთვის ლოცულობს

„ისინი შექმნიან ერთ ძლიერ მართლმადიდებლურ სახელმწიფოს, რომელსაც ეყოლება მირონცხებული მეფე. რა თქმა უნდა, ჩვენ ამისთვის უნდა ვილოცოთ. უნდა ვევედროთ უფალს, რომ ესე მოხდეს“, – ეს სხალთელი ეპისკოპოსის, მეუფე სპირიდონის განცხადებაა, რომელიც მრევლს რუსეთის, უკრაინის და ბელორუსის გაერთიანებისთვის ლოცვებს ურჩევდა.უფრო მეტიც, მეუფე სპირიდონი მიიჩნევს, რომ პუტინის გადაწყვეტილებები აფხაზეთისა და სამაჩაბლოს ოკუპაციაზე ჩვენი ცოდვების ბრალია.გაგიკვირდებათ და ამ ცალსახად პრორუსული განცხადებების ავტორი ერისკაცობაში ეროვნული მოძრაობის აქტიური წევრი იყო და უკომპრომისოდ უპირისპირდებოდა საქართველოში საბჭოთა რუსეთის პოლიტიკას.დისიტენტურ მოძრაობაში აქტიური მონაწილეობის გამო 1983 წელს საბჭოთა უშიშროებას გოჩა აბულაძე დაპატიმრებულიც ჰყავდა.90-იან წლებში კი უკვე სასულიერო პირის რანგში ზრუნავდა ობოლ და მიუსაფარ ბვავშვებზე.ვნახოთ რამდენიმე ეპიზოდი სხალთელი ეპისკოპოსის საერო და სასულიერო ცხოვრებიდან:მთავარეპისკოპოსი სპირიდონი, ერისკაცობაში გოჩა აბულაძე 1950 წლის 14 ივნისს ზესტაფონში დაიბადა.1967 წელს გოჩა აბულაძემ დაამთავრა ზესტაფონის N4-ე საშუალო სკოლა.სკოლის დამთავრების შემდეგ, 1967-1972 წლებში, სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კიბერნეტიკის ფაკულტეტზე, ხოლო 1972-1976 წლებში – უნივერსიტეტის ასპირანტურაში კიბერნეტიკის სპეციალობით.1975 წლიდან ასპირანტი გოჩა აბულაძე აკადემიკოს ვ. ჭავჭანიძის ხელმძღვანელობით მუშაობდა მეცნიერ-მუშაკად თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სხვადასხვა კათედრაზე, 1976 წლიდან – საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მართვის ავტომატიზირებული სისტემების კათედრაზე.1978-1979 წლებში გოჩა აბულაძე ქირურგიის ინსტიტუტის, ხოლო 1979 წლიდან სახალხო მეურნეობის მართვის კვალიფიკაციის ამაღლების ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-მუშაკი იყო.აქ იგი ლექციებს უკითხავდა საქართველოს მთავრობის კაბინეტის თანამშრომლებს მართვის სისტემების მიმართულებით.XX საუკუნის 80-90-იან წლებში გოჩა აბულაძე აქტიურად იყო ჩართული ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოძრაობაში, ამხელდა ხელისუფლების ანტიქართულ, ანტიქრისტიანულ ქმედებებს.მისი აქტიური საქმიანობის შედეგი იყო ის, რომ საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭო იძულებული გახდა გაეუქმნებინა რელიგიის რწმუნებულის აპარატი, სახელმწიფოსაგან ეკლესიისათვის დაწესებული ყოველთვიური გადასახადები.1990 წლის 21 სექტემბერს, ყოვლაწმინდა ღვთისმშობლის შობის დღესასწაულზე, ბათუმ-შემოქმედელმა მიტროპოლიტმა კონსტანტინემ (მელიქიძე), გოჩა აბულაძე აკურთხა დიაკვნად და სახელად უწოდა გრიგოლი. იგი განწესებულ იქნა ბათუმის საკათედრო ტაძარში.1991 წლის დასაწყისში ხულოში გაიხსნა სასულიერო სასწავლებელი, რომლის ხელმძღვანელობა უწმინდესისა და უნეტარესის, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ილია II-ის ლოცვა-კურთხევით დაევალა მამა გრიგოლ აბულაძეს.1991 წლის 25 ნოემბერს მღვდელი გრიგოლი დაინიშნა ბოდბის ეპარქიის წმინდა ნინოს მონასტერთან არსებული წმინდა ნინოს სახელობის და ხირსის წმიდა სტეფანე ხირსელის მონასტერთან არსებული წმიდა სტეფანე ხირსელის სახელობის სასულიერო სასწავლებლის რექტორად.მღვდელი გრიგოლი იმ დროიდან მსახურობდა წმიდა სტეფანე ხირსელის მონასტრის წინამძღვრად და ბოდბის წმიდა ნინოს მონასტრის ღვთისმსახურად.1994 წლის იანვარში ზესტაფონში გაიხსნა წმიდა ნიკოლოზის სახელობის სასულიერო სასწავლებელი, რომელიც ამზადებდა სკოლამდელი აღზრდის პედაგოგებს და მოწყალების დებს.უწმიდესისა და უნეტარესის, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ილია II-ის ლოცვა-კურთხევით მამა გრიგოლი დაინიშნა ამ სასწავლებლის რექტორად.1994 წელს უწმინდესმა და უნეტარესმა, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა ილია II-მ სიონის საკათედრო ტაძარში მღვდელ გრიგოლს ეკლესიაში ერთგული სამსახურისათვის დეკანოზის წოდება და მიტრის ტარების უფლება მიანიჭა.მამა გრიგოლის ინიციატივით 1995-1998 წლებში ზესტაფონის მოსწავლეთა ბანაკში ზაფხულობით ჩამოჰყავდათ საინგილოდან 100-150 ბავშვი და ერთი თვის განმავლობაში ასწავლიდნენ საქართველოს ისტორიას, ქართულ ლიტერატურას, ქრისტიანულ მრწამსს.1997 წლის 25 თებერვალს დეკანოზმა გრიგოლმა ზესტაფონში დააარსა ობოლ და მზრუნველობამოკლებულ ბავშვთა პანსიონატი.2004 წელს უწმინდესმა და უნეტარესმა ილია II-მ დეკანოზ გრიგოლს დაავალა ჯავახეთში, ნინოწმინდაში, ბავშვთა სახლის შექმნა.2006 წლის 21 დეკემბერს საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმიდა სინოდმა დეკანოზი გრიგოლი ახლადშექმნილი სხალთის ეპარქიის მღვდელმთავრად გამოარჩია.2006 წლის 22 დეკემბერს, ყოვლადწმიდა სამების საპატრიარქო ლავრის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის ხარების ტაძარში დეკანოზი გრიგოლი ბერად აღკვეცეს და სახელად სპირიდონი უწოდეს.23 დეკემბერს მღვდელ-მონაზონ სპირიდონს არქიმანდრიტის წოდება მიენიჭა. 24 დეკემბერს არქიმანდრიტი სპირიდონი უწმიდესმა და უნეტარესმა ილია II-მ ეპისკოპოსად აკურთხა.

ნახატის ავტორი შოთა არაბული - გახუა მეგრელაური'

1650570794

„როცა ჯვარის მოახლოებას გრძნობდა, ხელზე სამკადრეოს გადაიფენდა“... - ლეგენდარული მკადრეს სასწაული, რომელსაც ჯვარი „ხელზე მოუდიოდა"

ხევსურთა სარწმუნოებრივი სისტემა სიმბიოზია წარმართობისა და ქრისტიანობისა. ღვთაებათა სიმრავლე ანუ პოლითეიზმი დასტურია იმისა, რომ უხსოვარ დროში, ხევსურები, ქრისტიანობამდელი რწმენა - წარმოდგენებით სარგებლობდნენ.მათ სწამდათ ცა-ღრუბლისა და ლაშქრობის, მეკოპრობისა (მეკობრეობა) და მონადირეობის, სვილიერებისა და საქონლის მფარველ ღვთისშვილთა არსებობა. ეთაყვანებოდნენ და ემსახურებოდნენ ზეციური ძალების მიწიერ საბრძანისებს, ანუ ჯვარ-ხატებს.მიჰქონდათ მათთვის შესაწირი, წლის გარკვეულ დროს. ჯიხვის და ირმის რქებით ამკობდნენ ნიშებს, სათემო და სასოფლო სალოცავებს, საკულტო ნაგებობებს. თემი ჯვარ-ხატის საყმოდ, ხოლო თითოეული მეთემე მამაკაცი, მის ყმად იწოდებოდა.თემის მმართველობის უზენაეს ორგანოს წარმოადგენდა „დარბაზი“, რომელიც როგორც საშინაო, ისე საგარეო საქმეებს არჩევდა და გამოჰქონდა განაჩენი.არათანაბარი ძალა და გავლენა ჰქონდათ იერარქიის სხვადასხვა საფეხურზე განმწესებულ ზებუნებრივ ძალებს. მათ, თავის მხრივ, ჰყავდათ თანაშემწეები მწევრების, იასულების, დობილების სახით. ჯვარ-ხატების საბრძანებელი წმინდა ადგილად ითვლებოდა.ბოლო დროის კვლევებმა აჩვენა,  რომ „ხევსურები, მართლმადიდებლები ქრისტეშობამდე იყვნენ! ანუ მაშინ, როცა ისინი „ძველი აღთქმის“ რჯულით ცხოვრობდნენ.მესიის განკაცების შემდეგ ხევსურთა დიდი უმრავლესობა ე.წ. „თვითრჯულის“ მდგომარეობაში აღმოჩნდა და საღმრთო მადლის კლებაც ნელ-ნელა დაეტყო ამ კუთხეს.ხევსურეთის საკრალური გარემო იცნობს რამდენიმე გამორჩეულ, სახელგანთქმულ მკადრეს. ესენია - მინანი, გაიდაური, ბასხაჯაური, გახუა მეგრელაური, მგელა ჯაბუშანური, საღირა ჭინჭარაული.მკადრე - ჯვარის მსახური, იგივე ხელკაცი, რომელიც თან დასდევს ჯვარს მის მოგზაურობაში. მკადრე ის ადამიანია, რომლის სიახლოვესაც კადრულობს ჯვარი, ან რომელიც ბედავს (კადრების მეორე მნიშვნელობა) მასთან სიახლოვეს თავისი სიწმინდის გამო.გუდანის ჯვრის ლეგენდარული მკადრე (მსახური) გახუა მეგრელაური იყო. მკადრეს ერთადერთი იარაღი სამკადრეოა, რომლის საშუალებითაც, ის მასპინძლობს ჯვარს.ცოტათი განსხვავებული კატეგორიის სასულიერო პირი – „მკადრე“, ხატის მიერ იყო „დაჭერილი“. ღვთისშვილი მას ფრინველის, ცეცხლის ანდა ჯვრის სახით ეცხადებოდა და ხილულად ესაუბრებოდა.გახუა გომელაური ჯვრის მკადრე იყო და როგორც ამბობდნენ, ჯვარი „ხელზე მოუდიოდა". თუმცა, მას მაინც არ შეეძლო ღვთისშვილებთან ყოფნა ხორციელი სახით, რადგან, როგორც მითოლოგიაში არსებული თითქმის ყველა განსხვავებული განზომილების სივრცეში მდებარე ქვეყანაში, ისე ქაჯავეთში შეღწევა მხოლოდ „უხორცო" მდგომარეობით იყო შესაძლებელი.ამ მიზეზით, ღვთისშვილებმა მისი სული სხეულიდან ამოაძვრინეს. ამის შესახებ ის თავად ამბობდა:„სულ ამამაძვრინესავ, თქვისავ გახუამა-დ’ გვამივ ქვიშაში ჩაღმარხესავ", „დამაწვინესავ, სულ ამამაძვინესავ. მეც ანგელოზებთან ვიარევ".ამის შემდეგ, ხახმატიდან დაძრულებმა მისი გვამი დათვისჯვრის მისადგომებთან, სადღაც კლდეში, ან მიწაში დამალეს, რათა უკან დაბრუნებისას, კვლავ ჩაეძვრინათ მასში სული. მათ ეს ვერ მოახერხებს, რადგან გლახუას გვამს, სუნი ასდიოდა და ამასთან, მხარზე თაგვის ნაჭამი ემჩნეოდა, რისი მომიზეზებიდან მისივე სული გაუძალიანდა ღვთისშვილებს. ამ მომენტიდან მისი კვალიც ქრება.გახუა იყო ჭორმეშიონი, გვარად გოგოჭური. მისი ნასახლარი ჭორმეშავის უბანში, რომელსაც ფიცრული ჰქვია, დღემდე არის შემორჩენილი.იგი გუდანის ჯვარის მკადრე იყო, მაგრამ უფრო ხახმატის ჯვართან ყოფილა დაახლოებული, სადაც კი წავიდოდა ჯვარი, გახუას თან წაიყოლებდა ხოლმე.გახუა მეგრელაური: (ნახატის ავტორი - შოთა არაბული). გახუას ჯვარი ხელზე მოუდიოდა - როცა იგრძნობდა ჯვარის მოახლოებას, სამკადრეოს (საკადრისი, სუფთა ხელსახოცი), გადაიფენდა-ხოლმე მკადრე ხელზე, რათა ზედ ღვთისშვილი მტრედის ან ჯვარის სახით დამჯდარიყო. საკადრისი იმიტომ ეწოდება, რომ მასზე დაჯდომას კადრულობს ჯვარი.გახუა პირს გვერდზე გაწევდა, რომ თავისი სუნთქვით ღვთისშვილი არ შეეწუხებინა და ასე ისმენდა მის ნებას.გახუა ხანდახან დაიკარგებოდა - ერთ-ორ თვეს არ გამოჩნდებოდა, საფარველ დადებული დაჰყავდა თურმე ხახმატის ჯვარს.სხვა ღვთისშვილებს არ მოსწონდათ, რომ ხახმატის ჯვარი, ასე იახლოვებდა გახუას, ხორციელის სუნი არ ეამებოდათ და საყვედურობდნენ თავიანთ მოძმეს ჯვარს, ხახმატის წმინდა გიორგის: - რა არის, ეს დედაკაცის ნაშობი, ჩვენში გარიეო?ერთ დღეს, როცა გახუა თავის ფიცრულში იყო, ხახმატის გიორგი გამოეცხადა და აცნობა, რომ ღვთისშვილები მისი წინამძღოლობით ქაჯავეთის დასალაშქრავად მიდიოდნენ და მათ შორის საყმოს წარმომადგენელი უსათუოდ უნდა ყოფილიყო, რათა თავისი თვალით ენახა ქაჯავეთის სამჭედლოს საიდუმლო.რაკი სხვა ღვთისშვილები ადამიანის სუნს ვერ იტანდნენ, ხახმატის გიორგიმ უბრძანა გახუას, სამ დღეს ემარხულა.ორ დღეს იმარხულა გახუამ, მაგრამ მესამე დღეს სულმოკლეობა გამოიჩინა და პური და ყველი შეჭამა, და ისევ აუვიდა გახუას ადამიანის სუნი.რა ექნა ხახმატის გიორგის? გახუა თავად ჰყვებოდა ხოლმე - „წამიყვანეს ღვთისშვილებმა და ველკეთილზე ეხში (მღვიმე) დამაწვინეს და სული ამომიძვრინეს, გვამი კი იქვე მიწაში ჩამარხესო.ასე გაიყოლიეს ღვთისშვილებმა გახუას სული, აიარეს ველკეთილი, გადავიდნენ დათვისჯვრის უღელტეხილი და უჩინრად გასწიეს ქაჯავეთსიკენ. ქაჯავეთის დალაშქვრის შემდეგ, უკანა გზაზე მივიდნენ იმ ეხთან, სადაც გახუას გვამი იყო ჩაფლული.მისი სული ისევ სხეულში უნდა ჩაებრუნებინათ, მაგრამ გვამს თურმე მატლი ეხვეოდა და ისე ყარდა, რომ გახუას შეზიზღებია თავისი გვამი, აღარ მოუნდომებია ამყრალებულ გვამში შესვლა და გაქცევა დაუპირებია, სად გარბიხარ, მეპურყველე გახუაო, უთქვამთ ღვთისშვილებს, ჩაძვერი შენს გვამშიო და „ძალით ჩამაძვრინეს პირიდანო და ავდექი ხორციელი კაციო“.გახუას, - ამბობდნენ, - თაგვის ამონაჭამი აჩნდა მხარზეო. თავად ჰყვებოდა თურმე: ქვიშაში თაგვს ჩემ მხარზე ხორცი ამოეჭამა და, რომ გავცოცხლდი, თაგვისაგან ამოჭმული მტკიოდაო.მერე წამალი მასწავლეს ღვთისშვილებმა და, როცა შინ დავბრუნდი, ნასწავლი წამალი მოვისვი და მომირჩაო.თავდაპირველად გახუა, არაფერს ამბობდა ღვთისშვილებთან თავისი სიარულის შესახებ. ღვთისშვილებისგან არ ჰქონია ლაპარაკის ნება.ბოლოს, ხამში რომ შესულა, ნებაც მისცემია და საუბარიც დაუწყია თავის თავგადასავალზე და ღვთისშვილთა საიდუმლო ამბებზე. ამ დროს აღარც ხელზე მოუდიოდა ჯვარი.გახუას, ცოლის მოყვანის უფლება არ ჰქონია ჯვრისგან, მაგრამ მაინც უთხოვია ცოლი. ბავშვს, რომელიც შეეძინა, თან ოქროს ჯაჭვი დაჰყვა დედის მუცლიდან.იზრდებოდა ბავშვი, იზრდებოდა ჯაჭვიც, მაგრამ ბოლოს, ჯაჭვი აღარ გაიზარდა და მოახრჩო ბავშვი. ამბობდნენ, ჯვარის ნებას რომ არ დაემორჩილა, ამიტომ უძეოდ გადაეგო გახუაო.

ხუთშაბათი

1650518787

საიდუმლო სერობა, იუდას მხილება, ზიარების საიდუმლო, ფერხთბანა – რა ვიცით დიდი ხუთშაბათის შესახებ

დღეს დიდი ხუთშაბათია. ამ დღეს ქრისტიანული სამყარო ოთხ უმნიშვნელოვანეს სახარებისეულ მოვლენას იხსენებს: საიდუმლო სერობას, მაცხოვრის მიერ მოწაფეებისთვის ფეხთბანას, გეთსიმანიის ბაღში ლოცვასა და იუდას გამცემლობას. დიდ ხუთშაბათს უკავშირდება ზიარების საიდუმლოს დაწესება.დღეს სამების საკათედრო ტაძარში წირვას საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ილია მეორე გაუძღვება.დიდი ხუთშაბათის მსახურებაში, მოთხრობილია იმ მოვლენებზე, რომლებიც წინ უსწრებდა მაცხოვრის ვნებას. კონკრეტულად: მოწაფეებთან ერთად ბოლო პასექის აღსრულება, ფეხთბანვა, ევქარისტიის საიდუმლოს დაწესება და იუდას მიერ მაცხოვრის გაცემა.საიდუმლო სერობაუფალმა თავისი ამქვეყნიური ცხოვრების უკანასკნელი საღამო მოწაფეებთან ერთად გაატარა. ეს დღე დიდ ხუთშაბათად იწოდება. ორი დღის შემდეგ ეგვიპტის ტყვეობიდან მათი გამოხსნის აღსანიშნავად ებრაელები უდიდეს დღესასწაულს პასექს ზეიმობდნენ. დღესასწაულის წინა საღამოს, მზის ჩასვლის შემდეგ, ოჯახის უფროსი ერთი წლის ბატკანს ან თიკანს კლავდა, მთლიანად წვავდა და ოჯახთან ერთად შეექცეოდა. პასექის მიღება წინა დღითაც შეიძლებოდა, განსაკუთრებით – გალილეიდან მოსულთათვის. უფალმა, რაკი იცოდა, რომ თავი პასექის დღესასწაულზე უნდა შეეწირა, სერობა სწორედ წინა დღეს, ხუთშაბათს გამართა.იუდას მხილება საღამოს უფალი მოციქულებთან ერთად მივიდა იმ სახლში. როცა პასექის საჭმელად დასხდნენ, მაცხოვარმა მოწაფეებს ამცნო, რომ ერთ-ერთი მათგანი გასცემდა. მოციქულები გაოგნებულნი ეკითხებოდნენ, ვინ იქნებოდა გამცემი. უფლისადმი ერთგულებაში ეჭვი არავის ეპარებოდა, მაგრამ სწამდათ, რომ უფალმა მათი გულისნადები მათზე უკეთ იცოდა. უფლისაგან ფარულად მხილებულმა იუდამ წარბი არ შეიხარა და კადნიერად იკითხა, ვინ არისო გამცემი. რაკი ფარულმა მხილებამ არ გაჭრა, მაცხოვარმა სხვებისგან შეუმჩნევლად პირდაპირ უთხრა იუდას, რომ სწორედ ის იყო გამცემი. იუდაზე არც ამან გაჭრა. მაშინ უფალმა მოციქულებს დაუფარავად განუცხადა, რომ გამცემი მასთან ერთად ჯამში ამოაწობდა ლუკმას. ასეთი მოქმედებით უფალმა გვიჩვენა, რომ ცოდვილის გადარჩენას ბოლომდე უნდა ვეცადოთ.ზიარების საიდუმლოძველაღთქმისეული პასექის დასრულების შემდეგ უფალმა აიღო პური, აკურთხა, გატეხა, მოწაფეებს საჭმელად მისცა და უთხრა: „ესე არს ხორცი ჩემი თქვენთვის მიცემული, ამას ჰყოფდეთ მოსახსენებელად ჩემდა“ (ლუკ. 22, 19), – შემდეგ აიღო სასმისი, მისცა მათ და უთხრა: „სუთ ამისაგან ყოველთა: ესე არს სისხლი ჩემი ახლისა აღთქუმისა, მრავალთათვის დათხეული მისატევებელად ცოდვათა“ (მათ. 26, 27-28). ამით უფალმა დააწესა ახალი აღთქმის ერთ-ერთი უდიდესი საიდუმლო – ზიარება.როგორც სახარება გვასწავლის, ზიარების გარეშე ცხონება შეუძლებელია. ღირსეულად მიღებული უფლის სისხლი და ხორცი დემონებს განაგდებს ჩვენგან და მცველად ანგელოზებს უხმობს. ქრისტიანები ერთი ბარძიმიდან ვიღებთ პურსა და ღვინოს, რომელიც მღვდელმსახურის მიერ სულიწმიდის მოხმობით რეალურად გარდაიქცევა იესო ქრისტეს წმინდა სისხლად და ხორცად. ზიარების შემდეგ ქრისტე ჩვენში შემოდის. მასთან ზიარებით ერთმანეთთანაც ვერთიანდებით, ვხდებით ქრისტეს სხეულის – ეკლესიის ჭეშმარიტი წევრები, რომლის თავი თავად უფალი იესო ქრისტეა.ფერხთბანაშემდეგ უფალმა ზედა შესამოსელი გაიხადა, არდაგი (შესამშრალებელი ნაჭერი) წელზე შემოირტყა, წყალი საბანელში ჩაასხა და მოწაფეებს ფეხები დაბანა. ამით მან ქრისტიანული სიმდაბლისა და სიყვარულის უმაღლესი მაგალითი გვიჩვენა და გვასწავლა, რომ ერთმანეთსაც ასეთივე მორჩილებით ვემსახუროთ. მორჩილება თავი და ბოლოა ყოველგვარი სათნოებისა.იუდას განზრახვის მიუხედავად, უფალმა პირველს სწორედ მას დაბანა ფეხები, მაგრამ ვერც ამით შეძლო მისი ბოროტების ალაგმვა.ადამიანს შემოქმედისგან თავისუფალი ნება აქვს მინიჭებული, ამიტომ მაცხოვარი ცდილობს, იუდამ არა ძალდატანებით, არამედ საკუთარი ნებით თქვას უარი თავის განზრახვაზე. ადამიანთა გამოხსნაც თავისუფალი ნებით უნდა მოხდეს.* * *დიდ ხუთშაბათსვე დააგვირგვინა მაცხოვარმა ყოველი თავისი სწავლანი უმშვენიერესი და უტკბილესი სიტყვებით, რომლითაც ნუგეში სცა და გამოეთხოვა საყვარელ მოწაფეებს.* * *დიდი ხუთშაბათის საღამოს სრულდება დიდი პარასკევის ცისკარი, რომლის დროსაც ე.წ. „თორმეტი სახარება“ ანუ ოთხი სახარებიდან ამოკრებილი 12 ნაწყვეტი იკითხება. მათში იესო ქრისტეს ის ვნებებია აღწერილი, რომლებიც ჯვარცმამდე შეემთხვა, დაწყებული მოწაფეებთან მისი უკანასკნელი საუბრიდან საიდუმლო სერობაზე, დამთავრებული მაცხოვრის სხეულის იოსებ არიმათიელის ბაღში დაფლვით და მისი საფლავისთვის მცველების მიჩენით. „თორმეტი სახარების“ კითხვისას მორწმუნენი ანთებული სანთლებით ხელში დგანან, რაც ერთი მხრივ, ჩვენი მხსნელის მიმართ მხურვალე სიყვარულის გამოხატულებაა, მეორე მხრივ კი იმის ხსოვნა, რომ მაცხოვარს ღვთიური დიდება ვნების დროსაც არ დაუკარგავს. ყოველი სახარების წაკითხვის შემდეგ სამრეკლოს ზარი იმდენჯერ ჩამოჰკრავს, რიგით მერამდენე სახარებაც იკითხება.აი, რომელი „სახარებები“ იკითხება ამ მსახურების დროს:პირველი – იოანეს სახარება 13:31 – 18:1მეორე – იოანეს სახარება 18:1-28მესამე – მათეს სახარება 26:57-75მეოთხე – იოანეს სახარება 18:28 – 19:16მეხუთე – მათეს სახარება 27:3-32მეექვსე – მარკოზის სახარება 15:16-32მეშვიდე – მათეს სახარება 27:33-54მერვე – ლუკას სახარება 23:32-49მეცხრე – იოანეს სახარება 19:25-37მეათე – მარკოზის სახარება 15:43-47მეთერთმეტე – იოანეს სახარება 19:39-42მეთორმეტე – მათეს სახარება 27:62-66მომზადებულია ჟურნალ “კარიბჭის” მასალების მიხედვით

xevsureti2

1650262867

„ხევსურებმა თვითონ მოიფიქრეს ქვეყნის გადარჩენა, კოშკიდან ერთი თოფიც არ გავარდნილა, ერთსაც არ უცდია გაპარვა“

სცენარისტი და ბლოგერი აკა სინჯიკაშილი, სოციალურ ქსელში ორი წლის წინ დაწერილ სტატუსს აქვეყნებს, რომელიც ხევსურეთის ერთ-ერთ სოფელს ეხება, რომლის მცხოვრებლებმაც, საქართველო „შავი ჭირის“ ეპიდემიისაგან გადაარჩინეს:„ორი წლის წინ დამიწერია ბევრისთვის უცნობი და გასაგიჟებლად მაგარი ამბავი სოფელზე, სადაც სულიერი აღარ ცხოვრობს და მზე ორჯერ ამოდის. სოფელი ანატორი, რომლის მაცხოვრებლებმა საქართველო შავი ჭირის ეპიდემიისაგან გადაარჩინეს. როდესაც მთელი სოფელი დაავადდა, სოფლიდან გასვლა თვითონვე აკრძალეს, რომ სხვაგან არ გავრცელებულიყო ეპიდემია. სოფლის კოშკზე, ორი თოფიანი კაცი დააყენეს, რომ თუ ვინმე გაპარვას დააპირებდა, მაშინვე ესროლათ.სოფლიდან 100 მეტრში, აკლდამები ააგეს და ვინც დაავადებას იგრძნობდა, თავისი ფეხით მიდიოდა, წვებოდა აკლდამაში და სიკვდილს ელოდებოდა. ხევსურებს თოფის სროლის შიში არ ჰქონდათ, მით უმეტეს დაავადებისაგან მომაკვდავებს. ხევსურებმა თვითონ მოიფიქრეს ქვეყნის გადარჩენა და კოშკიდან ერთი თოფიც არ გავარდნილა, აზრზე ხართ? ერთსაც არ უცდია გაპარვა. ორი ათასზე მეტი ადამიანიდან სულ შვიდი გადარჩა ცოცხალი. აკლდამაში კი, მკერდზე მიკრული შვილით ქალი იპოვეს, რომლის წარწერაც კედელზე დარჩა – “გაღმა სოფელში ასკილი ჰყვავის”. ასეთი ხალხი ცოტა დარჩა, ყველა ანატორელი კი გმირია, ყველა ადამიანისთვის გმირი“ – წერს სინჯიკაშვილი.შეგახსენებთ, რომ ანატორი (ნასოფლარი) – არქეოლოგიურ-არქიტექტურული ძეგლი, რომელიც მდებარეობს მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, შატილის თემში, მდინარეების არღუნისა და მუცოსწყლის შესართავთან. სოფელში, რომელიც ისტორიული წყაროებით, მე–18 საუკუნეში აკლდამებში ამოწყდა, ძირითადად, სისაურებს უცხოვრიათ.1974-1976 წლებში ნასოფლარზე არქეოლოგიური გათხრები ჩატარდა. ნასოფლარის აღმოსავლეთ ნაწილში გამოვლინდა ტერასულად განლაგებული, ფიქლის ქვის მშრალი წყობით და ფიქლითა და ტალახით ნაგები XI-XV საუკუნეების ბანურსახურავიანი ნაგებობები. ადგილ ოჩიდალზე გაითხარა ოთხკუთხა ნაგებობა, რომელშიც დიდი რაოდენობით აღმოჩნდა გარეულ ცხოველთა (ირმების, არჩვების) რქები.გარდა ამისა, აღმოჩნდა ლითონის სამკაულებიც. გადმოცემის თანახმად, ანატორის სასწაულთმოქმედ ხატს, ერთ-ერთმა ანატორელმა უარყო და შუბი ესროლა, რის შედეგადაც ხატი დაზიანდა და საშინელი განსაცდელი დაატყდათ თავს, ანატორელებს, შავი ჭირის სახით, აქაურად „ჟამი“ მოსდებია სოფელს და რაკი დამმარხავი და აკლდამამდე მიმყვანი (მიმტანი) აღარავინ რჩებოდა, ასევე სენი რომ არ განევრცოთ და მთლიანად ხევსურეთს არ მოსდებოდა, სოფლიდან მოშორებით, მდინარის გადმოღმა აკლდამები აუგიათ, ჭირით შეპყრობილნი გადადიოდნენ მდინარეს, წვებოდნენ აკლდამებში და ელოდებოდნენ სიკვდილს, ადრე გარდაცვლილებს საწოლი თაროებიდან ძირს გადმოაგდებდნენ და ახლა მშიერ-მწყურვალნი თვითონ ელოდნენ სიკვდილს.ასეთი თვითდამარხვა კაცობრიობისთვის ალბათ უცნობია. აკლდამური დაკრძალვის ეს წესი, შატილში, გვიანობამდე (XX საუკუნემდე) შემორჩა. კიდევ ერთი გადმოცემის თანახმად, ანატორის ჯვარი, ალავერდიდან გადასულა ანატორში. ერთ მჭედელს, ამ ხატის დაბმა განუზრახავს და მასზე ოქროს ლურსმანი დაუჭედებია. ამაზე ხატი გაჯავრებულა, ჟამი გაჩენილა და ანატორელები ამოუხოცავს. ანატორში დღესაც დაცულია ამ ხატის საბრძანისი ნიში და ხატის ტყე. ხატობა იციან ამაღლებას და მახვეწარი, ანატორის ჯვარს, ღმერთთან შუამდგომლობასა და დახმარებას შესთხოვს.

ასლან უსოიანი მეუღლესთან, დულშა ავდოევასთან ერთად

1649055785

ვინ იყო თბილისელი „დედ ჰასანის“ შვილიშვილი, რომელმაც ცნობილ ფეხბურთელს მოპარული BMW-X6 დააბრუნებინა

ქურდული სამყარო ნათლიმამა – ასე იცნობდნენ ასლან უსოიანს, რომელიც პოსტსაბჭოთა სივრცის ყველაზე გავლენიან კრიმინალურ „ავტორიტეტად“ მიიჩნეოდა. ის 2013 წლის 16 იანვარს მოსკოვში, რესტორან „ძველ ფაიტონთან“ 73 წლის ასაკში მოკლეს.ასლან უსოიანის ცხედარი მოსკოვიდან თბილისში უნდა გადმოესვენებინათ და კუკიაზე, მშობლების გვერდით დაეკრძალათ, თუმცა მაშინ სპეცრეისს თბილისში დაჯდომის უფლება არ მისცეს.შინაგან საქმეთა მაშინდელი მინისტრის, ირაკლი ღარიბაშვილის გადაწყვეტილებით, კრიმინალური გენერლის ცხედარი, თანმხლებ პირებთან ერთად საქართველოში არ შემოუშვეს.ცხადია, „დედ ჰასანის“ უკანასკნელ გზაზე გაცილებას ქურდული სამყაროს არაერთი წარმომადგენელი აპირებდა, შესაბამისად საქართველოში მათი შემოსვლა ხელისუფლებისთვის დიდ რისკთან იყო დაკავშირებული.„პრაიმტაიმისთვის“ ცნობილი გახდა, რომ ასლან უსოიანის ოჯახს მოგვიანებით კვლავ ჰქონდა მცდელობა ცხედარი მოსკოვიდან თბილისში გადმოესვენებინა, თუმცა მისმა შვილებმა ამჯერადაც უარი მიიღეს.„დედ ჰასანს“ ორი შვილი დარჩა – ნოდარი და ნუნუ. ქალიშვილის შესახებ ცნობილი ბევრი არაფერია, თუმცა ნუნუს ვაჟმა – ომარ ფალოიანმა საფეხბურთო კარირერა აირჩია. „დედა ჰასანის“ შვილიშვილი ერთ ხანს „კიევის დინამოშიც“ თამაშობდა. ცნობილია, რომ მან არერთ უკრაინელ ფეხბურთელს დაულაგა ურთიერთობა კრიმინალური სამყაროს წარმომადგენლებთან. ერთ-ერთ მათგანს ძვირადღირებული BMW-X6 მოპარეს, თუმცა „დედ ჰასანის“ შვილიშვილის წყალობით, უკან დაუბრუნეს.რაც შეეხება „დედ ჰასანის“ ვაჟს… ნოდარ უსოიანის სახელი რაიმე დანაშაულში არსად იკვეთება. ცნობილია, რომ ის მეუღლესთან – ინგასთან ერთად სამეწარმეო საქმიანობით არის დაკავებული. მათ მფლობელობაშია ერთ-ერთი სუპერმარკეტი და რამდენიმე კვების ობიექტი.შვილებისგან განსხვავებით კრიმინალურ წრეებში უფრო მეტად ცნობილნი არიან „დედ ჰასანის“ სხვა ნათესავები. მაგალითად დიმიტრი ჭანტურია, რომელსაც „მირონას“ მეტსახელით იცნობენ და ასლან უსოიანის უახლოესი ნათესავი გახლავთ.დიმიტრი ჭანტურია წარმოშობით თბილისელი ქურთი იეზიდია. მისი ნამდვილი სახელი და გვარია – მირონ კოჩოიანი. „დედ ჰასანი“ მას შვილობილად მიიჩნევდა და კრიმინალურ წრეებში საკუთარ მემკვიდრედაც განიხილავდა. მან „მირონა“ 22 წლის ასაკში „კანონიერ ქურდად აკურთხა.და კიდევ ერთი საინტერესო დეტალი: გასულ წელს თბილისის პოლიციის სამმართველოს თანამშრომლებმა ასლან უსოიანის დის შვილიშვილი, არასრულწლოვანი გ.ბალოიანი დააკავეს. ის 16 წლის მოზარდის თვითმკვლელობამდე მიყვანის საქმეში ფიგურირებს. ასევე ნახეთ - ვინ არის კრიმინალური “ავტორიტეტი“, რომელიც ბიზნესმენს მანქანას და დიდ თანხას სძალავდა

გიორგი ნადარაია

1648198029

Exclusive: „დედამისს 3 შვილი ესპანკათი დაეღუპა“ – ვინ იყო WHO-ს პირველი ქართველი ეპიდემიოლოგი, რომელიც ქოლერას და სხვა საშიშ ვირუსებს ებრძოდა

საზღვარგარეთ მუშაობა და წარმატება დღეს უკვე აღარავის უკვირს, თუმცა საბჭოთა კავშირის დროს საზღვრებს გარეთ გასვლა იშვიათი მოვლენა გახლდათ.„პრაიმტაიმი“ ქართველი ექიმის გიორგი ნადარაიას შესახებ გიამბობთ, რომელიც პირველი ეპიდემიოლოგი იყო, ვინც გაეროს მიწვევით მსოფლიოს ცხელ წერტილებში ქოლერას და სხვა საშიშ ვირუსებს ებრძოდა.გიორგი ნადარაიას შესახებ, მისი ქალიშვილი ლიკა ნადარაია გვესაუბრა.– მამაჩემი გახლდათ ექიმი-ეპიდემიოლოგი. დედამისმა ცნობილი ვირუსის „ესპანკას“ გავრცელების დროს სამი შვილი დაკარგა და სწორედ ამის გამო გადაწყვიტა მან ამ პროფესიაზე გაეკეთებინა არჩევანი. თავდადებული ეპიდემიოლოგი გახლდათ, მისი პროფესიისადმი სიყვარულს ოჯახური ტრაგედიაც უწყობდა ხელს. 60-იან წლებში, ის გაეროს ექსპერტებმა შეარჩიეს და სამუშაოდ მიიწვიეს. მამამ მხოლოდ გერმანული იცოდა, მაგრამ იმდენად მოეწონათ, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მაშინდელმა წარმომადგენლებმა ინგლისში გაუშვეს ენის სასწავლებლად ოქსფორდის უნივერსიტეტში. სწავლის დასრულების შემდეგ კი ნიგერიაში წავიდა სამუშაოდ, დასავლეთ აფრიკას კურირებდა გაეროს მიწვევით. ოპერატიულ სამუშაოებს ასრულებდა უშუალოდ იმ ადგილებში, სადაც დაავადებებისცხელი კერები იყო. ქოლერას ეპიდემიის აფეთქების დროს, შუა აზიაში მუშაობდა და ამისთვის არაერთი სიგელი აქვს მიღებული.– ცნობილია, რომ მაშინ რთული იყო საბჭოთა კავშირის ქვეყნებიდან გასვლა, რა რეაქცია მოჰყვა ამას?– ეს იყო ურთულესი პროცესი. მამაჩემის მშობლები 1937 წელს გადაასახლეს, საბჭოთა მანქანამ სწორედ ეს ფაქტი აამუშავა მისი ბიოგრაფიიდან და ამბობდნენ, ის ხალხის მტრის შვილიაო. თუ სწორად მახსოვს, მაშინ მამა ედუარდ შევარდნაძესთან შევიდა და უთხრა, პარტიულ ბილეთს დავტოვებ, ჩემს ვალდებულებებზე უარს ვიტყვი და სამსახურიდან წავალ თუ ამ ნიშნით დამბლოკავთო. გაჭრა ამ ბრძოლამ და მამა გაუშვეს სამუშაოდ. მთელი საბჭოთა კავშირიდან გაერომ 2-3 პროფესიონალი შეარჩია, მათგან ერთ-ერთი მამა იყო და ღირდა ეს ბრძოლა.– როგორ შეიტყვეს გაეროს წარმომადგენლებმა მის შესახებ…– საბჭოთა კავშირსაც ჰქონდა გაეროსთან ურთიერთობა. უკვე 60-იანი წლები, ე.წ. დათბობის პერიოდი იყო. ამ ჩაკეტილ სისტემასაც ჰქონდა თავისი ვალდებულებები, წარმომადგენლობა ჰყოლოდა ყველა სისტემაში – მათ შორის გაეროში. ამიტომ გაეროს ექსპერტები ჩამოვიდნენ, ადგილობრივი ექსპერტების შესარჩევად და მამაჩემზე გააკეთეს არჩევანი. საოცარი კონტროლი იყო სანამ წავიდოდა. თავდაპირველად მარტო წავიდა, როცა დამკვიდრდდა ჩვენც წაგვიყვანა. იქაც კონტროლდებოდა ჩვენი გადაადგილება, მაგრამ გაეროს პასპორტი უფრო თავისუფლად ყოფნის საშუალებას გვაძლევდა. თუმცა როცა ევროპის ცენტრალურ ქალაქებში ვიყავით, მაგალითად ჟენევაში საელჩო იმასაც გვიმოწმებდა, რა ოდენობის პროდუქტი გვქონდა მაცივარში.გაეროს მიერ დანიშნული ხელფასის მეოთხედს იღებდა მამა, დანარჩენი საბჭოთა კავშირს მიჰქონდა. რთული პერიოდი იყო, მაგრამ საინტერესო. აკადემიური მედიცინა საბჭოთა კავშირში მაღალ დონეზე იყო განვითარებული. შემდეგ დიდი წყვეტა მოხდა, უმაღლესი ხარისხის ექიმები გავიდნენ ქვეყნიდან, რადგან აქ არ ჰქონდათ შესაძლებლობები. მეც სამედიცინო სფეროში ვიყავი, მაგრამ იძულებული გავხდი შემეწყვიტა შრომა, რადგან სისტემა დაინგრა, დაიკეტა ყველაფერი. 2006 წლამდე 35 ლარი იყო ექიმების ანაზღაურება.– რატომ ეძახდნენ ნუგეშას მამათქვენს?– ნუგეშა ნადარაიას ეძახდნენ ქალაქში, მისი სახელი ესპანკას უკავშირდება, როდესაც ბებიაჩემს დაეღუა 3 შვილი ვერაგი დაავადებით, შემდეგ გაჩნდა მამაჩემი. ბებიაჩემი ასე მიმართავდა სულ ჩემი ნუგეში, ჩემი ნუგეში და სწორედ ეს სახელი დარჩა ნუგეშა ნადარაია.-როგორ გზრდიდათ?– ძირითადად მაღალი რისკის ქვეყნებში ვცხოვრობდით, ამიტომ დისტანცირება გამჯდარი მაქვს სისხლში. მთელ რიგ ინსტრუქციებს მაძლევდა, როგორ გავრეცხო პროდუქტი, პომიდორს გული როგორ უნდა ამოაჭრა, როგორ დაიბანო ხელი და ა.შ.– მის კვლევებში რას წერდა საინტერესოს, ხომ არაფერი აქვს ნაწინასწარმეტყველები დღეს უკვე ცნობილ ვირუსებზე?– მისი სადოქტორო დისერტაცია იყო ეპიდემიების განვითარების დინამიკა. წერდა, რომ ეპიდემიები კორელაციებშია ერთმანეთთან, ანუ როცა ერთი ეპიდემია მიაღწევს ზღვარს, სხვა ეპიდემიები განერიდებიან არსებულს.– სიცოცხლის ბოლო წლებში რატომ დაბრუნდა საქართველოში და არ დარჩა უცხოეთში?– პატრიოტული ადამიანი იყო, ძალიან პრინციპული. ქალაქელი კაცი გახლდათ, უკრავდა და მღეროდა არაჩვეულებრივად. მისი სოფლიდან ჩამოსულ ყველა ნათესავს კარს უღებდა, მგონი ნადარაიების მთელი დინასტია აქ გაიზარდა. საზოგადოებრივი პასუხისმგებლობა გამჯდარი ჰქონდა სისხლში, ემსახურებოდა მის ქვეყანას და ერს. 17 წლის იყო, როდესაც მისი დედ-მამა გადაასახლეს, მარტო დარჩა უფროს დასთან და 14 წლის ძმასთან ერთად, მარტო შექმნა საკუთარი თავი და მუდმივად მის ხალხს ემსახურებოდა.