ინოვაციური კვლევა, რომელმაც ძუძუს კიბოს მქონე მილიონობით ქალს, შესაძლოა, ქიმიოთერაპია აარიდოს

ახალი საერთაშორისო კვლევა Optima trial, რომელიც The Guardian-მა 29 მაისს გამოაქვეყნა, ძუძუს კიბოს მკურნალობაში მნიშვნელოვან გარღვევას აღწერს. გენომური ტესტის, რომელიც ექიმებს საშუალებას აძლევს ზუსტად განსაზღვრონ, რომელ პაციენტებს სჭირდებათ ქიმიოთერაპია და რომელებს შეუძლიათ მისი უსაფრთხოდ თავიდან აცილება.

კვლევა მასშტაბურ საერთაშორისო კლინიკურ ცდას სახელწოდებით Optima trial, ეფუძნება, რომელშიც მონაწილეობა 4,400-ზე მეტმა პაციენტმა  მიიღო დიდი ბრიტანეთიდან, ავსტრალიიდან, ნორვეგიიდან, შვედეთიდან, ახალ ზელანდიიდან და ტაილანდიდან. კვლევის მიზანი იმის დაედგინა იყო, შეუძლია თუ არა გენეტიკურ ანალიზს (განსაკუთრებით Prosigna-ის ტესტს), წინასწარ განსაზღვროს სიმსივნის რეციდივის რისკი და შესაბამისად შეცვალოს მკურნალობის ტაქტიკა.

ტესტი სიმსივნის ქსოვილში დაახლოებით 50 გენის აქტივობას აანალიზებს და პაციენტებს დაბალი და მაღალი რისკის ჯგუფებად ჰყოფს. დაბალი რისკის მქონე პაციენტები მხოლოდ ჰორმონოთერაპიას იღებდნენ ქიმიოთერაპიის გარეშე, ხოლო მაღალი რისკის ჯგუფში სტანდარტული კომბინირებული (ჰორმონალური + ქიმიოთერაპია) მკურნალობა გამოიყენებოდა.

კვლევის შედეგებმა აჩვენა, რომ ის პაციენტები, რომლებიც ქიმიოთერაპიას არ იღებდნენ, 5 წლის შემდეგ დაახლოებით 93–94% კვლავ კიბოსგან თავისუფალი იყო, რაც თითქმის იდენტურია იმ ჯგუფთან შედარებით, რომლებმაც ქიმიოთერაპიაც ჩაიტარეს (დაახლოებით 95%). ეს მინიმალური სხვაობა მიუთითებს, რომ დაბალი რისკის პაციენტებისთვის ქიმიოთერაპია ხშირ შემთხვევაში არ იძლევა დამატებით სარგებელს.

ექიმების შეფასებით, ეს მიდგომა აუცილებლად შეცვლის ძუძუს კიბოს მკურნალობის სტანდარტებს და თანაც მნიშვნელოვნად.  ქიმიოთერაპიას თავისი ტერატოგენული თვისებების გამო უამრავი გვერდითი მოვლენა ახასათებს, თმის ცვენა, ძლიერი დაღლილობა, გულისრევა, უნაყოფობის რისკი და ნეიროკოგნიტიური ცვლილებები, უამრავ პაციენტს მძიმე ფიზიკურ და ფსიქოლოგიურ ტვირთად აწვება ერთიანად. ახალი ტესტი კი შესაძლებელს ხდის, რომ მკურნალობა უფრო პერსონალიზებული და ნაკლებად აგრესიული გახდეს.

ამავე კვლევაში მეცნიერები აღნიშნავენ, რომ გენომური ტესტების კლინიკაში ფართოდ დანერგვა არა მხოლოდ პაციენტების ცხოვრების ხარისხს გააუმჯობესებს, არამედ ჯანდაცვის სისტემებისთვისაც ეკონომიკურად მომგებიანი შეიძლება იყოს. ქიმიოთერაპია ერთ-ერთი ყველაზე ძვირად ღირებული და რესურსტევადი მკურნალობის მეთოდია,  ამიტომ იმ პაციენტების გამორჩევა, ვისაც ის რეალურად სჭირდება, მნიშვნელოვნად შეამცირებს ზედმეტ ხარჯებს და დააჩქარებს მკურნალობის პროცესს იმ ჯგუფებისთვის, ვისაც უფრო ინტენსიური თერაპია ესაჭიროება.

მიუხედავად ოპტიმისტური შედეგებისა, სპეციალისტები ხაზს უსვამენ, რომ ტესტის გამოყენება მკაცრად უნდა იყოს კონტროლირებული და მკურნალობის საერთო გეგმაში ინტეგრირებული. ყველა პაციენტი ინდივიდუალურია და გენეტიკური რისკის შეფასება ყოველთვის უნდა განიხილებოდეს სხვა კლინიკურ ფაქტორებთან ერთად, როგორიცაა ასაკი, სიმსივნის სტადია და საერთო ჯანმრთელობის მდგომარეობა. მკვლევართა აზრით, სწორედ ამ ბალანსის დაცვა იქნება გადამწყვეტი, რათა ახალი ტექნოლოგია მაქსიმალურად უსაფრთხოდ და ეფექტიანად დაინერგოს პრაქტიკაში.