ინოვაციური კვლევა, რომელმაც ძუძუს კიბოს მქონე მილიონობით ქალს, შესაძლოა, ქიმიოთერაპია აარიდოს

საერთაშორისო კლინიკურმა კვლევამ, Optima Trial , ძუძუს კიბოს მკურნალობის სფეროში მნიშვნელოვანი შედეგები აჩვენა და კიდევ ერთხელ გაუსვა ხაზი პერსონალიზებული მედიცინის მზარდ როლს. კვლევის მთავარი მიზანი იყო დაედგინა, შეუძლია თუ არა გენომურ ტესტირებას იმ პაციენტების იდენტიფიცირება, რომლებსაც ქიმიოთერაპიის გარეშე უსაფრთხოდ შეუძლიათ მკურნალობის გაგრძელება.

მასშტაბურ კვლევაში 4 400-ზე მეტი პაციენტი მონაწილეობდა დიდი ბრიტანეთიდან, ავსტრალიიდან, ნორვეგიიდან, შვედეთიდან, ახალ ზელანდიასა და ტაილანდიდან. მეცნიერებმა შეაფასეს გენომური ტესტის - Prosigna-ს - ეფექტიანობა, რომელიც სიმსივნის ქსოვილში დაახლოებით 50 გენის აქტივობას აანალიზებს და დაავადების განმეორების რისკს განსაზღვრავს.

ტესტის საფუძველზე პაციენტები დაბალი და მაღალი რისკის ჯგუფებად დაყვეს. დაბალი რისკის მქონე პაციენტებს მხოლოდ ჰორმონოთერაპია ჩაუტარდათ, ხოლო მაღალი რისკის ჯგუფში სტანდარტული კომბინირებული მკურნალობა - ჰორმონოთერაპია და ქიმიოთერაპია - გამოიყენეს.

მიღებულმა შედეგებმა აჩვენა, რომ დაბალი რისკის პაციენტებში, რომლებმაც ქიმიოთერაპია არ მიიღეს, ხუთი წლის შემდეგ კიბოსგან თავისუფალი დარჩენის მაჩვენებელი დაახლოებით 93–94% იყო. ეს შედეგი პრაქტიკულად არ განსხვავდებოდა იმ პაციენტებისგან, რომლებმაც ქიმიოთერაპიაც ჩაიტარეს, სადაც მაჩვენებელი დაახლოებით 95%-ს აღწევდა. მკვლევრების შეფასებით, ეს მიუთითებს, რომ დაბალი რისკის მქონე პაციენტებისთვის ქიმიოთერაპია ხშირ შემთხვევაში დამატებით სარგებელს არ იძლევა.

სპეციალისტების აზრით, აღნიშნულმა მიდგომამ შესაძლოა მნიშვნელოვნად შეცვალოს ძუძუს კიბოს მკურნალობის თანამედროვე სტანდარტები. ქიმიოთერაპია ხშირად დაკავშირებულია ისეთი მძიმე გვერდითი მოვლენების განვითარებასთან, როგორიცაა თმის ცვენა, გამოხატული დაღლილობა, გულისრევა, უნაყოფობის რისკი და ნეიროკოგნიტიური ცვლილებები. სწორედ ამიტომ, იმ პაციენტების ზუსტად განსაზღვრა, რომლებსაც ამ ტიპის მკურნალობა რეალურად სჭირდებათ, მედიცინის ერთ-ერთ მთავარ გამოწვევად რჩება.

კვლევის ავტორები ასევე აღნიშნავენ, რომ გენომური ტესტების ფართო დანერგვას შესაძლოა მნიშვნელოვანი ეკონომიკური ეფექტიც ჰქონდეს. ქიმიოთერაპია ერთ-ერთი ყველაზე ძვირად ღირებული და რესურსტევადი მკურნალობის მეთოდია, ამიტომ იმ პაციენტების იდენტიფიცირება, რომლებსაც მისი ჩატარება არ სჭირდებათ, ჯანდაცვის სისტემებს ზედმეტი ხარჯების შემცირებაში დაეხმარება. ამასთან, შესაძლებელი გახდება რესურსების უფრო ეფექტიანად გადანაწილება იმ პაციენტებისთვის, რომლებსაც ინტენსიური თერაპია ნამდვილად ესაჭიროებათ.

მიუხედავად მიღებული შედეგების მნიშვნელობისა, ექსპერტები ხაზს უსვამენ, რომ გენომური ტესტირება დამოუკიდებელ გადაწყვეტილების ინსტრუმენტად არ უნდა განიხილებოდეს. მათი შეფასებით, მკურნალობის დაგეგმვისას აუცილებელია სხვა კლინიკური ფაქტორების გათვალისწინებაც, მათ შორის პაციენტის ასაკის, სიმსივნის სტადიისა და ჯანმრთელობის ზოგადი მდგომარეობის. მკვლევართა აზრით, სწორედ გენეტიკური და კლინიკური მონაცემების ერთობლივი შეფასება უზრუნველყოფს ახალი ტექნოლოგიის უსაფრთხო და ეფექტიან ინტეგრაციას ყოველდღიურ სამედიცინო პრაქტიკაში.