1782830879

ექიმებმა სიამის ტყუპი დები წარმატებით განაცალკევეს - უნიკალური ოპერაცია საუდის არაბეთში

საუდის არაბეთში ექიმებმა ურთულესი ოპერაციის შედეგად 2 წლის სიამის ტყუპი დები ოლივია და ჯანა წარმატებით განაცალკევეს.ფილიპინებიდან ჩამოსულ პატარებს ქირურგიული ჩარევა მეფე აბდულას სახელობის ბავშვთა სპეციალიზებულ საავადმყოფოში ჩაუტარდათ.ექვსსაათიანი ოპერაცია ექვს ეტაპად შესრულდა და მასში 22-კაციანი მრავალპროფილური სამედიცინო გუნდი მონაწილეობდა.ტყუპები გულმკერდისა და მუცლის არეში ერთმანეთთან შეზრდილები დაიბადნენ. მათ იშვიათი მდგომარეობა - თორაკო-ომფალოპაგუსი - აღენიშნებოდათ, რის გამოც გულის გარსსა და ღვიძლის ნაწილს იზიარებდნენ.ოპერაციის ხელმძღვანელის, ექიმ ალი ალ-შაჰრის განცხადებით, ქირურგიულმა ჩარევამ გართულებების გარეშე ჩაიარა.„ამჟამად ბავშვები ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში იმყოფებიან. ვაკონტროლებთ სასიცოცხლო მაჩვენებლებს, სითხის ბალანსს და საჭიროების შემთხვევაში ვუზრუნველყოფთ სუნთქვის მხარდაჭერას. ასეთ შემთხვევებში პაციენტები, როგორც წესი, ინტენსიურ თერაპიას 3-5 დღეში ტოვებენ,“- განაცხადა ექიმმა.მისივე თქმით, ოპერაციამდე ტყუპებმა ხანგრძლივი მოსამზადებელი ეტაპი გაიარეს, ხოლო მათი ამჟამინდელი მდგომარეობა სტაბილურია.ქირურგიული ჩარევა საუდის არაბეთის სიამის ტყუპების სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში განხორციელდა. ფილიპინური მედიის ინფორმაციით, ოპერაციისა და შემდგომი რეაბილიტაციის სრული ხარჯები საუდის არაბეთის მთავრობამ დაფარა.„ბოლოს და ბოლოს დადგა დღე, რომელსაც ამდენ ხანს ველოდით. ახლა ისინი დამოუკიდებელ ადამიანებად, ნორმალური ცხოვრებით იცხოვრებენ,“- განაცხადა ტყუპების დედამ, ჯინალინ მანუელმა.საუდის არაბეთის სიამის ტყუპების პროგრამის ფარგლებში დღემდე 70-ზე მეტი მსგავსი ოპერაციაა ჩატარებული. ოლივია და ჯანა მეოთხე წყვილია, რომლის წარმატებით განცალკევებაც სწორედ ამ სამედიცინო გუნდმა შეძლო.სპეციალისტების შეფასებით, მსგავსი ოპერაციები მედიცინის ერთ-ერთ ყველაზე რთულ ქირურგიულ ჩარევად ითვლება და მათი წარმატება მაღალკვალიფიციური გუნდის, თანამედროვე ტექნოლოგიებისა და ხანგრძლივი წინასწარი დაგეგმვის შედეგია.

1782830351

მეცნიერების ახალი აღმოჩენა - დემენციის რისკის პროგნოზირება, შესაძლოა, ათწლეულებით ადრე მოხდეს

სისხლის ერთი კონკრეტული ცილით, შესაძლოა, დემენციის რისკის პროგნოზირება ათწლეულებით ადრე მოხერხდეს. ჩვენს ორგანიზმში არსებული ბიომარკერები ხშირად წინასწარ გვეუბნებიან, თუ როგორ წარიმართება მომავალში ჩვენი ჯანმრთელობა. ჟურნალ Science Advances-ში გამოქვეყნებულმა ახალმა მასშტაბურმა კვლევამ გამოავლინა უმნიშვნელოვანესი ადრეული ბიომარკერი, რომელიც შუახნის ასაკში გაზომვისას, ხანდაზმულობაში დემენციის განვითარების რისკს ააშკარავებს.ახალი ბიომარკერი არის ცილა GDF15, რომელიც სისხლის პლაზმაში გვხვდება. აშშ-ში, დიდ ბრიტანეთში, ისლანდიასა და იაპონიაში ათეულობით ათას ადამიანზე ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ 55 წლის (ან უფრო ადრეულ) ასაკში სისხლში ამ ცილის მაღალი დონე მომდევნო ათწლეულებში დემენციის განვითარების პირდაპირი წინაპირობაა.ტვინის ზომის შემცირება: მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ სისხლში GDF15-ის მაღალი კონცენტრაცია მჭიდრო კავშირშია ცერებროსპინალურ სითხეში მის მატებასთან და თავის ტვინის ზომის შემცირებასთან. თუმცა, საინტერესოა, რომ ის არ უკავშირდება ალცჰაიმერისთვის დამახასიათებელ ტოქსიკურ ამილოიდურ გროვებს.„მენდელის რანდომიზაციის“ გენეტიკური მეთოდით დამტკიცდა, რომ ეს ცილა დაავადების უბრალო გვერდითი ნიშანი კი არ არის, არამედ თავად წარმოადგენს დემენციის (განსაკუთრებით ვასკულარული დემენციის) ერთ-ერთ მამოძრავებელ ძალას, რადგან ეს გენეტიკური კავშირი დამოუკიდებელია ადამიანის ცხოვრების წესისგან.ჩვეულებრივ, GDF15-ის ფუნქცია ორგანიზმში იმუნური სისტემის უსაფრთხოდ კონტროლი და ანთების მართვაა (მაგალითად, მას კიბოს უჯრედების გავრცელების დათრგუნვაც შეუძლია). თუმცა, მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ როდესაც საქმე დემენციას ეხება, ეს ცილა იმუნურ სისტემას ზედმეტად „ამშვიდებს“, რის გამოც ტვინი გარეშე დაზიანებების მიმართ სრულიად დაუცველი რჩება.ამ აღმოჩენის წყალობით, მომავალში ექიმებს შეეძლებათ სიმპტომების გამოჩენამდე ათწლეულებით ადრე მიიღონ პრევენციული ზომები დაავადების მართვისა და მკურნალობისთვის. 

1782826080

აღმოაჩინეს ანტარქტიკაში ზღვის არსებები, რომლებიც შესაძლოა მელანომის განკურნებაში დაეხმაროთ

სამხრეთ ფლორიდის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა აღმოაჩინეს, რომ ტოქსინები, რომლებსაც პატარა საზღვაო ორგანიზმები გამოიმუშავებენ, შესაძლოა, მელანომის სამკურნალოდ იყოს გამოყენებული.The Guardian-ის ცნობით, მეცნიერებმა ანტარქტიდაში ექვსკვირიანი ექსპედიცია ჩაატარეს. მათ იქ ასციდიების - უხერხემლო ცხოველების ნიმუშები შეაგროვეს, რომლებიც უფრო მეტად ცნობილია, როგორც „ზღვის შხეფები“. ისინი ყინულოვან წყლებში ბინადრობენ.ქიმიის პროფესორმა ბილ ბეიკერმა განაცხადა, რომ ტოქსინებმა, რომლებსაც ეს ორგანიზმები მტაცებლებისგან თავდასაცავად გამოიმუშავებენ, თაგვებზე ჩატარებული კვლევის დროს, მელანომის უჯრედები გაანადგურეს.„კარგი ამბავი ის არის, რომ ამ ნივთიერებას თაგვები არ დაუხოცავს. მან მათი კიბო გაანადგურა, ასე რომ, ჩვენ ვიცით, რომ ტოქსინს აქვს ფიზიოლოგიური თვისებები, რათა იმოქმედოს როგორც წამალმა. გვჭირდება მასალა, რათა ჩავატაროთ უფრო მასშტაბური კვლევა თაგვებზე, შესაძლოა გადავიდეთ ცხოველების სხვა მოდელებზეც და თუ უსაფრთხოებას დავამტკიცებთ, მაშინ შევძლებთ ადამიანებზე გამოცდის დაწყებას“, - თქვა პროფესორმა.ბეიკერმა აღნიშნა, რომ პრეპარატის შექმნის გზა გრძელი იქნება.

1782802333

ჩინეთში პირველ სრულად რობოტიზებულ სასტუმროს გახსნიან

ჩინეთში გაიხსნება სასტუმრო, სადაც სტუმრებს მხოლოდ რობოტები მოემსახურებიან. Interesting Engineering-ი წერს, რომ სატესტო ნომრები უკვე წლის ბოლოს ამუშავდება.სასტუმრო West Artificial Island გუანდუნის პროვინციაში, შენჟენ-ჯუნშანის რაიონში, ხელოვნურ კუნძულზე გაიხსნება. მას მართავს კომპანია, რომელიც რესტორნების, მაღაზიებისა და დასუფთავებისთვის განკუთვნილ სერვის-რობოტებს ქმნის.სასტუმროში რობოტები დაარეგისტრირებენ სტუმრებს, დაალაგებენ ნომრებს, მოამზადებენ საჭმელს და სხვა სამუშაოებს შეასრულებენ. მათ ერთიან სისტემაში ჩართავენ, რომელიც პასუხისმგებელი იქნება იმაზე, რომ მოწყობილობებმა გაიგონ მეტყველება და ჟესტები და გარემოსთან ადაპტაცია შეძლონ.სასტუმროს სრულფასოვანი გახსნა 2027 წელს იგეგმება.

1782799260

ხელოვნური ინტელექტის ახალი ეპოქა: Samsung-მა 2026 წლის ტელევიზორების სრული ხაზი წარადგინა

Samsung Electronics-მა დიდი ბრიტანეთის ბაზრისთვის 2026 წლის ტელევიზორების სრული ხაზის ჩაშვება ოფიციალურად გამოაცხადა. ახალი კოლექცია მოიცავს როგორც პრემიუმ მოდელებს (Micro RGB, OLED და Neo QLED), ისე მეინსტრიმ კატეგორიის, Mini LED და UHD ტელევიზორებს.უკვე ზედიზედ მე-20 წელია, რაც Samsung ინარჩუნებს მსოფლიოში №1 ტელევიზორების ბრენდის პოზიციას და ახალი სტრატეგიის მიხედვით, AI ფუნქციებს კიდევ უფრო მეტ მოდელში აინტეგრირებს. Vision AI Companion: სმარტ ტექნოლოგიები და რეალობის შთამბეჭდავი ეფექტიVision AI Companion (VAC) ერთ სივრცეში აერთიანებს Samsung-ის AI სერვისების პლატფორმებს: მათ შორის Bixby-ს, Perplexity-სა და Microsoft Copilot-ს, რომლებიც კონტენტის მოძიებასა და ტელევიზორთან ინტერაქციას უფრო მარტივსა და პერსონალიზებულს ხდის.2026 წლის სერიის ფარგლებში, Vision AI Companion (VAC) ხელმისაწვდომი იქნება 4K და უფრო მაღალი რეზოლუციის მქონე ყველა ტელევიზორში.გარდა ამისა, ახალი AI ფუნქციები ცვლის კინოსა და სპორტის ყურების პროცესს, ასევე სულ სხვა საფეხურზე აჰყავს გეიმინგის გამოცდილება:● AI Upscaling Pro & Color Booster Pro: AI Upscaling Pro რეალურ დროში აანალიზებს და აუმჯობესებს დაბალი რეზოლუციის კონტენტს მეტი დეტალიზაციის, სიღრმისა და კონტრასტისთვის, ხოლო Color Booster Pro ახდენს სცენების კატეგორიზაციას უფრო ცოცხალი ფერებისთვის.● AI Football Mode: რეალურ დროში აანალიზებს მატჩის სცენებს, რათა ბურთის მოძრაობა გახდეს უფრო გლუვი, ფერები მკვეთრი, ხოლო სტადიონის ხმები უფრო რეალისტური.● AI Sound Controller Pro: რეალურ დროში აანალიზებს დიალოგებს, ფონურ მუსიკასა და ხმოვან ეფექტებს, რაც მომხმარებელს საშუალებას აძლევს, სურვილის მიხედვით დაარეგულიროს ისეთი ელემენტები, როგორიცაა კომენტატორის ხმა და ტრიბუნების ხმაური, უფრო სრულყოფილი გამოცდილებისთვის. Micro RGB: პრემიუმ გამოსახულების მომავალი უკვე აქ არისMicro RGB ტექნოლოგიას Vision AI Companion (VAC) და სხვა AI-ოპტიმიზებული ფუნქციები Samsung-ის პრემიუმ კლასის, დიდეკრანიან მოდელებშიც შემოაქვს.ტექნოლოგია Micro RGB AI Engine Pro რეალურ დროში აუმჯობესებს ფერებს, მოძრაობასა და კადრის სიღრმეს. ხოლო Micro RGB Precision Color 100 უზრუნველყოფს ფერების 100%-იან დაფარვას BT.2020 სტანდარტით, რის შედეგადაც, ფერები უფრო სავსე და რეალისტურია.აღსანიშნავია, რომ R95H მოდელმა გერმანული VDE ინსტიტუტისგან Safety for Eyes და Circadian Rhythm Display (CRD) სერტიფიკატები მიიღო. ტელევიზორი მკაცრად აკონტროლებს ლურჯ ნათებას, რაც მაქსიმალურად იცავს მხედველობას გადაღლისგან და დღე-ღამის მიხედვით ავტომატურად არეგულირებს გამოსახულებას, რათა ყურების შემდეგ ძილის რეჟიმი არ დაგერღვეთ. OLED: მეტი არჩევანი ნებისმიერი გემოვნებისთვისSamsung-ის 2026 წლის OLED ხაზი მოიცავს S99H, S95H, S90H და S85H მოდელებს. არეკვლის საწინააღმდეგო ტექნოლოგია ახლა უკვე ხელმისაწვდომია S99H, S95H და S90H მოდელებზეც, რაც უზრუნველყოფს ნამდვილ შავსა და მდიდარ ფერებს ნათელ ოთახებშიც კი. ფლაგმანი მოდელის მთავარი განახლებებია:● Art Store და Pantone Validated ArtfulColor: ხელოვნების ნიმუშების ციფრული პლატფორმა  უკვე ხელმისაწვდომია OLED ტელევიზორზეც, ხოლო Pantone-ის მიერ აღიარებული ფერების გადაცემა გარანტიას გაძლევს, რომ ნახატები ზუსტად ორიგინალის მსგავსი ფერებით გამოისახება.● FloatLayer Design: ეკრანს უფრო მსუბუქ ვიზუალს სძენს, რითაც ბუნებრივად ერწყმის სახლის ინტერიერს.● AI Football Mode Pro: ფეხბურთის გულშემატკივრებისთვის, S99H, S95H და S90H მოდელებზე ხელმისაწვდომი AI Football Mode Pro, ხოლო S85H მოდელზე, სტანდარტული AI Football Mode, რეალურ დროში ახდენს გამოსახულების და ხმის ოპტიმიზაციას სახლში მატჩის ყურების უფრო შთამბეჭდავი გამოცდილებისთვის. The Frame: ხელოვნებისა და ტექნოლოგიის სრულყოფილი სინთეზიThe Frame-ის ხაზი მომხმარებელს სთავაზობს Art Mode-ს 5000-ზე მეტ შერჩეულ ნამუშევარზე წვდომითა და VAC-ის პერსონალიზაციით. ხაზი მოიცავს სამ მოდელს:● The Frame Pro (LS03HW მოდელი): გამოირჩევა Neo QLED გამოსახულების ხარისხით, თხელი (24.9 მმ) დიზაინით, Pantone Validated ArtfulColor, არეკვლის საწინააღმდეგო ტექნოლოგიებით და უსადენო Wireless One Connect სისტემით.● The Frame (LS03HA მოდელი): აერთიანებს QLED გამოსახულების ხარისხს, სტანდარტულ One Connect ბლოკსა და თითქმის უხილავ კაბელს.● The Frame (43” LS03HE მოდელი): სპეციალური ჩასაშენებელი დიზაინით, მარტივად აგვარებს შიდა გაყვანილობის პრობლემას, კედელთან სრულიად შერწყმული იერსახისთვის.Neo QLED: გაუმჯობესებული გამოსახულება და მეტი კავშირიSamsung-ის Neo QLED ხაზი წარმოდგენილია QN80H (50-დან 100 ინჩამდე) და QN70H (43-დან 85 ინჩამდე) მოდელებით. გერმანული ორგანიზაციის TÜV Rheinland-ის მიერ სერტიფიცირებული Real QLED ტელევიზორი იყენებს ლურჯ განათებას და კვანტური წერტილების ტექნოლოგიას, რაც უზრუნველყოფს ფერების სტაბილურობასა და ფერთა 100%-იან მოცულობას.ტელევიზორებში ჩაშენებული Vision AI Companion კი ყურების პროცესს უფრო კომფორტულს ხდის - იგი ეკრანზე საჭირო ინფორმაციას ისე გამოაჩენს, რომ კონტენტის ყურების შეწყვეტა არ გიწევს.მოდელებს ასევე აქვთ 4K Upscaling ფუნქცია, ხოლო შერჩეულ მოდელებზე ხელმისაწვდომია 144Hz-მდე გეიმინგ განახლების სიხშირე. ამ ყველაფრის ცენტრში კი NQ4 AI პროცესორია, რომელიც გამოსახულებასა და ხმას ნებისმიერი შინაარსის კონტენტისთვის ავტომატურად აოპტიმიზებს.Mini LED: ხელოვნური ინტელექტი ყველასთვის ხელმისაწვდომ ფასადSamsung Mini LED ტექნოლოგია უფრო მეტი მომხმარებლისთვის ხელმისაწვდომს ხდის სინათლის ზუსტ კონტროლს, ფერების სუფთა სპექტრსა  და მკაფიო კონტრასტს.● M80H სერია (85, 75, 65 და 55 ინჩი): აერთიანებს Motion Xcelerator 144Hz-ს, NQ4 AI Gen2 პროცესორს გამოსახულების ოპტიმიზაციისთვის და AI Sound Controller-ს დიალოგების მკაფიო ჟღერადობისა და ხმოვანი ეფექტების რეალურ დროში დაბალანსებისთვის.● M70H სერია (85, 75, 65, 55, 50 და 43 ინჩი): ფოკუსირებულია ყოველდღიური გამოსახულების ხარისხზე და მოიცავს: Mini LED HDR-ს უფრო დინამიური კადრებისთვის, Mini LED Processor 4K-ს გამოსახულების ყოველდღიური ოპტიმიზაციისთვის, Motion Xcelerator-ს სწრაფი სცენების გლუვი მოძრაობისთვის და Adaptive Sound ტექნოლოგიას უფრო სუფთა, დაბალანსებული ხმისთვის.Samsung-ის 2026 წლის სრული ხაზი ითვალისწინებს სხვადასხვა ინტერესისა და ცხოვრების სტილის ადამიანების საჭიროებებს. ინტეგრირებული Vision AI Companion (VAC) და მოწინავე AI ფუნქციები კი ნებისმიერი კონტენტის ყურებას, სპორტის გულშემატკივრობასა თუ გეიმინგს უფრო შთამბეჭდავ გამოცდილებად აქცევს. 

1782727800

ადამიანთა დაახლოებით მესამედი ამ პარაზიტითაა ინფიცირებული - მეცნიერები რისკებზე საუბრობენ

მეცნიერების თქმით, პარაზიტი, სახელწოდებით Toxoplasma gondii მსოფლიოში მოსახლეობის დაახლოებით მესამედს აინფიცირებს და ტოქსოპლაზმოზს იწვევს.  სპეციალისტები ამბობენ, რომ ამ საკითხს  სათანადო ყურადღება არ ეთმობა. ტოქსოპლაზმოზი არის დაავადება, რომელიც ვითარდება პარაზიტ ტოქსოპლაზმა გონდით ინფექციის შედეგად. დაავადება უმეტეს შემთხვევაში სიმპტომების გარეშე მიმდინარეობს, თუმცა ზოგ ადამიანში თვალის სერიოზულ დაზიანებას, მხედველობის გაუარესებასა და სიბრმავესაც კი იწვევს. ის გლობალურად თვალის შიდა ინფექციის ყველაზე გავრცელებული მიზეზია.ადამიანის სხეულში პარაზიტი სხვადასხვა გზით შეიძლება მოხვდეს. ერთ-ერთი მთავარი წყარო თერმულად არასაკმარისად დამუშავებული ხორცია, ასევე კატის ფეკალიები. დაავადების შესახებ ჯერ კიდევ ბევრი რამაა უცნობი. ტოქსოპლაზმოზის საწინააღმდეგო ვაქცინა არ არსებობს, მკურნალობის ერთიანი სტანდარტიც ჯერ არ არის შემუშავებული, ხოლო კვლევებისთვის გამოყოფილი დაფინანსება სხვა მსგავსი დაავადებებისას მნიშვნელოვნად ჩამორჩება.არსებული მონაცემებით, ტოქსოპლაზმოზით ყოველწლიურად დაახლოებით 190 000 ბავშვი იბადება. დაავადების ყველაზე მძიმე შედეგები კი იმ რეგიონებში ფიქსირდება, სადაც ჯანდაცვასა და სანიტარიულ პირობებზე ხელმისაწვდომობა შეზღუდულია.

1782659340

გამოქვეყნდა კვლევის შედეგები, რომელიც ღამით, ყველის ჭამის მოყვარულებზე ჩაატარეს

ღამით ყველის მიღებასა და სიზმრებს შორის, ერთი შეხედვით, კავშირი არ უნდა იყოს. ამის მიუხედავად, ზოგი ადამიანი მეორის მიზეზად სწორედ პირველს ასახელებს, მაგრამ ეს საკითხი მეცნიერულად ნაკლებადაა შესწავლილი.მონრეალის უნივერსიტეტში მომუშავე ტორ ნიელსენმა თავის გუნდთან ერთად ამ ორი ფაქტორის ურთიერთდამოკიდებულების გამოკვლევა გადაწყვიტა. მათ ფსიქოლოგიის მიმართულების 1082 სტუდენტს ონლაინ გამოკითხვა ჩაუტარეს, რომელიც მათ კვებით ჩვევებს, ძილის ხარისხსა და სიზმრებს, განსაკუთრებით კოშმარებს, ეხებოდა. ასევე, მონაწილეებს უნდა შეეფასებინათ, როგორ მოქმედებს მათ ძილსა და სიზმრებზე კონკრეტული საკვები ან ჭამის დრო.სტუდენტების მხოლოდ 5.5% ფიქრობდა, რომ საკვების ტიპსა და მისი მიღების დროს სიზმრებზე გავლენა არ ჰქონდა. დანარჩენმა მონაწილეებმა ძილის ცვლილებებთან რძის პროდუქტების ან ტკბილეულის გვიან ჭამა დააკავშირეს. მათი 31% კოშმარებს დესერტებს აბრალებდა, ხოლო 22% — რძის პროდუქტებს.მეცნიერებმა მჭიდრო ასოციაცია გამოავლინეს ლაქტოზის აუტანლობას/საკვების მიმართ ალერგიებს, კოშმარებსა და ცუდი ხარისხის ძილს შორისაც. სავარაუდო მიზეზი ისაა, რომ ამ დროს საჭმლის მომნელებელ სისტემაში აირები გროვდება და ტკივილს იწვევს, რაც ძილს არღვევს. აქედან ასკვნიან, რომ რაციონის შერჩევისას მსგავსი პრობლემების გათვალისწინება, შესაძლოა, უკეთესად გამოძინებაში დაგვეხმაროს."კოშმარები უფრო შემაწუხებელი იმ ადამიანებშია, რომელთაც ლაქტოზის აუტანლობა, კუჭ-ნაწლავის მწვავე პრობლემები და ძილის დარღვევა აქვთ. ეს ლოგიკურიცაა, რადგან ვიცით, რომ სხეულებრივ შეგრძნებებს სიზმრებზე ზემოქმედება შეუძლია. კოშმარები ძალიან დამაზიანებელია — განსაკუთრებით კი მაშინ, როცა ისინი ხშირია, რადგან ამის გამო ადამიანს დისფორიულ მდგომარეობაში ეღვიძება. შესაძლებელია, შედეგად ძილის არიდების ჩვევებიც ჩამოყალიბდეს. ორივე ასეთი სიმპტომი მშვიდ ძილში გვიშლის ხელს", — აცხადებს ტორ ნიელსენი.ავტორები ამბობენ, რომ არაჯანსაღად კვება და გვიან ჭამა ძლიერ კოშმარებთან ასოცირდება და სიზმრების გახსენებასაც ართულებს. ჯანსაღი პროდუქტების მიღებასა და გვიან ჭამისგან თავის შეკავებას ამის საპირისპირო ეფექტი აქვს.მიუხედავად იმისა, რომ კვლევაში ეს კავშირები გამოიკვეთა, ის მაინც კითხვარებზე მონაწილეთა პასუხებს ემყარება და რაიმე რეალურ მექანიზმს არ ავლენს. მეცნიერების თქმით, მეტის გასაგებად უფრო ბევრი ადამიანის შესწავლაა საჭირო, რომლებიც სხვადასხვა ასაკობრივ კატეგორიაში იქნებიან. ასევე, სამომავლო კვლევისთვის განიხილავენ, რომ ადამიანთა ერთ ნაწილს ღამით ყველი მიაღებინონ, მეორე კი კონტროლ ჯგუფი იყოს და სხვა პროდუქტს იღებდეს. ეს იმის დადგენაში დაგვეხმარება, მართლაც იწვევს თუ არა კოშმარებს ყველი და სხვა მსგავსი საკვები.წყარო

1782476760

აღმოაჩინეს პრეპარატი, რომელიც რევმატოიდული ართრიტის განვითარების რისკს ამცირებს - ახალი კვლევა იმედისმომცემ შედეგებს აჩვენებს

ახალი საერთაშორისო კლინიკური კვლევის თანახმად, პრეპარატი აბატაცეპტი (abatacept) შესაძლოა მნიშვნელოვნად ამცირებდეს რევმატოიდული ართრიტის განვითარების რისკს იმ ადამიანებში, რომლებიც დაავადების მაღალი რისკის ჯგუფს მიეკუთვნებიან. კვლევის შედეგები ავტორიტეტულ სამეცნიერო ჟურნალში Nature Medicine გამოქვეყნდა. კვლევა ესპანეთის 14 სამედიცინო ცენტრში ჩატარდა და მასში მონაწილეობდა 70 პაციენტი, რომლებსაც პალინდრომული რევმატიზმი ჰქონდათ - ეს არის აუტოიმუნური დაავადება, რომელიც დაახლოებით ნახევარ შემთხვევაში რევმატოიდულ ართრიტში გადაიზრდება. მონაწილეები ორი წლის განმავლობაში იღებდნენ ან აბატაცეპტს, ან სტანდარტულად გამოყენებულ პრეპარატს - ჰიდროქსიქლოროქინს. შედეგებმა აჩვენა, რომ აბატაცეპტით მკურნალობის ჯგუფში რევმატოიდული ართრიტი მხოლოდ პაციენტების 20%-ს განუვითარდა, მაშინ როდესაც ჰიდროქსიქლოროქინით მკურნალობის ჯგუფში ეს მაჩვენებელი 50% იყო. გარდა ამისა, აბატაცეპტის მიმღებ პაციენტებში მნიშვნელოვნად შემცირდა სახსრების ტკივილისა და შეშუპების შეტევების სიხშირე და სიმძიმე. ორივე პრეპარატი კვლევის განმავლობაში უსაფრთხო და კარგად ასატანი აღმოჩნდა.მკვლევრების შეფასებით, ეს შედეგები მიუთითებს, რომ დაავადების ადრეულ ეტაპზე ჩარევა შესაძლებელია და შესაძლოა თავიდან აიცილონ ქრონიკული, შეუქცევადი სახსრული დაზიანებების განვითარება. მათი თქმით, ეს რევმატოიდული ართრიტის პრევენციის მიმართულებით მნიშვნელოვანი ნაბიჯია და მომავალში მკურნალობის სტანდარტის შეცვლის საფუძველიც შეიძლება გახდეს. რევმატოიდული ართრიტი ქრონიკული აუტოიმუნური დაავადებაა, რომლის დროსაც იმუნური სისტემა საკუთარ სახსრებს აზიანებს. დაავადება იწვევს ტკივილს, შეშუპებას, მოძრაობის შეზღუდვას და დროთა განმავლობაში შეიძლება სახსრების შეუქცევადი დაზიანება გამოიწვიოს. სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ მსგავსი კვლევები იმედს აჩენს, რომ მომავალში შესაძლებელი გახდება დაავადების არა მხოლოდ მკურნალობა, არამედ მისი განვითარების პრევენციაც.

1782309300

მეცნიერებმა დაადგინეს, რატომ იწვევს წონის მატებას ცოტა პურის ჭამაც კი - კვლევის შედეგები

თაგვებზე ჩატარებული ახალი კვლევა აჩვენებს, როგორ იწვევს პურის ჭამა სხეულის წონისა და ცხიმოვანი მასის მატებას იმის მიუხედავად, როცა კალორიების მიღება ერთ დონეზე რჩება.იაპონიის ქალაქ ოსაკის მეტროპოლიური უნივერსიტეტის მეცნიერთა ჯგუფის მიერ ჩატარებული ახალი კვლევა წარმოაჩენს, როგორ იწვევს ნახშირწყლების მიღება წონის ისეთივე მატებას, როგორსაც ჭარბი ცხიმის მიღება.ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როცა ნუტრიციოლოგები საუბრობენ პურისა და ნახშირწყლებისა და წონის მატებაში მათი როლის შესახებ, მაგრამ არ არსებობდა არც ისე ბევრი დეტალური კვლევა კავშირის შესახებ — განსაკუთრებით ხორბლის ფქვილის; არც იმის შესახებ, რა შეიძლება ხდებოდეს მეტაბოლურ დონეზე.ჯგუფმა აღმოაჩინა, რომ ბევრი ხორბლის პურის ჭამა დაკავშირებული იყო ენერგიის ხარჯვის შემცირებასთან, რასაც მეტაბოლიზმი გადაჰყავდა მდგომარეობაში, რომელშიც პრიორიტეტია ცხიმის შენახვა, იმ შემთხვევაშიც კი, როცა რაციონში კალორიების რაოდენობა ერთსა და იმავე დონეზე რჩება“, — ამბობს ოსაკის მეტროპოლიური უნივერსიტეტის ნუტრიციოლოგი შიგენობუ მაცუმურა.მკვლევრებმა ლაბორატორიაში ჩაატარეს ექსპერიმენტები, რომლებშიც თაგვებს აძლევდნენ საშუალებას, არჩევანი გაეკეთებინათ მათ ნორმალურ, ჯანსაღ, მარცვლეულზე დაფუძნებულ რაციონსა და მარტივ, ხორბლის პურს ან ბრინჯის პურს შორის. ამის შემდეგ, თაგვებს აკვირდებოდნენ, ამოწმებდნენ მათ წონას და იმას, თუ როგორ წვავდა მათი სხეული კალორიებს მოსვენების და აქტიურობის დროს.სისხლის ნიმუშების გამოყენებით, ამ ცხოველებში ჯგუფმა ასევე შეისწავლა ჰორმონები, სისხლში შაქარი და მეტაბოლური დონეები, ექსპერიმენტის შემდგომი ქსოვილოვანი ანალიზით კი შეაფასეს გენების ექსპრესია ღვიძლში.ექსპერიმენტებმა აჩვენა, რომ თაგვები ძლიერ უპირატესობას ანიჭებდნენ თავიანთ სტანდარტული რაციონიდან ნახშირწყლებით მდიდარ საკვებზე, რამაც შემდეგ განაპირობა წონის მატება და მეტი ცხიმოვანი ქსოვილი, განსაკუთრებით მამრებში.შემდეგმა ანალიზებმა და ტესტებმა მიანიშნა, რომ ეს ორი საკვანძო ცვლილება გამოწვეული იყო არა ზედმეტი ჭამით ან ვარჯიშის ნაკლებობით, არამედ თავად საკვებით. აღმოჩნდა, რომ ხორბლის პურის რაციონში ჯამში უფრო ნაკლები კალორია იწვებოდა და აქტიურდებოდა გენები, რომლებიც პასუხისმგებელი იყო ნახშირწყალბადების ცხიმად გარდაქმნაზე.ცხრა კვირის შემდეგ, ხორბლის პურის რაციონზე მყოფ თაგვებს ასევე აღენიშნათ ინსულინისა და ლეპტინის დონის აწევა — ჰორმონების, რომლებიც ჩართულია მეტაბოლიზმსა და მადის რეგულირებაში; სისხლში შაქრის და ტრიგლიცერიდის დონე კი ისეთივე დარჩა, რაც თაგვების საკონტროლო ჯგუფში იყო.კვლევაში არ შეუსწავლიათ, როგორ შეიძლება შეეტანა წვლილი ამ ჰორმონულ ცვლილებებს ცხიმის მატებაში, თუმცა ჯდება სიმსუქნის ნახშირწყალ-ინსულინის თეორიასთან, რომელიც ინსულინს აკავშირებს ცხიმის დაგროვებასთან და ენერგიის ხარჯვის შემცირებასთან.ხორბლის პურის ჯგუფზე ფოკუსირებულმა კიდევ ერთმა შემდგომმა ტესტმა აჩვენა, რომ როცა ძველებური რაციონი აღდგა, წონის მატება შეწყდა, მეტაბოლური ცვლილებები კი უკუიქცა.„იმედი გვაქვს, რომ მომავალში ეს გახდება სამეცნიერო საფუძველი, რომლითაც მივაღწევთ ბალანსს „გემოსა“ და „ჯანსაღს“ შორის ნუტრიციოლოგიური სახელმძღვანელოების, კვების განათლებისა და საკვების შექმნის დარგებში“, — ამბობს მაცუმურა.ამ კვლევის შედეგები წარმოადგენს კიდევ უფრო მეტ მტკიცებულებას იმისა, თუ როგორ შეიძლება ჩვენს მიერ მიღებულმა საკვებმა გამოიწვიოს ცვლილებები იმაში, თუ როგორ ამუშავებს ჩვენი სხეული საკვებს და წვავს მასში შემავალ კალორიებს. პურის შემთხვევაში, როგორც ჩანს, ეს პროდუქტი ანელებს სხეულის მეტაბოლურ ძრავას.კვლევის ერთი შეზღუდვა ისაა, რომ თაგვებზე ჩატარდა და არა მოხალისე ადამიანებზე. მიუხედავად იმისა, რომ დიდია ალბათობა, ადამიანებშიც ასე მოხდეს, ამას ჯერ გადაჭრით ვერ ვიტყვით და ეს უკვე სამომავლო კვლევების საქმეა.მკვლევრებს ასევე სურთ ექსპერიმენტები ჩაატარონ საკვების უფრო ფართო არჩევანზე, რათა დაადგინონ, ზუსტად რა იწვევს პურში ამ რეაქციას.რა თქმა უნდა, სხვა მრავალ ფაქტორსაც შეუძლია გავლენა მოახდინოს იმაზე, თუ როგორ რეაგირებს ჩვენი მეტაბოლიზმი საკვებსა და სასმელზე, მათ შორის კი არის ასაკი და ჰორმონებთან დაკავშირებული ცვლილებები.„ვგეგმავთ, მომავალში ასეთი ექსპერიმენტები ადამიანებზე ჩავატაროთ, რათა დავადასტუროთ, ამ კვლევაში გამოვლენილი ზუსტად რომელი მეტაბოლური ცვლილებები ეხება კვების რეალურ ჩვევებს. ასევე გვსურს, შევისწავლოთ, რა გავლენას ახდენს ნახშირწყლების მიღების საპასუხო მეტაბოლურ რეაგირებაში ისეთი ფაქტორები, როგორიცაა მთლიანი მარცვლეული, არარაფინირებული მარცვლეული, საკვები ბოჭკოთი სავსე სურსათი, ასევე მათი კომბინაცია ცილებთან და ცხიმთან, საკვების დამუშავების მეთოდები და ჭამის დრო“, — ამბობს კვლევის ავტორი, ოსაკის მეტროპოლიური უნივერსიტეტის ნუტრიციოლოგი შიგენობუ მაცუმურა.მომზადებულია omu.ac.jp-სა და ScienceAlert-ის მიხედვით.

1782075976

მეცნიერებმა ბავშვთა ერთ-ერთი ყველაზე მომაკვდინებელი სიმსივნის წინააღმდეგ ვაქცინა შექმნეს

ირლანდიელმა მეცნიერებმა განაცხადეს, რომ ბავშვთა სიმსივნის წინააღმდეგ ახალი mRNA ვაქცინის გამოცდის პირველი წარმატებული შედეგები უკვე აქვთ.  ვაქცინა მიმართულია ნეირობლასტომის, ბავშვთა ერთ-ერთი ყველაზე მომაკვდინებელი ონკოლოგიური დაავადების წინააღმდეგ. კვლევა გამოქვეყნდა სამეცნიერო ჟურნალში Molecular Therapy Oncology (MTO).ბავშვთა ონკოლოგიური სიკვდილიანობის შემთხვევების დაახლოებით 15 პროცენტი სწორედ ნეირობლასტომაზე მოდის, ბევრი პაციენტი კი ცუდად რეაგირებს მკურნალობის არსებულ მეთოდებზე. მკვლევრებმა შექმნეს mRNA-ზე (ინფორმაციულ რნმ-ზე) დაფუძნებული ვაქცინა, რომელიც იმუნურ სისტემას ეხმარება სიმსივნური უჯრედების ამოცნობასა და მათ განადგურებაში. პრეპარატის ტრანსპორტირებისთვის მეცნიერებმა სპეციალური, თვითორგანიზებადი პეპტიდური ნანონაწილაკები გამოიყენეს.კლინიკამდელ ექსპერიმენტებში ახალმა ვაქცინამ იმედის მომცემი შედეგები აჩვენა:მან 10–11 დღით შეანელა სიმსივნის განვითარება; მისი ზომა კი დაახლოებით 70 პროცენტით შეამცირა.იმუნური სისტემის სამიზნედ იქცა ცილა Glypican 2, რომელიც დიდი რაოდენობით არის წარმოდგენილი ნეირობლასტომის უჯრედების ზედაპირზე.ავტორები აღნიშნავენ, რომ ეს ტექნოლოგია შესაძლოა სასარგებლო აღმოჩნდეს არა მხოლოდ ნეირობლასტომის წინააღმდეგ. ცილა Glypican 2 გვხვდება ზოგიერთი სხვა სახის კიბოს დროსაც, ამიტომ მომავალში ეს მიდგომა, პოტენციურად, შეიძლება სხვადასხვა სიმსივნის სამკურნალოდაც იქნეს ადაპტირებული.

1781905928

როგორ „გამოიყურება“ სუნი - მეცნიერების თქმით, ყნოსვის საიდუმლოს მიაგნეს

მეცნიერებმა თაგვებში ცხვირის რეცეპტორების პირველი დეტალური რუკა შექმნეს, რომელმაც აჩვენა, რომ სუნის აღმქმელი ნეირონები შემთხვევითად კი არა, მკაცრად ორგანიზებული წესით არის განლაგებული.კვლევა 300-ზე მეტი თაგვის მონაცემებს ეფუძნება.მკვლევრებმა მილიონობით უჯრედის ანალიზის შედეგად დაადგინეს, რომ ყნოსვითი რეცეპტორების განლაგება კონკრეტულ კანონზომიერებას ემორჩილება და მჭიდრო კავშირშია ტვინის იმ უბნებთან, რომლებიც სუნის აღქმაზეა პასუხისმგებელი.მეცნიერების თქმით, აღმოჩენა მნიშვნელოვნად ცვლის წარმოდგენას ყნოსვითი სისტემის მუშაობის შესახებ და შესაძლოა, მომავალში ადამიანის ყნოსვის დარღვევების მკურნალობის ახალი მეთოდების შექმნასაც შეუწყოს ხელი.კვლევის ავტორები აღნიშნავენ, რომ ყნოსვა ადამიანის ჯანმრთელობისა და ფსიქოლოგიური კეთილდღეობის მნიშვნელოვანი ნაწილია, ამიტომ მისი უკეთ შესწავლა მედიცინისთვის განსაკუთრებულ მნიშვნელობას წარმოადგენს.კვლევა სამეცნიერო ჟურნალ Cell-ში გამოქვეყნდა.

1781820113

არქეოლოგები ოქროს ეძებდნენ, მაგრამ გაცილებით იშვიათ აღმოჩენას მიაგნეს

დასავლეთ ავსტრალიაში, სადაც გეოლოგები ოქროს საბადოებს იკვლევდნენ, მეცნიერებმა უძველესი მეტეორიტის დაცემის კვალი აღმოაჩინეს.კვლევის შედეგად გამოვლინდა დაახლოებით 4-კილომეტრიანი მიწისქვეშა დარტყმითი სტრუქტურა, რომელიც, სავარაუდოდ, რკინით მდიდარი მეტეორიტის შეჯახების შედეგად წარმოიქმნა.მეცნიერების თქმით, ეს მხოლოდ მეორე დადასტურებული შემთხვევაა, როდესაც მსგავსი სტრუქტურა დედამიწის ერთ-ერთ უძველეს კლდოვან წარმონაქმნებშია აღმოჩენილი.აღმოჩენა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რადგან საშუალებას იძლევა, უკეთ შეისწავლონ მეტეორიტების გავლენა დედამიწის ადრეულ ისტორიასა და სიცოცხლის ფორმირების პროცესებზე.მიუხედავად იმისა, რომ კვლევის დროს ოქროს მცირე ნაწილაკებიც აღმოაჩინეს, მეცნიერებისთვის მთავარი ღირებულება თავად იშვიათი მეტეორიტული კრატერია, რომელიც მილიონობით წლის წინ მომხდარი კოსმოსური კატასტროფის უნიკალურ მტკიცებულებას წარმოადგენს.წყარო