ძალიან ცხელი ჩაი და ყავა კიბოს რისკს სამჯერ ზრდის - ახალი კვლევა

ახალმა მასშტაბურმა კვლევამ აჩვენა, რომ ძალიან ცხელი სასმელების მიღება საყლაპავის კიბოს ერთ-ერთი ტიპის განვითარების მნიშვნელოვნად მაღალ რისკთან არის დაკავშირებული.

კვლევა ოქსფორდის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა ჩაატარეს და მასში თითქმის 980 ათასი ადამიანი მონაწილეობდა. მეცნიერებმა მონაწილეების მონაცემები 10 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში შეისწავლეს და ყურადღება გაამახვილეს იმაზე, თუ რა ტემპერატურაზე ამჯობინებდნენ ისინი ჩაისა და სხვა ცხელი სასმელების მიღებას.

მონაწილეებს სასმლის ტემპერატურა სამ კატეგორიად ჰქონდათ დაყოფილი - „თბილი“, „ცხელი“ და „ძალიან ცხელი“.

აღმოჩნდა, რომ ცხელი სასმელების მოყვარულებს საყლაპავის ბრტყელუჯრედოვანი კარცინომის (SCC) განვითარების დაახლოებით 1.7-ჯერ მაღალი რისკი ჰქონდათ.

ხოლო მათ შორის, ვინც სასმელს „ძალიან ცხელს“ ამჯობინებდა, რისკი დაახლოებით სამჯერ მაღალი იყო. 

კვლევამ კიდევ ერთი საინტერესო კავშირი გამოავლინა: ტემპერატურის გარდა, მნიშვნელობა სასმელების რაოდენობასაც ჰქონდა. დღეში ექვსი ან მეტი ცხელი სასმლის მიღება საყლაპავის ბრტყელუჯრედოვანი კარცინომის დაახლოებით 71%-ით მაღალ რისკთან იყო დაკავშირებული, როცა სასმლის ტემპერატურა გათვალისწინებული იყო.

რატომ შეიძლება იყოს პრობლემა ძალიან ცხელი სასმელი?

მკვლევრების ერთ-ერთი მთავარი ახსნა ის არის, რომ მაღალი ტემპერატურა საყლაპავის შიდა ზედაპირს აზიანებს. განმეორებითმა თერმულმა დაზიანებამ შესაძლოა გამოიწვიოს ქრონიკული გაღიზიანება და უჯრედების დაზიანება, რაც დროთა განმავლობაში კიბოს განვითარების რისკზე შეიძლება აისახოს.

მნიშვნელოვანია, რომ კვლევა არ ამბობს, თითქოს ჩაი ან ყავა თავად იწვევს კიბოს. აღმოჩენილი კავშირი სასმლის ტემპერატურას ეხება.

ამასთან, კვლევამ გავლენა მხოლოდ საყლაპავის კიბოს ერთ ტიპზე - ბრტყელუჯრედოვან კარცინომაზე აჩვენა. მეორე ძირითად ტიპზე, საყლაპავის ადენოკარცინომაზე, მსგავსი კავშირი არ გამოვლენილა. 

კვლევას გარკვეული შეზღუდვებიც აქვს. მონაწილეებს სასმლის რეალური ტემპერატურა არ გაუზომავთ. ამიტომ მეცნიერები ვერ ამბობენ ზუსტად, რა ტემპერატურიდან იწყება რისკის ზრდა. 

ექსპერტების რეკომენდაცია მარტივია: არ არის აუცილებელი უარი თქვათ საყვარელ ჩაიზე ან ყავაზე - უბრალოდ აცადეთ სასმელს რამდენიმე წუთით გაგრილება და დალიეთ მაშინ, როცა კომფორტულად დასალევია. 

კვლევის ავტორების თქმით, მიღებული შედეგები წინა საერთაშორისო კვლევებსაც ემთხვევა, თუმცა საჭიროა დამატებითი კვლევა იმის დასადგენად, კონკრეტულად რა ტემპერატურაზე იზრდება რისკი ყველაზე მეტად.