თავის ტვინის ანევრიზმა ადამიანთა 3%-ს უვითარდება — რა არის ანევრიზმა და როგორ ავიცილოთ თავიდან
1756480454
სინათლის სხივები ვაკუუმში მოძრაობისას მუდმივი სიჩქარით ვრცელდება. ამას სინათლის სიჩქარეს უწოდებენ. მეორე მხრივ, ჰაერში ან წყალში გავლისას სინათლის სხივები ნელდება და მიმართულებას იცვლის. ეს ფენომენი გარდატეხის სახელითაა ცნობილი. მზის სხივებს სინათლის სხვადასხვა ტალღის სიგრძე აქვს. მაგალითად, იისფერი ყველაზე მოკლეა და იგი უფრო მეტად ნელდება, ვიდრე წითელი (ყველაზე გრძელი ტალღა).
ჰაერში წვიმის წვეთებში გავლისას სინათლე წვეთის უკანა მხარეს ირეკლება, შემდეგ კი გარდატყდება, ანუ სხვა მიმართულებით ვრცელდება. ცისარტყელას სწორედ მაშინ ვხედავთ, როდესაც წვეთების მიერ გაბნეული სინათლე ჩვენს თვალს ხვდება.
ამას გარდა, არსებობს ცალკე ფენომენიც, რომელსაც "მონოქრომულ ცისარტყელას" ან
"წითელ ცისარტყელას" უწოდებენ.
საქმე ისაა, რომ, როდესაც მზის შუქი დედამიწის ატმოსფეროში შემოდის, ლურჯი სპექტრის სინათლე წითელზე მეტად განიბნევა. იმის გამო, რომ ჩვენს თვალებს ლურჯი სინათლე ნაკლებად ხვდება, მზეს მოყვითალოდ აღვიქვამთ. მზის ამოსვლისას და ჩასვლისას ლურჯი სინათლე კიდევ უფრო მეტად განიბნევა, შედეგად კი ჩვენი მნათობი მოწითალო ჩანს.
მონოქრომული ცისარტყელაც მსგავსად წარმოიქმნება — წვიმის წვეთების მიერ გარდატეხილი სინათლე აისის ან დაისის დროს წითელია. შესაბამისად, თუ ამ საოცარი ფენომენის ხილვა გსურთ, წვიმიან ამინდში მზის ამოსვლას და ჩასვლას უფრო ხშირად უყურეთ, შეიძლება გაგიმართლოთ.