"თავი მუსიკას შევწირე და არ მინანია. შვილი ჯობდა, მაგრამ..." - ლიანა ისაკაძე 78 წლის გახდებოდა

ლიანა ისაკაძე

2 აგვისტოს ლიანა ისაკაძე 78 წლის გახდებოდა... ვიოლინოს ჯადოქარი დაბადების დღემდე ერთი თვით ადრე გარდაიცვალა. მისი მასშტაბის ხელოვანების წასვლა სიცარიელეს ტოვებს. ამ სიცარიელეს დრო უფრო ამუქებს. მიუხედავად იმისა, რომ მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ (2017 წელი), საზოგადოებრივად აქტიური არ ყოფილა, მაინც იმედად გვყავდა, გვეგულებოდა, ჩვენთვის ვამაყობდით. 5 ივლისს კი მარადისობას შეუერთდა. და დატოვა ისტორია, ამბავი ვირტუოზი მევიოლინისა, რომელმაც გულიან-თვალებიანი სიცილი იცოდა. 

"მან საქართველოს სახელი მსოფლიოში წარმოაჩინა და ქართული კულტურა, ქართული ხელოვნება, ეროვნული და მსოფლიო მუსიკალური აზროვნება, ღვთივმომადლებული თავისი ელვარე ნიჭით შეუდარებლად განამშვენა" - ნათქვამია პატრიარქის სამძიმრის წერილში. 

ბოლო წლებში უარი თქვა ყველაფერზე. მარადიულ სიყვარულს ასე უდარაჯა, შერყეული ჯანმრთელობით, მარტოსულმა და ხალისდაკარგულმა. 

***

გთავაზობთ ამონარიდს გაზეთი "პრაიმტაიმისთვის" მიცემული ინტერვიუდან.

2009 წელია. ზაფხულის ცხელი დღე იყო. აბანოთუბანში, ქალბატონ ლიანასთან სახლში, ცელქი კოკერ-სპანიელი დარბოდა. ჩემი რესპონდენტი კი იყო ისეთივე შარმიანი, როგორც სცენაზე. მაყვალივით შავად მოელვარე თვალებითა და საინტერესო თხრობის მანერით. ამგვარი ინტერვიუების დროს, დრო და სივრცე ერთიანდება და მოგზაურობ.

ამიერიდან თავად გაუყვა მარადიულ მოგზაურობას...

***

ბავშვობა 

"ჩემი თავი მრგვალი და მსუქანი მახსენდება. მენატრებიან ჩემი მშობლები და ძმა, რომლებიც ცო­ცხალნი აღარ არიან, მაგრამ ყო­ველდღე ჩემთან ცხოვრობენ, ჩემს გულში სხედან. მახსენდება ჩემი პირველი სახლი დიდუბეში… იც­ით, რა კარგი იყო?! სასწაული ად­გილი იყო. საერთოდ, დიდუბიდან გამოვიდა ყველა უნიჭიერესი ად­ამიანი. იქ ხალხი, როგორც ერთი ოჯახი, ისე ცხოვრობდა. ყველას ერთმანეთი უყვარდა, ერთმანეთს ეფერებოდა, ეხმარებოდა. ბაბუ­აჩემის ხელით აშენებულ სახლში, სულ ორი ოთახი იყო, მაგრამ ბე­ვრი ვცხოვრობდით, ბებია, მამი­დები…

ძალიან ჩუმი ბავშვი ვიყავი. მუ­სიკალურ ათწლედში გაკვეთილზე შეცდომას თუ დავუშვებდი და ორ­ჯერ გამიმეორებდნ­ენ ერთსა და იმავეს, ვტიროდი, ესე იგი მე უნიჭო ვარ, ვერ ვი­გებ, აბა, ორჯერ რატომ გამიმეორა მასწავლებელმა-მეთქი? სხვათა შორის, ეს თვისება მოსკოვის კო­ნსერვატორიაში სწავლის დროსაც გამყვა. ჩუმი და კისკისა ვიყავი. კისკისა, „ხახატუნიაც“ მოსკოვში შემარქვეს.

ათი წლის რომ ვიყავი, მოსკ­ოვის საერთაშორისო კონკურსზე პირველად გამგზავნეს და კონკ­ურსის გარეშე დამაკვრევინეს (17 წლიდან უშვებდნენ ამ კონკ­ურსზე). კონკურსის პრეზიდენტი დავიდ ოიშტრახი იყო. ათი წლის სასწაული ბავშვი რომ დამინახა საქართველოდან, დაიჟინა, რომ მასთან უნდა ჩავსულიყავი სასწ­ავლებლად. მე არ შემეძლო და­მეტოვებინა პროფესორი ლეო შიუკაშვილი, ჩემი პირველი მასწ­ავლებელი, რომელიც ძალიან მიყვარდა. მან მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ჩემს ჩამოყალიბებაში. მერე იმ­ავე კონკურსზე, 14 წლის ასაკში, ისევ გამგზავნეს. ისევ ოიშტრახი იყო ჟიურის თავმჯდომარე. მე­ორე პრემია ავიღე. უკვე ოიშტ­რახმა დაჟინებით თქვა, რომ მო­სკოვის კონსერვატორიაში უნდა ჩამებარებინა, არადა, ერთი წელი მქონდა დარჩენილი თბილისის ნიჭიერთა ათწლედში (თერთმეტი წელი უნდა მესწავლა), მაგრამ ერ­თი წლით ადრე დამამთავრებინეს.

მოსკოვშიც უგამოცდოდ მიმიღეს. 16 წლის ვიყავი. მას შემდეგ 28 წელი ვიცხოვრე მოსკოვში, აქ პერიოდულად ჩამოვდიოდი, საქა­რთველოს სახელმწიფო კამერუ­ლი ორკესტრის დასამუშავებლ­ად. ორკესტრი საზღვარგარეთ, გასტროლებზე დამყავდა.

1990 წელს, ორკესტრი გერმანიაში წავიყვანე და მას შემდეგ, 20 წელია ბავარიაში ვცხოვრობ, ინგოლშტა­დტში. უკვე ცოტა მომბეზრდა და პარიზში გადავედი საცხოვრებლ­ად. ლამაზი, რომანტიკული ქალა­ქი, კულტურის ცენტრი ავირჩიე."

უცვლელი ვარცხნილობა

"ეს ვარცხნილობა 25 წლიდან მაქვს. პარიკმახერთან არასდრ­ოს ვყოფილვარ. ვთვლი, რომ ეს ისეთი უბრალო რამეა, ამაზე სა­ლონში საათობით ჯდომა, დროის ფუჭად ხარჯვაა."

სიყვარული

"მე და ჩემი მეუღლე – თამაზ ჩა­ჩავა 44 წელია ერთად ვართ. ძვ­ელმოდურია, რომ ამდენი ხანია ერთად ვცხოვრობთ, მაგრამ ასე გამოვიდა.

მე მოსკოვში ვიყავი და მამა­ჩემს თბილისში რაღაც ნოტების შოვნა დავავალე. თამაზის ბი­ძა მამაჩემის მეგობარი იყო და ცდილობდნენ, თამაზი ჩემთვის გაეცნოთ. მოკლედ, მოსკოვში მან ჩამომიტანა ნოტები და შევხვდით. თამაზი მაშინ თბილის­ში, თავისი გარეგნობით, ჭკუითა და სიმდიდრით ნომერ პირველად ითვლებოდა. მე ასეთ სრულყო­ფილ ადამიანს ვერ ვიტან, ამიტომ მასთან ურთიერ­თობის წინააღმდეგი ვიყა­ვი. ჩემი ოჯახი სხვანაირი იდეალების მატარებელი იყო, ჩვენ მუსიკოსები ვიყა­ვით, ინტელიგენტები… ღარიბები ვიყავით, როგორც ყველა პატიოს­ანი ხელოვანი.

თამაზი ცნობილი ქირურგის, მიხეილ ჩაჩავას შვილი გახლავთ. თბილისში რომ ჩამოვედი, დამი­რეკა; შევხვდით და მანქანით გამასეირნა. მაშინ 15 წლის ვიყავი, თვითონ ჩემზე 7 წლით უფროსია. წამიყვანა და მოულოდნელად, ბე­ჭდის ზომა ამიღო. რად გინდა-მე­თქი, გავოცდი. მაგრამ შემრცხვა, ხალხში ხომ არ დავიწყებდი ჩხუბს. მერე, მოსკოვიდან, ნახევარი წლის შემდეგ, ბეჭედი ფოსტით გადმოვუგზავნე უკან. გაბრაზდა...

სტატიის კითხვის გასაგრძელებლად აქ დააწკაპუნეთ...