მეცნიერებმა ადამიანის დნმ-ში იპოვეს ვირუსი, რომლის გარეშეც აზროვნება შეუძლებელია

ადამიანის გენომის შესწავლისას მეცნიერები დიდი ხნის განმავლობაში ე.წ. „ნაგავ დნმ-ს“  უგულებელყოფდნენ — გენომის თითქმის 8-10% შედგება ენდოგენური რეტროვირუსებისგან (HERVs), რომლებიც მილიონობით წლის წინ ჩვენს წინაპრებს შეეყარნენ და მათი გენეტიკური კოდის მუდმივ ნაწილად იქცნენ.

იუტას უნივერსიტეტისა და მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის ნეირობიოლოგებმა აღმოაჩინეს, რომ ადამიანის ტვინში მეხსიერების, აზროვნებისა და სწავლის მთავარი მექანიზმი პირდაპირ იმართება გენით, რომელიც არ არის ადამიანური წარმოშობის - ის 400 მილიონი წლის წინანდელი უძველესი ვირუსია.

გენი Arc: ვირუსი, რომელიც ნეირონებს შორის „ინფორმაციულ პაკეტებს“ აგზავნის.
ტვინის ფუნქციონირების ერთ-ერთი მთავარი საიდუმლო იყო ის, თუ როგორ გადასცემენ ნეირონები ერთმანეთს კომპლექსურ გენეტიკურ ინსტრუქციებს სინაფსური კავშირების გასაძლიერებლად (რაც მეხსიერების ჩამოყალიბების საფუძველია).

პასუხი აღმოჩნდა გენი, სახელად Arc.

როდესაც მეცნიერებმა Arc ცილის სტრუქტურა ელექტრონული მიკროსკოპით შეისწავლეს, შოკში ჩავარდნენ: ეს ცილა არ ჰგავს ადამიანის არცერთ ტიპურ მოლეკულას. 
აღმოჩნდა, რომ ნეირონები Arc-ს იყენებენ ზუსტად ისე, როგორც ვირუსები: უჯრედი ამ ცილისგან აწყობს პატარა კაფსულებს, შიგნით ალაგებს რნმ-ის მოლეკულებს, აგზავნის მათ უჯრედგარე სივრცეში და მეზობელ ნეირონს გადასცემს.
მიმღები ნეირონი „ინფიცირდება“ ამ პაკეტით, კითხულობს რნმ-ს და მყისიერად ცვლის თავის სტრუქტურას. სწორედ ამ გზით იბეჭდება ახალი მოგონება ადამიანის ტვინში.
როდესაც ლაბორატორიულ თაგვებში Arc გენი გათიშეს, ცხოველებმა მეხსიერების უნარი მთლიანად დაკარგეს: მათ შეეძლოთ ახალი ინფორმაციის მიღება, თუმცა 24 საათის შემდეგ აღარაფერი ახსოვდათ.

როგორ შეცვალა ინფექციამ ევოლუციის მიმდინარეობა?
დაახლოებით 350-400 მილიონი წლის წინ, როდესაც პირველი ოთხფეხა ხმელეთის არსებები ოკეანიდან ამოვიდნენ, ერთ-ერთ მათგანს რეტროვირუსი შეეყარა. ვირუსმა საკუთარი გენომი მასპინძლის ჩანასახოვან უჯრედებში (სპერმატოზოიდში ან კვერცხუჯრედში) ჩააშენა.

განადგურების ნაცვლად, ევოლუციამ მოახდინა ამ ვირუსის „მოლეკულური მოშინაურება“:

ორგანიზმმა ვირუსს წაართვა გამრავლებისა და უჯრედის დახოცვის უნარი.სანაცვლოდ, დაიტოვა მისი უნიკალური თვისება — კაფსულის აწყობა და გენეტიკური მასალის უსაფრთხოდ გადატანა უჯრედიდან უჯრედში.ამ მექანიზმის გარეშე ხერხემლიანების ტვინი ვერ განავითარებდა მაღალ პლასტიკურობას — შესაბამისად, ვერ ჩამოყალიბდებოდა კომპლექსური მეხსიერება, აბსტრაქტული აზროვნება და ადამიანის ცნობიერება.