1790776223

საქართველოს მთლიანი საგარეო ვალის სტატისტიკა ჰარმონიზებულია საგადასახდელო ბალანსთან - საქართველოს ეროვნული ბანკი

 მთლიანი საგარეო ვალის სტატისტიკა ჰარმონიზებულია საგადასახდელო ბალანსთან. იგი მოიცავს სახელმწიფო (სამთავრობო სექტორი, სახელმწიფო საწარმოები და ეროვნული ბანკი) და კერძო სექტორის (საბანკო და სხვა სექტორები) საგარეო ვალს. საგარეო ვალის სტატისტიკა წარმოებულია საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მიერ შემუშავებული მეთოდოლოგიის, „საგარეო ვალის სტატისტიკა, სახელმძღვანელო შემდგენელთათვის და მომხმარებლებისათვის“ – 2003, შესაბამისად.საქართველოს მთლიანმა საგარეო ვალმა, 2026 წლის 30 ივნისის მდგომარეობით 28.2 მლრდ აშშ დოლარი (74.5 მლრდ ლარი) შეადგინა, რაც ბოლო ოთხი კვარტლის მშპ-ს 69.3 პროცენტია. 2026 წლის მეორე კვარტალში საქართველოს მთლიანი საგარეო ვალი 670.0 მლნ აშშ დოლარით გაიზარდა. აქედან, ოპერაციული ცვლილებების გამო ვალი 627.7 მლნ აშშ დოლარით გაიზარდა, ფასის ცვლილებების გამო 28.2 მლნ აშშ დოლარით და საკურსო ცვლილებების გამო 15.6 მლნ აშშ დოლარით, ხოლო სხვა ცვლილებების გამო ვალი 1.5 მლნ აშშ დოლარით შემცირდა.სახელმწიფო საგარეო ვალმა შეადგინა 11.3 მლრდ აშშ დოლარი (29.8 მლრდ ლარი), რაც მშპ-ს 27.7 პროცენტია. აქედან სამთავრობო სექტორის ვალია 9.1 მლრდ აშშ დოლარი (24.1 მლრდ ლარი; მშპ-ს 22.4 პროცენტი), ეროვნული ბანკის ვალდებულებები - 733.9 მლნ აშშ დოლარი (1.9 მლრდ ლარი; მშპ-ს 1.8 პროცენტი), ხოლო სახელმწიფო საწარმოების ობლიგაციები და სესხები, შესაბამისად, 483.0 მლნ აშშ დოლარი (1.3 მლრდ ლარი; მშპ-ს 1.2 პროცენტი) და 907.2 მლრდ აშშ დოლარი (2.4 მლრდ ლარი; მშპ-ს 2.2 პროცენტი).საბანკო სექტორის საგარეო ვალმა შეადგინა 10.8 მლრდ აშშ დოლარი (28.4 მლრდ ლარი; მშპ-ს 26.4 პროცენტი), სხვა სექტორების საგარეო ვალმა - 4.2 მლრდ აშშ დოლარი (11.1 მლრდ ლარი; მშპ-ს 10.3 პროცენტი) და კომპანიათაშორისო ვალმა - 3.3 მლრდ აშშ დოლარი (8.8 მლრდ ლარი; მშპ-ს 8.2 პროცენტი). მთლიანი საგარეო ვალის 83.1 პროცენტი დენომინირებულია უცხოური ვალუტით.საქართველოს წმინდა საგარეო ვალმა, 2026 წლის 30 ივნისის მდგომარეობით, 12.2 მლრდ აშშ დოლარი (32.2 მლრდ ლარი) შეადგინა, რაც ბოლო ოთხი კვარტლის მშპ–ს 29.9 პროცენტია. აქედან, სახელმწიფო სექტორის წმინდა საგარეო ვალი 4.1 მლრდ აშშ დოლარია (10.9 მლრდ ლარი), რაც მშპ-ს 10.1 პროცენტია.2026 წლის მეორე კვარტალში საქართველოს ეროვნული ბანკის საგარეო ვალი 38.9 მლნ აშშ დოლარით შემცირდა. აქედან, ოპერაციული ცვლილების გამო ვალი 38.9 მლნ აშშ დოლარით შემცირდა, ხოლო საკურსო ცვლილების გამო ვალი 11.5 ათასი აშშ დოლარით გაიზარდა. 2026 წლის მეორე კვარტლის ბოლოს ეროვნული ბანკის მთლიანმა საგარეო ვალდებულებებმა 733.9 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა. აქედან, 470.9 მლნ აშშ დოლარი განაწილებული ნასესხობის სპეციალური უფლებაა (ნსუ)1, რომელსაც არ აქვს დაფარვის ვადა და პრაქტიკულად, მისი გადახდის ვალდებულება არ დადგება, სანამ საქართველო არის საერთაშორისო სავალუტო ფონდის წევრი.წინამდებარე სტატისტიკური ინფორმაცია ქვეყნდება საქართველოს ეროვნული ბანკის ვებგვერდზე, სტატისტიკის რუბრიკაში.

1790775524

ეროვნული ბანკი საქართველოს წმინდა საერთაშორისო საინვესტიციო პოზიციის შესახებ ინფორმაციას ავრცელებს

 საქართველოს წმინდა საერთაშორისო საინვესტიციო პოზიციამ, 2026 წლის 30 ივნისის მდგომარეობით, -32.4 მლრდ აშშ დოლარი (-85.8 მლრდ ლარი) შეადგინა, რაც ბოლო ოთხი კვარტალის  მშპ-ს -79.7 პროცენტია (2026 წლის 31 მარტის მდგომარეობით იგივე მაჩვენებელი -81.5 პროცენტი იყო). წმინდა საერთაშორისო საინვესტიციო პოზიცია წინა კვარტალთან შედარებით 265.2 მლნ აშშ დოლარით გაუარესდა.2026 წლის 30 ივნისის მდგომარეობით, მთლიანი საერთაშორისო აქტივები 22.2 მლრდ აშშ დოლარია (58.6 მლრდ ლარი), რაც წინა კვარტლის მაჩვენებელს 1.3 მლრდ აშშ დოლარით აღემატება.მთლიანმა საერთაშორისო ვალდებულებებმა 54.6 მლრდ აშშ დოლარი (144.4 მლრდ ლარი) შეადგინა, რაც წინა პერიოდის მაჩვენებელზე 1.6 მლრდ აშშ დოლარით მეტია.წინამდებარე სტატისტიკური ინფორმაცია ქვეყნდება საქართველოს ეროვნული ბანკის ვებგვერდზე, სტატისტიკის რუბრიკაში.

1790772327

მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტი გაუმჯობესებას განაგრძობს და 2026 წლის მეორე კვარტლის მდგომარეობით მშპ-ის 1.4% შეადგენს

ეროვნული ბანკის ინფორმაციით, 2026 წლის მეორე კვარტალში მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტმა 145.2 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა. დეფიციტის მშპ-სთან ფარდობა წინა წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 2.1 პროცენტული პუნქტით (პპ) გაუმჯობესდა და 1.4% შეადგინა. ამასთან, 2026 წლის პირველ ნახევარში მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტის მშპ-სთან ფარდობაც მნიშვნელოვნად შემცირდა და 2.5% შეადგინა.ეკონომიკის ნაკლებად იმპორტინტენსიური ზრდის ტენდენციის შენარჩუნების ფონზე, მიმდინარე ანგარიშის გაუმჯობესებაში მნიშვნელოვანი წვლილი საქონლით ვაჭრობის ბალანსმა შეიტანა. კერძოდ, საქონლის ექსპორტიდან მიღებული შემოსავლები კვლავ მზარდია. მეორე კვარტალში საქონლის ექსპორტი წლიურად 20.2%-ით გაიზარდა, რაც ძირითადად ადგილობრივი საექსპორტო პროდუქციის ექსპორტის ზრდით იყო განპირობებული. ამავე პერიოდში საქონლის იმპორტი 10.1%-ით გაიზარდა. შედეგად, საქონლით ვაჭრობის ბალანსის გაუმჯობესების ფონზე, სავაჭრო დეფიციტის მშპ-სთან ფარდობა წლიურად 2.7 პპ-ით გაუმჯობესდა და 14.9% შეადგინა.მიმდინარე ანგარიშის მშპ-სთან ფარდობის გაუმჯობესებას ასევე ხელი შეუწყო შემოსავლებისა და მიმდინარე ტრანსფერების ანგარიშის გაუმჯობესებამ. ამავდროულად, მიმდინარე ანგარიშის ბალანსის გაუმჯობესებაში მნიშვნელოვანი წვლილი კვლავ კომპიუტერული და საინფორმაციო (ICT) მომსახურების ექსპორტმა შეიტანა, რომელიც წლიურად 79.8%-ით გაიზარდა და მშპ-ის 3.8% შეადგინა. აღსანიშნავია, რომ ICT სექტორის დადებითმა დინამიკამ მნიშვნელოვნად დააბალანსა მეორე კვარტალში ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლების შემცირების უარყოფითი გავლენა მომსახურების ბალანსზე. ამასთან, ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლების კლება ზომიერი იყო, რადგან ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებიდან შემცირებული შემოსავლები სხვა ქვეყნებიდან მზარდმა შემოდინებებმა დააბალანსა. კერძოდ, მეორე კვარტალში მოგზაურობიდან მიღებული შემოსავლები წლიურად 3.8%-ით, ხოლო მათი მშპ-სთან ფარდობა 1.8 პპ-ით 10.5%-მდე შემცირდა.მიმდინარე ანგარიშის დაფინანსების ერთ-ერთ ძირითად წყაროდ კვლავ პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები რჩება, რომლის მოცულობამ 2026 წლის მეორე კვარტლის მდგომარეობით მშპ-ის 4.5% შეადგინა.წინამდებარე სტატისტიკური ინფორმაცია ქვეყნდება საქართველოს ეროვნული ბანკის ვებგვერდზე, სტატისტიკის რუბრიკაში.

1790761953

დავით უტიაშვილი - სესხის მომსახურების კოეფიციენტის ეტაპობრივი ცვლილება ხელს შეუწყობს როგორც დაკრედიტების პროცესზე გავლენის შემცირებას, ისე მსესხებლებისთვის ვალის ტვირთის ოპტიმალურ დონეზე შენარჩუნებას

ეროვნულის ბანკის მიერ სესხის მომსახურების კოეფიციენტის ცვლილების მიზანია, მაღალი ხელფასებისა და ეკონომიკური ზრდის პირობებში შენარჩუნდეს პასუხისმგებლიანი დაკრედიტების პრაქტიკა და დაბალშემოსავლიანი მსესხებლებისთვის ვალის ტვირთი მდგრად დონეზე დარჩეს, - ამის შესახებ სებ-ის ფინანსური სტაბილურობის დეპარტამენტის უფროსმა დავით უტიაშვილმა განაცხადა. თუ აქამდე სესხის მომსახურების კოეფიციენტის 25%-იანი მოთხოვნა 1500 ლარამდე შემოსავლის მქონე პირებზე ვრცელდებოდა, ეს ზღვარი 2027 წლის 1 თებერვლიდან 2000 ლარამდე, ხოლო 2027 წლის 1 სექტემბრიდან 2500 ლარამდე გაიზრდება. აღნიშნული ცვლილება ხელს შეუწყობს მსესხებლების ჭარბვალიანობის რისკების შერბილებასა და ფინანსური სისტემის მდგრადობას.დავითი უტიაშვილის განმარტებით,  ამ დრომდე არსებული მიდგომა 2018 წლიდან მოქმედებს და მსესხებლის შემოსავლის მიხედვით განსაზღვრავს, რა მაქსიმალური წილი შეიძლება მოხმარდეს სესხის მომსახურებას.მისივე თქმით, 2018 წელს, როდესაც საშუალო ხელფასი 1 000 ლარამდე იყო, 1 500 ლარზე ნაკლები შემოსავლის მქონე პირებისთვის სესხის მომსახურების მაქსიმალური ზღვარი 25%-ით, ხოლო 1 500 ლარზე მეტი შემოსავლის შემთხვევაში  50%-ით განისაზღვრა. 2022 წელს შემოსავლის ზრდასთან ერთად შესაბამისი ზღვარი 1 500-დან 2 000 ლარამდე გაიზარდა.„საშუალო ხელფასი უახლოვდება დაახლოებით 2500 ლარს და ვფიქრობთ დროა,  არსებული ზღვარი 2000 ლარიდან 2500 ლარამდე ავწიოთ. ჩვენი მიზანია, დაბალშემოსავლიან მოსახლეობას არ დააწვეს იმაზე მეტი ვალის ტვირთი, რომლის მომსახურებაც მათთვის ფინანსური სტრესის გარეშე რთული იქნება“, - აცხადებს დავით უტიაშვილი, საქართველოს ეროვნული ბანკის ფინანსური სტაბილურობის დეპარტამენტის უფროსი.ეროვნული ბანკის შეფასებით, ეტაპობრივი ცვლილება ხელს შეუწყობს როგორც დაკრედიტების პროცესზე გავლენის შემცირებას, ისე მსესხებლებისთვის ვალის ტვირთის ოპტიმალურ დონეზე შენარჩუნებას.

1790756248

საქართველოს ეროვნული ბანკი 2026 წლის ფინანსური სტაბილურობის ანგარიშს აქვეყნებს

 საქართველოს ეროვნული ბანკი 2026 წლის ფინანსური სტაბილურობის ანგარიშს აქვეყნებს, რომელიც ქვეყნის ფინანსური სისტემის მდგრადობის, არსებული მოწყვლადობებისა და პოტენციური რისკების კომპლექსურ შეფასებას მოიცავს. ანალიზი ძირითადად საშუალო და გრძელვადიან პერსპექტივაზეა ორიენტირებული და ყურადღებას ამახვილებს როგორც ფინანსური სექტორის მდგომარეობაზე, ასევე ეკონომიკის იმ ძირითად ტენდენციებსა და ფაქტორებზე, რომლებიც ფინანსური სტაბილურობისთვის მნიშვნელოვანია. ანგარიშში შეფასებულია საგარეო სექტორიდან მომდინარე მოწყვლადობები და დეტალურად არის გაანალიზებული შინამეურნეობების, არაფინანსური კომპანიებისა და უძრავი ქონების სექტორებში არსებული ტენდენციები და რისკები. მნიშვნელოვანი ნაწილი ეთმობა უშუალოდ ფინანსური სექტორის ანალიზსა და მისი შოკების მიმართ მდგრადობის შეფასებას. დოკუმენტი ასევე მიმოიხილავს ფინანსური სტაბილურობის ხელშეწყობის მიზნით საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ განხორციელებული პოლიტიკის ღონისძიებებს და აფასებს მათ გავლენას. ამ მიმართულებით განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა როგორც მთლიანად ფინანსური სისტემის მასშტაბით რისკების შემცირებაზე ორიენტირებულ მაკროპრუდენციულ პოლიტიკას, ისე ცალკეული ფინანსური ინსტიტუტების მდგრადობის გაძლიერებისკენ მიმართულ მიკროპრუდენციულ ინსტრუმენტებს.ეროვნული ბანკის ფინანსური სტაბილურობის კომიტეტმა კაპიტალის კონტრციკლური ბუფერის ციკლური კომპონენტი უცვლელად დატოვა. 2026 წლის აგვისტოს მდგომარეობით, საბანკო სექტორი კაპიტალისა და ლიკვიდობის ჯანსაღ მაჩვენებლებს ინარჩუნებს. ამავე პერიოდში, გაცვლითი კურსის ეფექტის გამორიცხვით, საკრედიტო პორტფელის წლიურმა ზრდამ 14.8% შეადგინა, რაშიც ძირითადი წვლილი ბიზნეს სესხების ზრდამ შეიტანა. 2026 წლის პირველი კვარტლის მონაცემებით, სესხების მშპ-თან ფარდობა კვლავ მისი გრძელვადიანი ტრენდის ქვემოთაა, შესაბამისად, საკრედიტო გაპი უარყოფით ნიშნულზე ნარჩუნდება. მიმდინარე წლის პირველ ნახევარში დაფიქსირებული მაღალი ეკონომიკური ზრდის ფონზე სესხების მშპ-თან ფარდობის უარყოფითი გაპი კიდევ უფრო გაიზარდა. კომიტეტის შეფასებით, მდგრადი საკრედიტო აქტივობის შენარჩუნებისა და ეკონომიკური ზრდის ტემპის ეტაპობრივი ნორმალიზების პირობებში, სესხების მშპ-თან ფარდობა დროთა განმავლობაში მის გრძელვადიან დონეს დაუახლოვდება. აღნიშნული დინამიკის გათვალისწინებით, ამ ეტაპზე კაპიტალის კონტრციკლური ბუფერის ციკლური კომპონენტის ცვლილების საჭიროება არ იკვეთება. ამასთან, კომერციული ბანკები კონტრციკლური ბუფერის ნეიტრალური კომპონენტის ეტაპობრივ დაგროვებას დადგენილი გრაფიკის შესაბამისად განაგრძობენ.   წყარო: სებ; საქსტატი*ნომინალური მშპ-ის ზრდა ბოლო 4 კვარტლის მშპ-ის წლიურ ზრდას ასახავს.  **სესხები მოიცავს ბანკების, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებისა და სესხის გამცემი სუბიექტების მიერ გაცემულ სესხებსა და, ასევე, არაფინანსური კომპანიების მიერ ადგილობრივად გამოშვებულ ობლიგაციებს. *** სესხების მშპ-თან ფარდობის გაპი წარმოადგენს სხვაობას სესხების მშპ-თან ფარდობასა და მის გრძელვადიან ტრენდს შორის. ტრენდის შესაფასებლად, ბაზელის რეკომენდაციის შესაბამისად, გამოყენებულია HP ფილტრი.ფინანსური სტაბილურობის კომიტეტმა სესხის მომსახურების კოეფიციენტის ზღვრების მორიგი რეკალიბრაციის გადაწყვეტილება მიიღო. სესხის მომსახურების კოეფიციენტის ზღვრების თავდაპირველი შეფასება 2017 წლის სტატისტიკურ მონაცემებს ეყრდნობოდა, რომელიც 2022 წელს რიგი ეკონომიკური ნომინალური მაჩვენებლების ზრდის ფონზე განახლდა. მიმდინარე ეტაპზე კვლავ დადგა აღნიშნული კოეფიციენტის ზღვრების რეკალიბრაციის საჭიროება. ბოლო წლებში მაღალი ეკონომიკური ზრდის პარალელურად, მნიშვნელოვნად გაიზარდა ხელფასები და სხვა ნომინალური მაჩვენებლები, რის შედეგადაც არსებული ფიქსირებული ზღვრები სათანადოდ ვეღარ ასახავს მსესხებლების შემოსავლების მიმდინარე განაწილებასა და ვალის ტვირთს. PTI-ის ზღვრების უცვლელად შენარჩუნების შემთხვევაში, მსესხებლების ერთი შემოსავლის კატეგორიიდან მეორეში გადასვლა შესაძლოა ძირითადად ნომინალური შემოსავლების ზრდით იყოს განპირობებული და არა მათი რეალური გადახდისუნარიანობისა თუ რისკის პროფილის არსებითი ცვლილებით. შესაბამისად, ზღვრების განახლება მიზნად ისახავს PTI-ის ჩარჩოს მიმდინარე ეკონომიკურ გარემოსთან შესაბამისობაში მოყვანასა და მაკროპრუდენციული პოლიტიკის თავდაპირველი პოზიციის შენარჩუნებას. ამგვარად, კომიტეტმა მიზანშეწონილად მიიჩნია აღნიშნული მაკროპრუდენციული ინსტრუმენტის რეკალიბრაცია. ამასთან, აღნიშნული ცვლილების მკვეთრი ერთჯერადი ზემოქმედების თავიდან აცილებისა და ეფექტის დროში გადანაწილების მიზნით, კომიტეტის გადაწყვეტილებით, სესხის მომსახურების კოეფიციენტის ზღვარი ეტაპობრივად გაიზრდება. კერძოდ, თუ აქამდე სესხის მომსახურების კოეფიციენტის 25%-იანი მოთხოვნა 1500 ლარამდე შემოსავლის მქონე პირებზე ვრცელდებოდა, ეს ზღვარი 2027 წლის 1 თებერვლიდან 2000 ლარამდე, ხოლო 2027 წლის 1 სექტემბრიდან 2500 ლარამდე გაიზრდება. აღნიშნული ცვლილება ხელს უწყობს მსესხებლების ჭარბვალიანობის რისკების შერბილებასა და ფინანსური სისტემის მდგრადობას.საქართველოს ეროვნული ბანკი განაგრძობს ქვეყნის ფინანსური სტაბილურობის მუდმივ მონიტორინგს, საშინაო და საგარეო რისკების შეფასებას და შესაძლო რისკების მინიმიზაციისთვის მის ხელთ არსებულ ყველა ინსტრუმენტს საჭიროებისამებრ გამოიყენებს.ფინანსური სტაბილურობის კომიტეტის მორიგი სხდომა 2026 წლის 25 ნოემბერს გაიმართება.

1790712944

ვის გაეზრდება ხელფასი 20%-ით შემდეგი წლიდან - სამოქმედო გეგმა

საქართველოს მთავრობის სამოქმედო გეგმის თანახმად, ადრეული და სკოლამდელი აღზრდისა და განათლების დაწესებულებების აღმზრდელ-პედაგოგების ანაზღაურება 2027 წელს 20%-ით გაიზრდება, ხოლო 2030 წლისთვის დაგეგმილია, რომ აღმზრდელის ხელფასი უნდა გაუთანაბრდეს იმ დროისათვის ქვეყანაში არსებულ საშუალო ხელფასს.2026 წლის აგვისტოში დამტკიცებულ სამოქმედო გეგმაში ვკითხულობთ, რომ აღმზრდელების ხელფასი: 2021 წელს საბაზისო იყო 336 ლარი. ახლა მთავრობის მიზანია 2027 წლისთვის გაიზარდოს 20%-ით.„ადრეული და სკოლამდელი აღზრდისა და განათლების დაწესებულებების აღმზრდელ-პედაგოგების ანაზღაურება: საბაზისო მაჩვენებელი (2021 წელი): 336 ლარი (იმ დროისთვის ქვეყანაში ეროვნული საშუალო ხელფასი იყო 844 ლარი). შუალედური სამიზნე (2027 წელი): საშუალო თვიურ ხელფასზე 20%-ით ზრდა. საბოლოო სამიზნე (2030 წელი): საშუალო თვიურ ხელფასთან გათანაბრებული”, – ვკითხულობთ 2022-2030 წლების საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების ერთიანი ეროვნული სტრატეგიის 2026-2027 წლების სამოქმედო გეგმაში.ეს კი ნიშნავს, რომ საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების ერთიანი ეროვნული სტრატეგიის მიზანია, რომ 2030 წლისთვის ბაღის აღმზრდელის ხელფასი აღარ იყოს ფიქსირებული მცირე თანხა, არამედ გაუთანაბრდეს იმ პერიოდისთვის ქვეყანაში არსებულ საშუალო თვიურ ანაზღაურებას.წყარო

1790697475

დოლარის და ევროს ფასი შეიცვალა - განახლებული კურსი

ეროვნული ბანკის მიერ გამოქვეყნებული მონაცემების თანახმად, დღევანდელი ვაჭრობის შედეგად 1 აშშ დოლარის ღირებულება 2.6051 ლარი გახდა. კურსი, რომელიც დღეს მოქმედებდა, 2.6055 ლარი იყო. შესაბამისად, დოლარის ცვლილებამ ეროვნულ ვალუტასთან მიმართებაში 0.0004 ლარი შეადგინა.რაც შეეხება ევროს, მისი კურსი 2.9552 ლარია. მაშინ, როცა დღეს მოქმედი კურსი 2.9632 ლარს შეადგენდა. შესაბამისად, ევროს ცვლილებამ 0.0080 ლარი შეადგინა.

1790679028

მსოფლიო ბანკი: ტრანსკასპიურ სატრანსპორტო დერეფანში ინვესტიციების განხორციელებას ეკონომიკური ზრდის დაჩქარება და მილიონობით სამუშაო ადგილების შექმნა შეუძლია ევროპასა და ცენტრალურ აზიაში

მსოფლიო ბანკის ჯგუფის ახალი ანგარიშის თანახმად, ევროპისა და ცენტრალური აზიის ქვეყნებს შეუძლიათ ეკონომიკური ზრდის გაცილებით მაღალი დონის მიღწევა, დამატებითი სამუშაო ადგილების შექმნა და მეტი კერძო ინვესტიციის მოზიდვა, აღმოსავლეთი და ცენტრალური აზიის, სამხრეთ კავკასიის, თურქეთისა და დანარჩენი ევროპის დამაკავშირებელი უმნიშვნელოვანესი სავაჭრო მარშრუტის მოდერნიზაციის და ინტეგრაციის გაღრმავების გზით.ანგარიში „ინტეგრაცია: მსოფლიო დონის სავაჭრო ლოგისტიკა ტრანსკასპიური სატრანსპორტო დერეფნის გასწვრივ“ მიუთითებს, რომ სტრატეგიულ ინვესტიციებს განვითარებად ტრანსკასპიურ სატრანსპორტო დერეფანში (TCTC), რომელიც „შუა დერეფნის“ სახელითაც არის ცნობილი, შეუძლიათ 2040 წლისთვის ამ მარშრუტის გასწვრივ ვაჭრობის მოცულობა სამჯერ და მეტად გაზარდონ, გაანახევრონ მგზავრობის დრო, 3,3%-ით აამაღლონ მშპ და დამატებით 2 მილიონი სამუშაო ადგილი შექმნან. ანგარიში ასევე აღნიშნავს, რომ თუ ქვეყნები ინფრასტრუქტურულ ინვესტიციებს ვაჭრობისა და ტრანსპორტის ეფექტიანობის გასაუმჯობესებელ რეფორმებთან ერთად განახორციელებენ, 2040 წლისთვის დერეფნის გამტარუნარიანობა შესაძლოა გაოთხმაგდეს, ხოლო მგზავრობის სავარაუდო ხანგრძლივობა ორი მესამედით შემცირდეს.ანგარიშის მიხედვით, ასეთი სარგებელი სატრანსპორტო შეფერხებების შემსუბუქებით, მიწოდების ჯაჭვის საიმედოობის გაუმჯობესებით და ბაზარზე წვდომის გაფართოებით იქნება მიღწეული დერეფნის ცხრა ქვეყანაში – სომხეთში, აზერბაიჯანში, საქართველოში, ყაზახეთში, ყირგიზეთის რესპუბლიკაში, ტაჯიკეთში, თურქეთში, თურქმენეთსა და უზბეკეთში. ამ ქვეყნებში მცხოვრები თითქმის 200 მილიონი ადამიანისთვის ეს ასევე ნიშნავს ბაზრებსა და სხვა შესაძლებლობებზე უკეთეს წვდომას.მიწოდების ჯაჭვში შეფერხებების არსებობა და წყალდიდობებთან, გვალვებთან და სხვა მეტეოროლოგიურ შოკებთან დაკავშირებული რისკები ზრდის კიდევ უფრო სწრაფი და საიმედო სავაჭრო მარშრუტების არსებობის მნიშვნელობას. TCTC ქვეყნებისთვის, რომელთაგან ბევრი ენერგიის, კრიტიკული მნიშვნელობის მქონე მინერალების, ნედლეულისა და სასურსათო პროდუქტების მსხვილი მწარმოებელია, დერეფანი გარე შოკების მიმართ დაუცველობის შემცირების შესაძლებლობას იძლევა, ტრანზიტზე მოთხოვნის ადგილობრივ ინვესტიციებად გარდაქმნის, ბიზნესის ზრდის და სამუშაო ადგილების შექმნის პარალელურად. რეგიონული ვაჭრობის ბოლოდროინდელი ზრდა, განსაკუთრებით განვითარებად ქვეყნებში, TCTC სახელმწიფოებისთვის დამატებითი სტიმულია ამ სტრატეგიული სატრანსპორტო არტერიის განვითარების თვალსაზრისით.ანგარიში აჩვენებს, თუ როგორ შეუძლია სავაჭრო დერეფანს ლოგისტიკური ხარჯების შემცირება, ინვესტიციების მოზიდვა, პროდუქტიულობის ამაღლება და სამუშაო ადგილების შექმნის მხარდაჭერა. ის აფასებს ტრანსკასპიური სავაჭრო დერეფნის ეკონომიკურ პოტენციალს, განსაზღვრავს ეფექტიანობის ხელშემშლელ ფაქტორებს და გვთავაზობს პრაქტიკულ რეკომენდაციებს დერეფნის რეგიონული ზრდის გაცილებით მძლავრ მექანიზმად გარდასაქმნელად.„ტრანსკასპიური სატრანსპორტო დერეფანი შეიძლება მის გასწვრივ მდებარე ქვეყნების სწრაფი ზრდის, ეკონომიკური დივერსიფიკაციის, სიღარიბის დაძლევისა და კერძო ინვესტიციების გაფართოების მნიშვნელოვანი განმაპირობებელი ფაქტორი გახდეს. მას აქვს პოტენციალი, გარდაიქმნას ტვირთებისა და მგზავრების ტრანსპორტირების უბრალო დერეფნიდან ისეთ რეგიონულ პლატფორმად, რომელიც აქტიურად განავითარებს ბიზნესს, შექმნის სამუშაო ადგილებს და ხელს შეუწყობს ადგილობრივი მრეწველობის განვითარებას. ეს მოითხოვს ინვესტიციებს ფიზიკურ ინფრასტრუქტურაში, ისევე როგორც დამატებით ინვესტიციებს მომსახურების მიწოდების, ვაჭრობის ხელშეწყობის ახალი მიდგომების, სატრანსპორტო ოპერაციებისა და საერთაშორისო თანამშრომლობის მიმართულებით შეუფერხებელი რეგიონული ბაზრის შესაქმნელად“, – განაცხადა მსოფლიო ბანკის ვიცე-პრეზიდენტმა ევროპისა და ცენტრალური აზიის რეგიონში ანტონელა ბასანიმ.ანგარიშის შეფასებით, 2040 წლის ბოლომდე 25 მლრდ. აშშ დოლარზე მეტის ინვესტირება იქნება საჭირო ფიზიკურ ინფრასტრუქტურაში, განსაკუთრებით სარკინიგზო ქსელებში, საზღვაო პორტებსა და დამაკავშირებელ გზებში. დერეფნის ქვეყნებში ყველაზე მნიშვნელოვანი ინვესტიციების უმეტესობა უკვე განხორციელების პროცესში ან მომზადების მოწინავე ეტაპზეა. თუმცა, კონკურენტუნარიანობის, ტვირთების მოცულობისა და ეკონომიკური ზემოქმედების მდგრადი ზრდა TCTC ქვეყნებში ასევე მოითხოვს დერეფნის გაცილებით აქტიურ ფუნქციონირებას, სერვისების მეტ ეფექტიანობასა და ინსტიტუციური რეფორმების განხორციელებას.ამასთან ერთად, დაახლოებით 30 მლრდ. აშშ დოლარი იქნება საჭირო „ხელშემწყობი“ ინვესტიციებისთვის, როგორებიცაა: საავტომობილო და სარკინიგზო კავშირების შექმნა, რაც განაპირობებს დერეფნის ინტეგრაციას ადგილობრივ ეკონომიკაში; ლოგისტიკური ჰაბების და შიდა ტერმინალების განვითარება, რაც უზრუნველყოფს საქონლის უფრო სწრაფად გადაადგილებას; და ლოგისტიკური აღჭურვილობის, მათ შორის, მოძრავი შემადგენლობის, მაგ. ლოკომოტივების და ვაგონების, ტვირთის გადამუშავების აღჭურვილობის და ციფრული სისტემების შესყიდვა, რომლებიც უზრუნველყოფს მთელი ქსელის შეუფერხებელ ფუნქციონირებას.დერეფნის წარმატება საბოლოოდ დამოკიდებული იქნება იმაზე, თუ რამდენად კარგად ითანამშრომლებენ ქვეყნები და ოპერატორები სასაზღვრო შეფერხებების შემცირების, დოკუმენტაციის გამარტივების, ჰაბების კოორდინაციისა და საიმედო მომსახურების მიწოდების მიმართულებით. მთავრობებს, სატრანსპორტო ოპერატორებსა და კერძო სექტორს შორის უფრო მჭიდრო პარტნიორობამ შეიძლება გააუმჯობესოს საიმედოობა, მოიზიდოს ინვესტიციები და ხელი შეუწყოს მარშრუტის ეკონომიკური ზრდის უფრო ფართო პლატფორმად გარდაქმნას.ანგარიში ხაზს უსვამს ოთხ პრიორიტეტულ ქმედებას დერეფნის მართვისა და ოპერირების გასაუმჯობესებლად, ესენია: დერეფნის ერთიანი ციფრული სისტემის დანერგვა ფრაგმენტული დოკუმენტბრუნვის ჩასანაცვლებლად, ტრანსპორტის, ტრანზიტისა და სავაჭრო მონაცემების მიღების „ერთი ფანჯრის“ შექმნით; ინტეგრირებული, ბაზარზე ორიენტირებული, სარკინიგზო ტვირთების და ტრანსკასპიური გადაზიდვების ოპერატორის ერთობლივი საწარმოს გაძლიერება ან დაარსება, სარკინიგზო და საზღვაო საკონტეინერო მომსახურების ერთმანეთთან დასაკავშირებლად; დერეფნის მასშტაბით კოორდინაციის გაძლიერება საქმიანობის მონიტორინგის, შეფერხებების აღმოფხვრისა და ერთობლივი გადაწყვეტილებების მხარდასაჭერად; და დერეფნის ოპერატორების მოდერნიზაცია მმართველობის, ფინანსური მდგრადობისა და რეგულირების გაუმჯობესების გზით, რათა სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებულმა სარკინიგზო, საპორტო და გადამზიდავმა კომპანიებმა უკეთ შეძლონ კომერციული ოპერირება.„დერეფნის სრული პოტენციალის რეალიზება დამოკიდებული იქნება პრაქტიკულ ღონისძიებებზე, რომლებიც საზღვრებს შორის ტვირთის გადაადგილებას უფრო სწრაფს, პროგნოზირებადს და სამართავად მარტივს გახდის. უკეთ დაკავშირებული რკინიგზა, პორტები, ლოგისტიკური ჰაბები და ციფრული სისტემები, ქვეყნებსა და ოპერატორებს შორის გაცილებით ძლიერ კოორდინაციასთან ერთად, ხელს შეუწყობს ტრანსკასპიური სატრანსპორტო დერეფნის ბიზნესისთვის უფრო კონკურენტუნარიან მარშრუტად და რეგიონული განვითარების ძლიერ პლატფორმად გადაქცევას“, – განაცხადა ევროპისა და ცენტრალური აზიის რეგიონში მსოფლიო ბანკის ინფრასტრუქტურის მიმართულების რეგიონულმა დირექტორმა, ჩარლზ კორმიემ.ტრანსკასპიური სატრანსპორტო დერეფნის შესახებ ტრანსკასპიური სატრანსპორტო დერეფანი (TCTC), რომელიც ასევე ცნობილია, როგორც „შუა დერეფანი“, სწრაფად ვითარდება აზიასა და ევროპას შორის უმნიშვნელოვანეს მულტიმოდალურ სავაჭრო მარშრუტად. ის ცენტრალურ აზიას, სამხრეთ კავკასიასა და თურქეთს მოიცავს. აღნიშნული ქვეყნების ერთმანეთთან და გლობალურ ბაზრებთან დაკავშირებასთან ერთად, რაც სარკინიგზო, საავტომობილო და საზღვაო (კასპიისა და შავი ზღვები) მიმოსვლის გზით წარმოებს, ის ასევე აკავშირებს ევროპას და აღმოსავლეთ აზიას. ანგარიშში ტრანსკასპიური სატრანსპორტო დერეფნის მონაწილე ქვეყნებად მოხსენიებულია: სომხეთი, აზერბაიჯანი, საქართველო, ყაზახეთი, ყირგიზეთის რესპუბლიკა, ტაჯიკეთი, თურქეთი, თურქმენეთი და უზბეკეთი. მიუხედავად იმისა, რომ სომხეთი ჯერ არ არის TCTC-ის მასპინძელი ქვეყანა, ის სავარაუდოდ პირდაპირ კავშირებს დაამყარებს დერეფანთან 2030-იანი წლებისთვის. ვინაიდან ამ ანგარიშის ანალიტიკური ჰორიზონტი 2023 – 2040 წლებს მოიცავს, მასში სომხეთიც იქნა ჩართული.ინფორმაციას მსოფლიო ბანკის ჯგუფი ავრცელებს.

1790665685

ეროვნული ბანკი: 2026 წლის აგვისტოში ლარში გაცემული სესხების მოცულობა 566 მილიონი ლარით, უცხოურ ვალუტაში გაცემული სესხების მოცულობა კი 270 მილიონი ლარით გაიზარდა

საქართველოს ეროვნული ბანკის ინფორმაციით, ბანკების მიერ გაცემული სესხების მოცულობამ (ბანკთაშორისი სესხების გარდა), 2026 წლის აგვისტოს ბოლოსათვის 76.45 მილიარდი ლარი შეადგინა, რაც 836.34 მილიონი ლარით, ანუ 1.11%-ით მეტია წინა თვის ბოლოს არსებულ მაჩვენებელზე.სესხების წლიურმა ზრდამ გაცვლითი კურსის ეფექტის გამორიცხვით 14.83% შეადგინა.ცენტრალური ბანკის ცნობით, ამავე პერიოდში, წინა თვესთან შედარებით ეროვნული ვალუტით გაცემული სესხების მოცულობა 565.93 მლნ ლარით, ანუ 1.28%-ით, ხოლო უცხოური ვალუტით გაცემული სესხების მოცულობა 270.41 მლნ ლარით, ანუ 0.87%-ით გაიზარდა.ამასთან, სებ-ის მონაცემებით, რეზიდენტი იურიდიული პირებისათვის 2026 წლის აგვისტოს ბოლოს, ბანკებს ეროვნული ვალუტით გაცემული ჰქონდათ 11.20 მილიარდი ლარის მოცულობის სესხი, რაც წინა თვესთან შედარებით 0.26%-ით მეტია, ხოლო უცხოური ვალუტით 21.57 მილიარდი ლარის მოცულობის სესხი, რაც წინა თვის იგივე მაჩვენებელს 1.29%-ით აღემატება.ეროვნული ბანკის ანგარიშის მიხედვით, 2026 წლის აგვისტოს განმავლობაში 1.28%-ით, ანუ 518.80 მილიონი ლარით გაიზარდა რეზიდენტი შინამეურნეობების სექტორის დაკრედიტების მოცულობა და აგვისტოს ბოლოსათვის 41.15 მილიარდი ლარი შეადგინა.2026 წლის აგვისტოს ბოლოსათვის, მთლიანი სესხების ლარიზაციის კოეფიციენტმა 58.80% შეადგინა. წინა თვის ბოლო მდგომარეობასთან შედარებით, გაიზარდა 0.10 პროცენტული პუნქტით.

1790665598

ეროვნული ბანკი: ივლისთან შედარებით, აგვისტოში საბანკო სექტორში განთავსებული დეპოზიტების მოცულობა მილიარდ ლარზე მეტით გაიზარდა

ეროვნული ბანკის ინფორმაციით, საბანკო სექტორში განთავსებული დეპოზიტების (ბანკთაშორისი დეპოზიტების გარდა) მოცულობამ 2026 წლის აგვისტოს ბოლოსათვის 75.62 მილიარდი ლარი შეადგინა, რაც 1.69 მილიარდი ლარით, 2.28%-ით მეტია წინა თვის ბოლოს არსებულ მაჩვენებელზე.ცენტრალური ბანკის ცნობით, დეპოზიტების წლიურმა ზრდამ გაცვლითი კურსის ეფექტის გარეშე 21.67% შეადგინა. აგვისტოში, წინა თვესთან შედარებით, ვადიანი დეპოზიტები გაიზარდა 626.70 მილიონი ლარით, ანუ 1.71%-ით, ხოლო მოთხოვნამდე დეპოზიტები 1.06 მილიარდი ლარით, ანუ 2.84%-ით გაიზარდა.სებ-ის ანგარიშის მიხედვით, დეპოზიტების ლარიზაციის კოეფიციენტმა 2026 წლის აგვისტოს ბოლოსათვის 56.81 პროცენტი შეადგინა. წინა თვის ბოლო მდგომარეობასთან შედარებით, დეპოზიტების ლარიზაცია გაიზარდა 0.01 პროცენტული პუნქტით.ამასთან, ეროვნული ბანკის მონაცემებით, აგვისტოში ვადიან დეპოზიტებზე საშუალო წლიურმა შეწონილმა საბაზრო საპროცენტო განაკვეთმა 6.78% შეადგინა. მათ შორის ეროვნული ვალუტით განთავსებულ დეპოზიტებზე 8.68% , ხოლო უცხოური ვალუტით განთავსებულ დეპოზიტებზე 2.31%.უცხოური ვალუტით განთავსებულ დეპოზიტებში აშშ დოლარის წილმა 77.45% , ხოლო ევროს წილმა 20.00% შეადგინა.

1790662276

საქართველოში Zara-ს, Bershka-ს, Mango-ს და სხვა ბრენდების გაყიდვები 434 მილიონ ლარამდე გაიზარდა

საქართველოში Zara-ს, Bershka-ს, Mango-ს და სხვა ბრენდების გაყიდვები ₾434 მილიონამდე გაიზარდა.Cenomi საქართველომ, ანუ შპს „რითეილ ჯგუფ ჯორჯიამ“ 2025 წლის ფინანსური ანგარიში გამოაქვეყნა, რომლის მიხედვითაც მთლიანი გაყიდვები წლის განმავლობაში 77 მილიონი ლარით, 434 მილიონ ლარამდე გაიზარდა. კომპანიის წმინდა მოგება კი თითქმის უცვლელად შენარჩუნდა და 49 მილიონი ლარი შეადგინა.საქართველოში Inditex-ის ბრენდების - Zara-ს, Bershka-ს, Massimo Dutti-ს, Pull & Bear-ის, ასევე ბრენდების Mango-ს, Marks & Spencer-ის, Stradivarius-ისა და Oysho-ს ოფიციალური წარმომადგენელია კომპანია Cenomi-ი, რომელიც საუდის არაბეთის ერთ-ერთი უმსხვილესი რითეილ ჯგუფის მიერ არის დაფუძნებული. ჯგუფი გლობალური ბრენდების რითეილით ახლო აღმოსავლეთისა და ცენტრალური აზიის რეგიონში რითეილით არის დაკავებული.გუფში შემავალი კომპანიების ფინანსური ანგარიშგებების თანახმად, გაყიდვებში პირველ პოზიციას Zara იკავებს, რომელიც ქვეყნის მასშტაბით ხუთი მაღაზიით და ელექტრონული კომერციის პლატფომით არის წარმოდგენილი, მათ შორის ბრენდის ყველაზე დიდი 2833 კვადრატული მეტრის მაღაზია „სითი მოლში“ მდებარეობს. 2025 წელს საქართველოში Zara-ს გაყიდვები 29%-ით, 212 მილიონ ლარამდე გაიზარდა.ჯგუფში შემავალი ბრენდების გაყიდვების მოცულობა 2025 წელს ასე ნაწილდებოდა:Zara - 212.4 მილიონი ლარი;Massimo Dutti - 59 მილიონი ლარი;Mango; Parfois; Aldo; Flormar; US Polo - 57.1 მილიონი ლარი;Stradivarius - 34.3 მილიონი ლარი;Bershka - 25.2 მილიონი ლარი;Pull & Bear - 20 მილიონი ლარი;Marks & Spencer - 4 მილიონი ლარი.Zara Home - 3.9 მილიონი ლარი.„2025 ფინანსური წელი Cenomi Retail Georgia-სთვის ისტორიულად ყველაზე მაღალი მაჩვენებლებით დასრულდა. კომპანიის კონსოლიდირებულმა გაყიდვებმა შეადგინა 434M GEL. EBITDA-მ გადააჭარბა 68M GEL-ს, ხოლო წმინდა მოგებამ 49M GEL-ს გადააჭარბა. აღნიშნული შედეგები ასახავს ბიზნესის მასშტაბის ზრდას, ოპერაციული მოდელის ეფექტიანობასა და ხარჯების დისციპლინირებულ კონტროლს.პროდუქტიულობის მაჩვენებლები მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა. გაყიდვები ერთ კვადრატულ მეტრზე (RMP) გაიზარდა 4,300 GEL-დან 2019 წელს 15,300 GEL-მდე 2025 წელს, რაც მიუთითებს ოპერაციული ეფექტიანობის სტრუქტურულ ზრდაზე. იჯარისა და პერსონალის ხარჯების წილი გაყიდვებში შენარჩუნდა სამიზნე მაჩვენებელზე დაბლა, მიუხედავად აბსოლუტური ხარჯების ზრდისა, რაც განპირობებული იყო ბიზნესის მასშტაბის ზრდითა და შესრულებაზე დამოკიდებული ანაზღაურების სისტემით.ბრენდების შედეგები გლობალურ დონეზე მაღალი იყო. Mango, Oysho და KIKO Milano საერთაშორისო რეიტინგებში მოხვდნენ ლიდერ პოზიციებზე, მათ შორის ევროპაში ერთ კვადრატულ მეტრზე გაყიდვების მიხედვით. ძირითადი ბრენდების მაღაზიების რეიტინგული ქულის ზრდამ უზრუნველყო ასორტიმენტის გაფართოება და პროდუქციის მიწოდების სტანდარტების გაუმჯობესება“, - ნათქვამია კომპანიის ანგარიშში.Cenomi საუდელი მილიარდერის, ფავაზ ალკოჰაირის მიერ არის დაფუძნებული. Forbes-ის თანახმად, 2017 წელს ალჯოჰაირის ქონება 1.2 მილიარდ დოლარად იყო შეფასებული, თუმცა მას შემდეგ გამოცემას მისი ქონების შეფასება არ განუახლებია.

1790609686

დოლარის და ევროს ფასი შეიცვალა - განახლებული კურსი

ეროვნული ბანკის მიერ გამოქვეყნებული მონაცემების თანახმად, დღევანდელი ვაჭრობის შედეგად 1 აშშ დოლარის ღირებულება 2.6055 ლარი გახდა. კურსი, რომელიც დღეს მოქმედებდა, 2.6080 ლარი იყო. შესაბამისად, დოლარის ცვლილებამ ეროვნულ ვალუტასთან მიმართებაში 0.0025 ლარი შეადგინა.რაც შეეხება ევროს, მისი კურსი 2.9632 ლარია. მაშინ, როცა დღეს მოქმედი კურსი 2.9721 ლარს შეადგენდა. შესაბამისად, ევროს ცვლილებამ 0.0089 ლარი შეადგინა.