გიორგი ფხაკაძ

„ყველაზე საშიში ყავის ტიპი“ – რა ინფორმაციას ავრცელებს პროფესორი, გიორგი ფხაკაძე

პროფესორი და საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე გიორგი ფხაკაძე სოციალურ ქსელში ინფორმაციას ავრცელებს. „ყავა მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ხშირად მოხმარებული სასმელია. ყოველდღიურად მილიარდობით ადამიანი სვამს მას ენერგიის მისაღებად, კონცენტრაციის გასაუმჯობესებლად და უბრალოდ სიამოვნებისთვის. მეცნიერებაში დიდი ხანია ცნობილია, რომ ზომიერი რაოდენობით ყავის მიღებას შეიძლება ჰქონდეს გარკვეული დადებითი ეფექტიც — მაგალითად, იგი შეიცავს ანტიოქსიდანტებს და დაკავშირებულია ზოგიერთი ნევროლოგიური დაავადების შედარებით დაბალ რისკთან.თუმცა საზოგადოებრივ ჯანმრთელობაში მნიშვნელოვანია ერთი დეტალი, რომელსაც ადამიანები ხშირად არ აქცევენ ყურადღებას: ყავის მომზადების მეთოდი. სწორედ მომზადების მეთოდზეა დამოკიდებული, იქნება თუ არა ყავა ჯანმრთელობისთვის შედარებით უსაფრთხო თუ პირიქით — გაზრდის გარკვეული დაავადებების რისკს.მეცნიერული კვლევები აჩვენებს, რომ ყველაზე პრობლემური შეიძლება იყოს ფილტრის გარეშე მომზადებული ყავა — მაგალითად თურქული ყავა, სკანდინავიური მოხარშული ყავა ან ფრანგული პრესით მომზადებული ყავა.ეს დაკავშირებულია ყავაში არსებულ ბუნებრივ ნივთიერებებთან — დიტერპენებთან, რომელთა შორის ყველაზე მნიშვნელოვანია კაფესტოლი (cafestol) და კაჰვეოლი (kahweol).ეს ნაერთები ყავის ზეთებში გვხვდება და ადამიანის ორგანიზმში მოხვედრის შემდეგ გავლენას ახდენს ქოლესტერინის მეტაბოლიზმზე. კვლევების მიხედვით, ისინი ზრდის დაბალი სიმკვრივის ლიპოპროტეინების დონეს, ე.წ. „ცუდ ქოლესტერინს“ [1]. სწორედ LDL ქოლესტერინის მომატება წარმოადგენს გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების ერთ-ერთ მთავარ რისკფაქტორს.ფილტრის გარეშე მომზადებულ ყავაში ეს ზეთები თითქმის მთლიანად რჩება სასმელში. ხოლო ქაღალდის ფილტრი მათ დიდ ნაწილს აკავებს. სწორედ ამიტომ ფილტრიანი ყავა შედარებით უსაფრთხოდ ითვლება.კვლევებმა აჩვენა, რომ ფილტრის გარეშე მომზადებულ ერთ ფინჯან ყავაში შეიძლება იყოს 3-6 მილიგრამამდე კაფესტოლი და კაჰვეოლი [2]. რეგულარულმა მოხმარებამ შეიძლება გამოიწვიოს LDL ქოლესტერინის მნიშვნელოვანი ზრდა.ზოგიერთ კვლევაში დადგენილია, რომ თუ ადამიანი ყოველდღიურად სვამს ოთხიდან ექვს ფინჯანამდე ფილტრის გარეშე მომზადებულ ყავას, LDL ქოლესტერინის დონე შეიძლება გაიზარდოს დაახლოებით 10–16 მილიგრამით დეცილიტრზე [3].ამგვარი ცვლილება უკვე მნიშვნელოვანი ფაქტორია ათეროსკლეროზის, გულის შეტევის და ინსულტის რისკის ზრდისთვის.განსაკუთრებით ხშირად განიხილება თურქული ყავა, რადგან იგი მზადდება დუღილის მეთოდით და ფინჯანში რჩება ყავის ნალექი. სწორედ ამიტომ მასში ყავის ზეთების კონცენტრაცია მაღალია.ასევე პრობლემურად შეიძლება ჩაითვალოს ფრანგული პრესით მომზადებული ყავა, სადაც მეტალის ფილტრი გამოიყენება. ასეთი ფილტრი ვერ აკავებს კაფესტოლსა და კაჰვეოლს ისე ეფექტურად, როგორც ქაღალდის ფილტრი.ბოლო წლებში მეცნიერებმა ყურადღება მიაქციეს ასევე ავტომატური ყავის აპარატებიდან მიღებულ ყავას, რადგან ბევრ ასეთ აპარატში გამოიყენება მეტალის ფილტრები. შედეგად სასმელში შეიძლება მოხვდეს დიტერპენების უფრო მაღალი რაოდენობა [4].ამიტომ მკვლევრები ხშირად ურჩევენ ადამიანებს, განსაკუთრებით მათ, ვისაც აქვს ქოლესტერინის მაღალი დონე ან გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების რისკი, აირჩიონ ქაღალდის ფილტრით მომზადებული ყავა.ასეთი მეთოდებია:• ფილტრიანი ყავა• drip coffee• pour-over მეთოდი• Chemexქაღალდის ფილტრი მნიშვნელოვნად ამცირებს კაფესტოლისა და კაჰვეოლის რაოდენობას სასმელში, რაც გულის ჯანმრთელობისთვის ბევრად უსაფრთხოა [5].მნიშვნელოვანია ასევე რაოდენობა. დიდი ეპიდემიოლოგიური კვლევები აჩვენებს, რომ ზომიერი მოხმარება — დაახლოებით 3-4 ფინჯანი დღეში — უმეტეს ადამიანში უსაფრთხოდ ითვლება [6].თუმცა რისკი იზრდება მაშინ, როდესაც:• ყავა არის ფილტრის გარეშე მომზადებული• დღეში 5-6 ფინჯანზე მეტს ვსვამთ• ადამიანს უკვე აქვს მაღალი ქოლესტერინი ან გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებისაზოგადოებრივი ჯანმრთელობის თვალსაზრისით მთავარი დასკვნა ასეთია: ყავა თავისთავად არ არის პრობლემა — პრობლემა შეიძლება იყოს მისი მომზადების მეთოდი და მოხმარების რაოდენობა.თუ გვინდა ყავის დადებითი თვისებების მიღება და რისკების შემცირება, რეკომენდებულია:• გამოიყენოთ ქაღალდის ფილტრი• შეზღუდოთ თურქული და ფრანგული პრესის ყავა• არ გადააჭარბოთ დღეში 3-4 ფინჯანს• რეგულარულად აკონტროლოთ ქოლესტერინის დონეყავის სწორად არჩევა შეიძლება იყოს მცირე, მაგრამ მნიშვნელოვანი ნაბიჯი გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების პრევენციაში",- წერს გიორგი ფხაკაძე.

პოლიტიკა • 1786880659

აფხაზეთი არის საქართველო, ვინც არ იცის, შეგახსენებთ! თუ ზუგდიდიდან სოხუმში გადავიდა ნავთობი, გადავიდა საქართველოს ერთი რეგიონიდან, მეორე რეგიონში. მე, პირიქით, მივესალმები, რომ აფხაზეთთან ვაჭრობა გაძლიერდეს - გიორგი ფხაკაძე

ეგ არის მთელი უბედურება, რომ ოპოზიციაშიც არ არიან ადამიანები… გამოდიან და რაღაც სისულელეებს ბოდავენ წყალდიდობის თემა დამთავრდა, უკვე აღარ აინტერესებთ და ახლა -ქართული ნავთობი მიდის აფხაზეთშიო. ისე, ინფორმაციისთვის, აფხაზეთი საქართველო არის და რა ვიცი, რა პრობლემაა აფხაზეთში თუ წავიდა ჩვენი ნავთობი? ისიც ჩვენია, ხო? ლოგიკურად რომ მიუდგე. ჩახლართულები არიან უკვე, არ იციან რა ილაპარაკონ- ამის შესახებ ექიმმა გიორგი ფხაკაძემ სოციალურ ქსელში ვიდეო მიმართვის დროს ისაუბრა.გიორგი ფხაკაძე ქართულ ოპოზიციას არაპროფესიონალიზმში, სტრატეგიული ხედვის ნაკლებობასა და იაფფასიან პოპულიზმში სდებს ბრალს.ფხაკაძის თქმით, ოპოზიციას არ გააჩნია კონკრეტული, გაწერილი სტრატეგია და მისი შეფასებით, მხოლოდ მოკლევადიან „ფეისბუქ-ლაიქებზეა“ ორიენტირებული. ამის მაგალითად მან მოიყვანა ნანუკა ჟორჟოლიანის განცხადება ფეისბუქზე 25 მილიონი ნახვის შესახებ და ფხაკაძემ დასძინა, რომ მის სააგენტოებსა და გვერდებს ყოველთვიურად 30 მილიონამდე ნახვა აქვთ ყოველგვარი რეკლამისა თუ ბოტების გარეშე და ეს არაფერს ნიშნავს. მისივე თქმით, ოპოზიცია, რომელიც ევროპულ ღირებულებებსა და სიტყვის თავისუფლებაზე საუბრობს, თავად ვერ იტანს განსხვავებულ აზრსა და კრიტიკას. რაც შეეხება გავრცელებულ ინფორმაციას ოკუპირებულ აფხაზეთში ნავთობის შეტანის საკითხზე, ფხაკაძემ ხაზი გაუსვა, რომ აფხაზეთი საქართველოა და რეგიონებს შორის ეკონომიკურ ურთიერთობებსა და ვაჭრობის გაძლიერებას მიესალმება.“ოპოზიციის ერთ-ერთი მთავარი მიზანი უნდა იყოს და არის ის, რომ როცა შენ ხელისუფლებაში ხარ ბევრ რაღაცას ფიზიკურად ვერ ხედავ ბევრი მიზეზების გამო და ოპოზიციის საქმე არის, რომ უჩიჩხინოს, რომ აი აქ შეგიშალა და არა მარტო შეგეშალა, შეგეშალა, როგორც კოღოსავით იკბინებოდე, არამედ უნდა შესთავაზო ალტერნატივა. ჩვენი ოპოზიცია მარტო ყვირის, წივის. თქვენ გინახავთ ერთი გაწერილი გეგმა? არა ChatGPT-ის მიერ ორგვერდიანი... კონკრეტული გეგმა, თავისი ბიუჯეტით, თავისი ადამიანური რესურსებით, თავისი სტრატეგიული ხედვებით, რომ მაგალითად, როგორი უნდა იყოს ჯანდაცვის სისტემა 15 წელიწადში. გინახავთ? მე არა. ჩვენ რომ არ გვყავს ოპოზიცია მთავრობა ხედავს, რომ არა ჰყავს ოპონენტი, ფიზიკურად არა ჰყავს, რაც ძალიან ცუდი არის. სახელმწიფოს მმართველს უნდა ჰყავდეს ოპონენტი და ამ ოპონენტს პატივსაც უნდა სცემდეს, მაგრამ როგორ შეიძლება შენ პატივს სცემდე “ტიპებს”, რომლებსაც აინტერესებთ, რომ ერთდღიან ფეისბუქ პოსტებზე დააგროვონ ლაიქები? ერთ-ერთი ოპოზიციური წევრი, ნანუკა ჟორჟოლიანზეა საუბარი, 25 მილიონი ნახვა მყავს თვეში ყოველთვიურადო... რა ვიცი, 25 მილიონი სტაბილურად არის ჩემს ფეისბუქზე, როცა არაფერს ვწერ, არის 5 მილიონი, და როცა ავტეხავ და რაღაცეებს დავწერ, 15-მდე ადის. პლუს კიდევ ჩემი სააგენტოები რომ მაქვს ზოგჯერ 30 მილიონამდე ავდივარ თვეში სტაბილურად.ყველანაირი რეკლამის, ყველანაირი ჩატბოტების გარეშე და ყველანაირი პარტიული აქტივის “კლიკებით”. 30 მილიონი ნახვა ყოველთვიურად გიორგი ფხაკაძეს და მის სააგენტოებს აქვს თვეში და რა მერე? მთელი უბედურება მაგაში არის, რომ ფეისბუქ გვერდების ნახვებზე არიან ტიპები გადასულები, იმის მაგივრად, რომ მართლა შეთავაზონ პროგრესი. გარდა იმისა რომ არაადეკვატურები არიან, უკვე არასერიოზულებიც არიან. ეს არის მთელი უბედურება და ახლა დღეს ატეხეს, აუ დედა, ქართული ნავთობი მიდის აფხაზეთში. აფხაზეთი არის საქართველო, ვინც არ იცის, შეგახსენებთ! ანუ თუ ზუგდიდიდან სოხუმში გადავიდა ნავთობი, გადავიდა საქართველოს ერთი რეგიონიდან, საქართველოს მეორე რეგიონში. მე მაგალითად პირიქით, მივესალმები, რომ ვაჭრობა აფხაზეთთან გაძლიერდეს. ეს შანსი უნდა გამოვიყენოთ, რომ მაქსიმალური ვაჭრობა და კონტაქტები იყოს. კიდევ ერთხელ, არაპროფესიონალიზმი კლავს. ხმას როცა ამოიღებ და კომენტარს იტყვი, ან ვიღაცას საყვედურს ეტყვი, იმ წუთასვე გაგლანძღავენ, რაც არასწორა. ყველაზე უბედურება არის, რომ ეგრეთწოდებული ოპოზიცია, რომელსაც შენ გააკრიტიკებ, რას ქვია ოპოზიციას აკრიტიკებო, რა ვიცი, თქვენ არ ხართ სიტყვის თავისუფლებაზე და ევროპულ ღირებულებებზე ჩაციკლულები რომ იძახით? როცა თქვენ გაგაკრიტიკებენ ეგ არასწორია, აი ამაში იჭედებით.”- განაცხადა გიორგი ფხაკაძემ.

საზოგადოება • 1780520058

კიბოს მკურნალობაში ახალი გარღვევა - ზოგიერთ პაციენტში სიმსივნე სრულად გაქრა - რას წერს პროფესორი

ჯანდაცვის ექსპერტი, გიორგი ფხაკაძე სოციალურ ქსელში ინფორმაციას ავრცელებს:კიბოს მკურნალობაში ახალი გარღვევა? ზოგიერთ პაციენტში სიმსივნე სრულად გაქრა პროფესორის კომენტარი:ონკოლოგიაში სიტყვა „გარღვევა“ ძალიან ფრთხილად უნდა გამოვიყენოთ. მეცნიერება არ არის სასწაულების სფერო და კიბოს უნივერსალური წამალი ჯერ არ არსებობს. თუმცა არის მომენტები, როდესაც კლინიკური კვლევის შედეგები მართლაც გვაფიქრებინებს, რომ ახალი ეტაპის დასაწყისს ვხედავთ.2026 წლის ამერიკის კლინიკური ონკოლოგიის საზოგადოების (ASCO) კონგრესზე წარმოდგენილი კვლევის შედეგები სწორედ ასეთ შემთხვევას წარმოადგენს. ახალი ბიოლოგიური პრეპარატი ამივანტამაბი ზოგიერთ პაციენტში, რომელთა სიმსივნე აღარ პასუხობდა არც ქიმიოთერაპიას და არც იმუნოთერაპიას, იმდენად ეფექტური აღმოჩნდა, რომ სიმსივნის ყველა კლინიკური და რადიოლოგიური ნიშანი გაქრა.რა თქმა უნდა, ეს არ ნიშნავს, რომ კიბო დამარცხებულია. მაგრამ ეს ნიშნავს, რომ თანამედროვე მედიცინა კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ნაბიჯით მიუახლოვდა უფრო ზუსტ, უფრო პერსონალიზებულ და უფრო ეფექტურ მკურნალობას.პროფესორი გიორგი ფხაკაძე (MD, MPH, PhD)მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორირა არის ამივანტამაბი?ამივანტამაბი (Amivantamab) წარმოადგენს ახალი თაობის ბისპეციფიკურ მონოკლონურ ანტისხეულს.იგი ერთდროულად მოქმედებს ორ მნიშვნელოვან მოლეკულურ სამიზნეზე:• EGFR (ეპიდერმული ზრდის ფაქტორის რეცეპტორი)• MET (მეზენქიმურ-ეპითელური ტრანზიციის ფაქტორი)ორივე ეს მექანიზმი მნიშვნელოვან როლს ასრულებს სიმსივნური უჯრედების ზრდაში, გავრცელებაში და მკურნალობისადმი რეზისტენტობის განვითარებაში.პრეპარატი არა მხოლოდ უშუალოდ აფერხებს სიმსივნურ უჯრედებს, არამედ იმუნურ სისტემას ეხმარება მათ ამოცნობასა და განადგურებაში.განსხვავებით მრავალი სხვა ონკოლოგიური მკურნალობისგან, ამივანტამაბი შეჰყავთ კანქვეშ ინექციის სახით, რაც პაციენტებისთვის გაცილებით კომფორტულია, ვიდრე მრავალსაათიანი ინტრავენური ინფუზიები.რა აჩვენა ახალმა კვლევამ?OrigAMI-4 საერთაშორისო კლინიკურ კვლევაში მონაწილეობდა 102 პაციენტი.ყველა მათგანს ჰქონდა:• თავისა და კისრის რეციდივირებული ან მეტასტაზური კიბო;• დაავადების პროგრესირება ქიმიოთერაპიის შემდეგ;• დაავადების პროგრესირება იმუნოთერაპიის შემდეგ.სხვა სიტყვებით, ეს იყვნენ პაციენტები, რომელთაც მკურნალობის არსებული შესაძლებლობები პრაქტიკულად ამოწურული ჰქონდათ.კვლევის შედეგები: 42%-ში დაფიქსირდა მკურნალობაზე ობიექტური პასუხი 28 პაციენტში სიმსივნე მნიშვნელოვნად შემცირდა 15 პაციენტში მიღწეულ იქნა სრული პასუხი პასუხის განვითარების საშუალო დრო მხოლოდ 6.6 კვირა იყო დაავადების პროგრესირების გარეშე გადარჩენის მედიანა 6.8 თვე იყო საერთო გადარჩენის მედიანამ 12.5 თვე შეადგინაონკოლოგიაში, განსაკუთრებით ასეთი მძიმე პაციენტების შემთხვევაში, ეს შედეგები ძალიან შთამბეჭდავია. რას ნიშნავს „სრული პასუხი“?მედიაში ხშირად წერენ, რომ „კიბო გაქრა“.სამედიცინო ენაზე ეს ნიშნავს Complete Response-ს (სრულ პასუხს).ანუ:• კომპიუტერულ ტომოგრაფიაზე სიმსივნე აღარ ჩანს;• კლინიკური ნიშნები აღარ ფიქსირდება;• დაავადების აქტიური გამოვლინება აღარ აღინიშნება.მნიშვნელოვანია გვახსოვდეს, რომ სრული პასუხი ყოველთვის არ ნიშნავს სრულ განკურნებას. პაციენტებს მაინც სჭირდებათ ხანგრძლივი მეთვალყურეობა. რას ამბობენ მკვლევრები?ლონდონის კიბოს კვლევის ინსტიტუტის პროფესორმა კევინ ჰარინგტონმა შედეგებს „უპრეცედენტოდ ძლიერი პასუხი“ უწოდა.მისი შეფასებით, ასეთი შედეგები იშვიათად ფიქსირდება იმ პაციენტებში, რომლებმაც უკვე დაკარგეს რეაგირება როგორც ქიმიოთერაპიაზე, ასევე იმუნოთერაპიაზე. რეალური პაციენტის ისტორიაThe Guardian-ის მიერ აღწერილი ერთ-ერთი პაციენტი იყო 59 წლის კარლ უოლში, რომელსაც ენის კიბო ჰქონდა.მიუხედავად მრავალჯერადი მკურნალობისა, დაავადება პროგრესირებდა.ამივანტამაბის მიღების შემდეგ:• შემცირდა სიმსივნე;• გაუქრა ძლიერი ტკივილი;• შემცირდა შეშუპება;• მნიშვნელოვნად გაუუმჯობესდა ცხოვრების ხარისხი.ასეთი ისტორიები გვახსენებს, რომ კლინიკური კვლევების უკან რეალური ადამიანები დგანან. რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?თავისა და კისრის კიბო მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ონკოლოგიური დაავადებაა.ყოველწლიურად:• დაახლოებით 900 000 ახალი შემთხვევა ფიქსირდება;• 450 000-ზე მეტი ადამიანი იღუპება.როდესაც დაავადება აღარ პასუხობს მკურნალობას, პაციენტების გადარჩენის შანსები მნიშვნელოვნად მცირდება.სწორედ ამიტომ ახალი სამიზნე თერაპიები განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს. რას ნიშნავს ეს საქართველოსთვის?საქართველოში კიბო კვლავ სიკვდილიანობის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზია.მთავარი პრობლემებია:• დაგვიანებული დიაგნოსტიკა;• სკრინინგის დაბალი მოცვა;• თანამედროვე მოლეკულური დიაგნოსტიკის შეზღუდული ხელმისაწვდომობა;• ინოვაციური მედიკამენტების მაღალი ფასი.ამ კვლევის მთავარი გზავნილი საქართველოსთვის არის ის, რომ მომავლის ონკოლოგია აღარ ეფუძნება მხოლოდ ქიმიოთერაპიას.თანამედროვე მკურნალობა სულ უფრო მეტად ეფუძნება:• გენეტიკურ ტესტირებას;• ბიომარკერებს;• მიზნობრივ თერაპიას;• პერსონალიზებულ მედიცინას.თუ ქვეყანამ დროულად არ განავითარა ეს მიმართულებები, ქართველი პაციენტები ვერ მიიღებენ იმ შესაძლებლობებს, რომლებიც უკვე ხელმისაწვდომია მსოფლიოს წამყვან ონკოლოგიურ ცენტრებში. რა მოხდება შემდეგ?ამჟამად მიმდინარეობს დაახლოებით 60 დამატებითი კლინიკური კვლევა.მეცნიერები ამივანტამაბს იკვლევენ:• ფილტვის კიბოში;• კოლორექტალურ კიბოში;• კუჭის კიბოში;• თავისა და კისრის კიბოში;• ცენტრალური ნერვული სისტემის გარკვეულ სიმსივნეებში.პრეპარატმა უკვე მიიღო FDA-ს Breakthrough Therapy Designation, რაც ენიჭება იმ სამკურნალო საშუალებებს, რომლებიც მძიმე დაავადებების დროს არსებულ მკურნალობასთან შედარებით მნიშვნელოვან უპირატესობას აჩვენებენ. მთავარი დასკვნაამივანტამაბი არ არის „კიბოს სასწაულმოქმედი წამალი“.თუმცა ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე იმედისმომცემი შედეგი, რომელიც ბოლო წლებში ვიხილეთ იმ პაციენტებში, რომელთაც მკურნალობის თითქმის ყველა სტანდარტული შესაძლებლობა უკვე ამოწურული ჰქონდათ.15 პაციენტში სიმსივნის სრული გაქრობა, 42%-იანი პასუხი მკურნალობაზე და სწრაფი კლინიკური ეფექტი გვიჩვენებს, რომ მიზნობრივი თერაპიები ონკოლოგიის მომავლის ერთ-ერთი მთავარი მიმართულებაა.შესაძლოა, სწორედ მსგავსი ინოვაციები გახდეს ის გზა, რომელიც მომავალში კიბოს ბევრ ფორმას ქრონიკულ, მართვად დაავადებად აქცევს.

საზოგადოება • 1779913441

რა სიმპტომები ახასიათებს დენგეს ვირუსს, რომელიც საქართველოში დაფიქსირდა

საქართველოში დენგეს ერთი შემთხვევა დაფიქსირდა. ამის შესახებ „პრაიმტაიმს“ გიორგი ფხაკაძე ესაუბრა.როგორც ფხაკაძე ამბობს, დენგე საქართველოში ჩამოსულ უცხო ქვეყნის მოქალაქეს დაუდასტურდა და ის ახლა თბილისში, ერთ-ერთ კლინიკაშია მოთავსებული. მისივე თქმით, ამ ეტაპზე მოსახლეობისთვის პანიკის საფუძველი არ არსებობს.რა არის დენგეს ცხელება?დენგეს ცხელება კოღოს მიერ გადამდები ვირუსული ინფექციაა, რომელიც გამოწვეულია დენგეს ოთხი მონათესავე ვირუსით (DENV-1-დან DENV-4-მდე). იგი გადადის ინფიცირებული Aedes კოღოს ნაკბენით, განსაკუთრებით... Aedes aegypti, რომელიც, როგორც წესი, დღის საათებში კბენს.დენგეს, რომელსაც მეტსახელად „ძვლების მოტეხილობის ცხელება“ ეწოდება, შეუძლია გამოიწვიოს სახსრებისა და კუნთების ძლიერი ტკივილი, მაღალი სიცხე, თავის ტკივილი და კანზე გამონაყარი.დაავადება ენდემურია 100-ზე მეტ ქვეყანაში და ბოლო წლებში მისი სიხშირე და სიმძიმე გაიზარდა კლიმატის ცვლილების, ურბანიზაციისა და კოღოების კონტროლის არასაკმარისი ძალისხმევის გამო.ინდოეთში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, ლათინურ ამერიკაში თუ აფრიკაში იმყოფებით, ცნობიერების ამაღლება და ადრეული მოქმედება სერიოზული გართულებების თავიდან ასაცილებლად გადამწყვეტ როლს თამაშობს.დენგეს ცხელების სიმპტომებისიმპტომები, როგორც წესი, კოღოს ნაკბენიდან 4-7 დღის შემდეგ ვლინდება. ისინი შეიძლება იყოს მსუბუქიდან მძიმემდე და განსხვავდებოდეს ასაკობრივი ჯგუფის მიხედვით.კლასიკური დენგეს ცხელების საერთო სიმპტომები: მაღალი ცხელება (105°F-მდე ან 40.5°C-მდე) სახსრებისა და კუნთების ძლიერი ტკივილი თავის ტკივილი ტკივილი თვალების უკან წითელი გამონაყარი კანზე, რომელიც იწყება გულმკერდიდან/ზურგიდან და ვრცელდება კიდურებსა და სახეზე პირღებინება დიარეა დაღლილობა ან სისუსტე ზოგიერთ ადამიანს შეიძლება ჰქონდეს მსუბუქი სიმპტომები ან საერთოდ არ ჰქონდეს ისინი - განსაკუთრებით პირველი ინფექციის დროს. მაინც მნიშვნელოვანია ნიშნების მონიტორინგი და ექიმთან კონსულტაცია, თუ რისკის ქვეშ ხართ.როგორ ვრცელდება დენგე?დენგე პირდაპირ არ გადადის ერთი ადამიანიდან მეორეზე.აი, როგორ ვრცელდება ის:კოღო კბენს ადამიანს, რომელსაც უკვე აქვს დენგეს ცხელება.ვირუსი კოღოში შედის.შემდეგ კოღო სხვას კბენს და ვირუსს მას გადასცემს.ეს კოღოები, როგორც წესი, დღისით კბენენ, განსაკუთრებით დილით ადრე და გვიან შუადღისას. ისინი ხშირად მრავლდებიან სუფთა, მშვიდ წყალში, რომელიც გვხვდება ისეთ რაღაცებში როგორიცაა ვედროები, ყვავილების ქოთნები ან სახლების მახლობლად ღია წყლის ავზები. საკუთარი თავის დასაცავად მნიშვნელოვანია, თავიდან აიცილოთ კოღოს ნაკბენები და ხელი შეუშალოთ მათ გამრავლებას თქვენს გარშემო.დენგეს ცხელების მკურნალობადენგეს ცხელების სპეციფიკური ანტივირუსული მკურნალობა არ არსებობს. ადამიანების უმეტესობა გამოჯანმრთელდება მოსვენების, სითხის დაგროვების და სიმპტომების შემსუბუქების შემდეგ. თუმცა, სამედიცინო მეთვალყურეობა მნიშვნელოვანია, განსაკუთრებით საშუალო ან მძიმე შემთხვევებში. როდის მიმართოთ სამედიცინო დახმარებასთუ თქვენ ან თქვენს გარშემო მყოფი ვინმე ბოლო დროს იმყოფებოდა დენგეს ცხელებით დაზიანებულ ტერიტორიაზე და განუვითარდა ისეთი სიმპტომები, როგორიცაა მაღალი სიცხე, სხეულის ძლიერი ტკივილი, გამონაყარი ან ღებინება, მნიშვნელოვანია დაუყოვნებლივ მიმართოთ ექიმს. დენგე ზოგჯერ შეიძლება სხვა ვირუსულ დაავადებებში აგვერიოს, ამიტომ ადრეული ტესტირება სერიოზული გართულებების თავიდან აცილებაში დაგეხმარებათ.დაუყოვნებლივ მიმართეთ სამედიცინო დახმარებას, თუ შეამჩნევთ: მაღალი ტემპერატურა მუცლის ღრუს ტკივილისისხლდენა ცხვირიდან, ღრძილებიდან ან კანქვეშ ხშირი ღებინება ან ღებინება სისხლით უეცარი დაღლილობა ან მოუსვენრობა სუნთქვის გაძნელება ან შოკის ნიშნები (ცივი ხელები/ტერფები, გახშირებული პულსი, დაბალი არტერიული წნევა) ადრეულ დიაგნოზს და სათანადო სამედიცინო დახმარებას შეუძლია მნიშვნელოვანი ცვლილებები შეიტანოს, განსაკუთრებით დაავადების უფრო მძიმე ფორმაში, დენგეს ჰემორაგიულ ცხელებაში (DHF) გადასვლის პრევენციაში.

საზოგადოება • 1779875490

საქართველოში დენგეს ერთი შემთხვევა დაფიქსირდა

მსოფლიო • 1779807284

დაუდასტურდა თუ არა იტალიაში 2 ადამიანს „ებოლას“ ვირუსი - ტესტის პასუხი ცნობილია

„ებოლას განგაში იტალიაში — ლომბარდიაში ეჭვმიტანილი ორი შემთხვევის ტესტი უარყოფითი აღმოჩნდა“, - ამის შესახებ ინფორმაციას საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ექსპერტი, პროფესორი გიორგი ფხაკაძე ავრცელებს.„26 მაისი, 2026, იტალიის ჯანდაცვის სამინისტრომ განაცხადა, რომ მილანის „საკოს“ საავადმყოფოში იზოლაციაში მოთავსებული ორი პაციენტის ტესტი ებოლაზე უარყოფითი აღმოჩნდა. უწყების განცხადებით, იტალიაში ებოლას გავრცელების რისკი „ძალიან დაბალია“.განგაში მას შემდეგ გამოცხადდა, რაც ჩრდილოეთ იტალიის ლომბარდიის რეგიონში, კომოს პროვინციაში, ებოლას ორი სავარაუდო შემთხვევა დაფიქსირდა.საქმე ეხებოდა ქალს ლურატე კაჩივიოდან და მამაკაცს ბულგაროგრასოდან, რომლებიც ოჯახების წევრებთან ერთად უგანდიდან დაბრუნდნენ. ისინი აღმოსავლეთ აფრიკაში დაახლოებით სამი თვის განმავლობაში ჰუმანიტარული მისიით იმყოფებოდნენ.ორივე პაციენტი სიფრთხილის მიზნით გადაიყვანეს მილანის სპეციალიზებულ ინფექციურ ცენტრში, სადაც მაღალი რისკის ინფექციების მართვა ხდება. მათ აღენიშნებოდათ ჰემორაგიული ცხელებისთვის დამახასიათებელი სიმპტომები და ჩაუტარდათ ტესტირება ეროვნული და საერთაშორისო პროტოკოლების მიხედვით.ქალის მდგომარეობა უფრო მძიმე იყო — მას მაღალი ტემპერატურა და ნევროლოგიური სიმპტომები აღენიშნებოდა, რის გამოც ექიმებმა ცერებრალური მალარიის შესაძლებლობაც განიხილეს. მამაკაცს კი შედარებით მსუბუქი სიმპტომები ჰქონდა: ზომიერი ცხელება და ნაწლავური პრობლემები.ლომბარდიის რეგიონული კეთილდღეობის მინისტრმა, Guido Bertolaso, განაცხადა, რომ ყველა გადაუდებელი პროცედურა დროულად ამოქმედდა, თუმცა ხაზი გაუსვა, რომ ვირუსის არსებობა ოფიციალურად დადასტურებული არ ყოფილა.„ჯერ არ არსებობს დარწმუნებული მტკიცებულება, რომ ეს ებოლაა,“ — განაცხადა ბერტოლაზომ პრესკონფერენციაზე ტესტების საბოლოო პასუხის მიღებამდე.მისივე თქმით, შემთხვევასთან დაკავშირებული ფოტოების და ინფორმაციის ნაადრევმა გავრცელებამ მოსახლეობაში ზედმეტი პანიკა გამოიწვია, მიუხედავად იმისა, რომ გამოყენებული ზომები მხოლოდ საერთაშორისო ჯანდაცვის პროტოკოლებით გათვალისწინებული პრევენციული ნაბიჯები იყო.იტალიის ჯანდაცვის სამინისტრომ ოფიციალურ განცხადებაში კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ ქვეყანაში ებოლას გავრცელების რისკი ამ ეტაპზე „ძალიან დაბალია“.იტალიაში მცხოვრები საქართველოს მოქალაქეებისთვის ამ ეტაპზე პანიკის საფუძველი არ არსებობს. იტალიის ჯანდაცვის სისტემა და ინფექციური კონტროლის მექანიზმები ერთ-ერთ ყველაზე ძლიერ სისტემად ითვლება ევროპაში. შემთხვევებზე რეაგირება დროულად განხორციელდა, პაციენტები იზოლაციაში გადაიყვანეს და ყველა აუცილებელი საერთაშორისო პროტოკოლი სრულად ამოქმედდა. ოფიციალური მონაცემებით, ებოლას შემთხვევა არ დადასტურდა და სიტუაცია იტალიის ხელისუფლების სრულ კონტროლქვეშ რჩება.მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ იტალიას უკვე აქვს ებოლას მართვის პრაქტიკული გამოცდილება. 2015 წელს ქვეყანაში დაფიქსირდა ებოლას დადასტურებული შემთხვევა ჰუმანიტარულ მისიაში ნამყოფ სამედიცინო მუშაკში, რომელიც European Centre for Disease Prevention and Control-ისა და World Health Organization-ის პროტოკოლების სრული დაცვით წარმატებით იქნა მართებული. სწორედ იმ პერიოდის გამოცდილებამ მნიშვნელოვნად გააძლიერა იტალიის ბიოუსაფრთხოების, ინფექციური კონტროლისა და სწრაფი რეაგირების შესაძლებლობები.ამავდროულად, World Health Organization აფრთხილებს, რომ Democratic Republic of the Congo-ში მიმდინარე ებოლას აფეთქება კვლავ სწრაფად ფართოვდება, ხოლო რისკის დონე „ძალიან მაღალ“ კატეგორიამდეა გაზრდილი“, - წერს გიორგი ფხაკაძე სოციალურ ქსელში.

საზოგადოება • 1779286140

„ებოლა – 120+ გარდაცვლილი, 400+ საეჭვო შემთხვევა. საქართველოში პანიკის საფუძველი ამ ეტაპზე არ არსებობს“ - რას წერს ჯანდაცვის ექსპერტი

ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია-მ კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა-ში ებოლას ვირუსის გავრცელება საერთაშორისო საგანგებო მდგომარეობად გამოაცხადა. არსებული მონაცემებით, ვირუსს უკვე 120-ზე მეტი ადამიანი ემსხვერპლა, ხოლო 400-ზე მეტი შემთხვევა საეჭვოდ მიიჩნევა.ინფექცია კონგოს საზღვრებსაც გასცდა და შემთხვევები მეზობელ უგანდა-შიც დაფიქსირდა. უგანდის ხელისუფლების ინფორმაციით, ქვეყანაში ებოლათი ინფიცირების რამდენიმე შემთხვევა გამოვლინდა, მათ შორის არის გარდაცვალების ფაქტიც.საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარისა და WHO-ს ექსპერტის, გიორგი ფხაკაძე განცხადებით, საქართველოში პანიკის საფუძველი ამ ეტაპზე არ არსებობს.მისივე განმარტებით, არსებული ვითარება „კოვიდ-19“-ის მსგავსი პანდემიური მასშტაბის არ არის და ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციაც ამ ეტაპზე საზღვრების დახურვის აუცილებლობას არ განიხილავს.

საზოგადოება • 1776766277

მედიცინაში რისკის დამალვა ყველაზე დიდი საფრთხეა - გიორგი ფხაკაძე დიუშენის მკურნალობაზე

"დიუშენის მკურნალობა არ არის უსაფრთხო, მარტივი ან ერთჯერადი გადაწყვეტილება“ - პროფესორი გიორგი ფხაკაძე დიუშენის კუნთოვანი დისტროფიის თერაპიების შესახებ ანალიზს აქვეყნებს.ავტორი ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ მხოლოდ იმედზე საუბარი საზოგადოების შეცდომაში შეყვანაა და აუცილებელია, პაციენტებმა იცოდნენ იმ მძიმე გვერდითი ეფექტების შესახებ, რომელიც პრეპარატებს ახლავს."დიუშენის კუნთოვანი დისტროფია - სრული სიმართლე: ეფექტურობა, რისკები და რეგულაცია"ყველაზე დიდი შეცდომა დღეს არის ის, რომ საზოგადოებას ეუბნებიან მხოლოდ ფასს და "იმედს", მაგრამ არ ეუბნებიან რისკებს.მედიცინაში რისკის დამალვა - არის ყველაზე დიდი საფრთხე".მთავარი ფაქტი (რაც აუცილებლად უნდა იცოდეს საზოგადოებამ)დიუშენის მკურნალობა = არ არის უსაფრთხო, მარტივი ან ერთჯერადი გადაწყვეტილებაყველა წამალს აქვს:✔ შეზღუდული ეფექტი✔ სერიოზული გვერდითი ეფექტები✔ განსხვავებული რეგულაციური სტატუსი (FDA vs EU)1. Elevidys (გენოთერაპია)FDA: დამტკიცებულია (შეზღუდულად)EU (EMA): არ არის დამტკიცებულიფასი: ~3.2 მილიონი დოლარი (ერთჯერადი)გვერდითი ეფექტები (ძალიან მნიშვნელოვანი):მწვავე ღვიძლის დაზიანებაჰოსპიტალიზაციადაფიქსირებულია სიკვდილის შემთხვევებიმიოკარდიტი (გულის ანთება)მიოზიტი (კუნთის ანთება)იმუნური რეაქციებიFDA უკვე იძიებს ამ შემთხვევებს და დაამატა მკაცრი გაფრთხილებებიძალიან მნიშვნელოვანი:ეს თერაპია არ არის ყველა პაციენტისთვისარ არის სრულად უსაფრთხოარ არის "სასწაული გამოსავალი"2. Duvyzat (givinostat)FDA: დამტკიცებულია (2024)EU: დამტკიცებულიაფასი: ~700,000$/წელიწადშიგვერდითი ეფექტები:დიარეაგულისრევა / ღებინებათრომბოციტების შემცირება (სისხლდენის რისკი)ცხიმების მატება სისხლშისიცხე3. Agamree (vamorolone)FDA: დამტკიცებულია (2023)EU: დამტკიცებულიაფასი: ~50,000–100,000$/წელიწადშიგვერდითი ეფექტები:ჰორმონალური დარღვევები (Cushing-like)წონის მატებაფსიქიკური ცვლილებები (აგრესია, შფოთვა)იმუნიტეტის დაქვეითებაინფექციების რისკიადრენალური უკმარისობა4. Exon-skipping პრეპარატები (Exondys, Vyondys და სხვ.)FDA: დამტკიცებულია (Accelerated approval)EU: ძირითადად არ არის დამტკიცებულიფასი:~300,000 – 1,000,000+$/წელიწადშიგვერდითი ეფექტები:ინფექციებიხველა, სიცხეთირკმლის გართულებებიინექციის ადგილზე რეაქციებიღებინება, გამონაყარი, სახსრების ტკივილიძალიან მნიშვნელოვანი:მუშაობს მხოლოდ 5–15% პაციენტზე (გენეტიკის მიხედვით)5. სტანდარტული თერაპია (Deflazacort)FDA: დამტკიცებულიაEU: დამტკიცებულიაფასი: ~35,000–60,000$/წელიწადშიგვერდითი ეფექტები:ზრდის შეფერხებაოსტეოპოროზიდიაბეტის რისკიწონის მატებაინფექციებიმომავალი თერაპიები (ჯერ კვლევის ეტაპზე)CRISPR გენური რედაქტირებაახალი გენოთერაპიები (უფრო უსაფრთხო ვარიანტები)კომბინირებული მკურნალობამაგრამ: ჯერ არცერთი არ არის სრულად დამტკიცებულიყველაზე მნიშვნელოვანი დასკვნადღეს არცერთი თერაპია:არ კურნავს დაავადებასარ არის სრულად უსაფრთხოარ არის უნივერსალურირეალური არჩევანი ქვეყნისთვის100 პაციენტი =გენოთერაპია → ~300 მილიონი $თანამედროვე წამლები → 5–70 მილიონი $/წელიწადშიძალიან მკაფიო დასკვნამშობლების მოთხოვნა არის სამართლიანი.მედიცინა ნიშნავს: ეფექტურობა; უსაფრთხოება; მტკიცებულება და არა - ემოცია; პოლიტიკა; ნახევარი სიმართლე", - წერს პროფესორი გიორგი ფხაკაძე

საზოგადოება • 1776260400

„ეს ვირუსი 95%-ს აქვს და შექმნეს ანტისხეული, რომელმაც შეიძლება შეცვალოს თამაში…“ - რას წერს ჯანდაცვის ექსპერტი

პროფესორი, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე გიორგი ფხაკაძე სოციალურ ქსელში Epstein–Barr virus-ის შესახებ მნიშვნელოვან ინფორმაციას ავრცელებს და აღნიშნავს, რომ ამ ვირუსით ადამიანების დაახლოებით 90–95% ცხოვრების განმავლობაში ინფიცირდება.მისი განმარტებით, EBV ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ვირუსია მსოფლიოში, რომელიც ორგანიზმში სიცოცხლის ბოლომდე რჩება. იგი იწვევს მონონუკლეოზს და დაკავშირებულია გარკვეულ ონკოლოგიურ და ნევროლოგიურ დაავადებებთან. ვირუსის კონტროლი რთულია, რადგან ის „იმალება“ იმუნურ უჯრედებში და შესაძლოა გარკვეულ პირობებში კვლავ გააქტიურდეს.პროფესორი ახალ სამეცნიერო კვლევაზეც საუბრობს, რომლის ფარგლებში მეცნიერებმა შექმნეს ანტისხეულები, რომლებიც ბლოკავენ ვირუსის უჯრედში შეღწევას. ეს ნიშნავს, რომ ვირუსი ვერ იწყებს ინფექციას ახალ უჯრედებში, რაც შესაძლოა ახალი თერაპიული მიმართულების საფუძველი გახდეს.თუმცა, როგორც გიორგი ფხაკაძე აღნიშნავს, აღნიშნული აღმოჩენა ჯერ ლაბორატორიულ, პრეკლინიკურ ეტაპზეა და ადამიანებში მისი გამოყენება ჯერ არ არის დამტკიცებული. ამ დროისთვის EBV-ის სრულად აღმოფხვრის ეფექტიანი მკურნალობა არ არსებობს და ვირუსს ძირითადად იმუნური სისტემა აკონტროლებს.სპეციალისტის შეფასებით, მომავალში შესაძლებელია მიზნობრივი თერაპიების განვითარება, რაც EBV-თან ბრძოლაში მნიშვნელოვან წინგადადგმულ ნაბიჯად შეიძლება იქცეს.

საზოგადოება • 1773692244

„ყველაზე საშიში ყავის ტიპი“ - ჯანდაცვის ექსპერტი მნიშვნელოვან ინფორმაციას აქვეყნებს

გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, სოციალურ ქსელში ყურადღება გაამახვილა ყავის მომზადების მეთოდზე და საზოგადოებას გაფრთხილება მისცა. მისი თქმით, სწორედ მომზადების ტექნიკაზეა დამოკიდებული, იქნება თუ არა ყავა ადამიანის ჯანმრთელობისთვის უსაფრთხო, ან პირიქით — გაზრდის გარკვეული დაავადებების რისკს.ფხაკაძის განმარტებით, ფილტრის გარეშე მომზადებული ყავა, როგორიცაა თურქული, სკანდინავიური მოხარშული ან ფრანგული პრესით მიღებული - შეიცავს კაფესტოლსა და კაჰვეოლს, რომლებიც ყავის ზეთებში გვხვდება და ორგანიზმში მოხვედრის შემდეგ ზრდის LDL ქოლესტერინის („ცუდი ქოლესტერინი“) დონეს. მაღალი LDL ქოლესტერინი კი ერთ-ერთი მთავარი რისკფაქტორია გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების, მათ შორის ათეროსკლეროზის, გულის შეტევის და ინსულტის განვითარების მხრივ.კვლევების მიხედვით, ყოველდღიური მოხმარების დროს ოთხიდან ექვს ფინჯანამდე ფილტრის გარეშე მომზადებული ყავა შესაძლოა LDL ქოლესტერინის დონე 10–16 მგ/დეცილიტრით გაზარდოს, რაც უკვე კლინიკურად მნიშვნელოვანი ცვლილებაა. პროფესორი ფხაკაძე ხაზს უსვამს, რომ განსაკუთრებით მაღალი ზეთების კონცენტრაციაა თურქულ ყავაში, რომელიც დუღილის მეთოდით მზადდება და ფინჯანში რჩება ნალექი. ასევე პრობლემურია ფრანგული პრესი და ავტომატური აპარატების ყავა, სადაც მეტალის ფილტრები დიტერპენებს ვერ აკავებს ისე ეფექტურად, როგორც ქაღალდის ფილტრი.„მკვლევრები ხშირად ურჩევენ ადამიანებს, განსაკუთრებით მათ, ვისაც მაღალი ქოლესტერინი ან გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების რისკი აქვთ, აირჩიონ ქაღალდის ფილტრით მომზადებული ყავა, რადგან ეს შედარებით უსაფრთხო ვარიანტია,“, აღნიშნავს ფხაკაძე.ამ ნაშრომის შედეგები კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს, რომ ყავის მომზადების მეთოდი ჯანმრთელობისთვის მნიშვნელოვანი ფაქტორია და სწორ არჩევანზე უნდა გაკეთდეს აქცენტი.

საზოგადოება • 1771959118

„ასე ძლიერდება ბავშვის ორგანიზმი და სწავლობს ახალ ვირუსებთან ბრძოლას“ - ჯანდაცვის ექსპერტი მშობლებს მიმართავს

ჯანდაცვის ექპერტი გიორგი ფხაკაძე თავის ერთ-ერთ ვიდეოჩართვაში ახალ ვირუსებთან ორგანიზმის ბრძოლაზე საუბრობს და ამბობს, რომ ბავშვის ორგანიზმს საშუალება უნდა მივცეთ, ვირუსებთან ბრძოლა ისწავლოს."ბავშვი უნდა თამაშობდეს ტლაპოში, ქვიშაში, უნდა მოეფეროს ძროხასაც, ძაღლსაც და კატასაც, ასე სწავლობს მისი ორგანიზმი ახალ ვირუსებთან ბრძოლას. 25 წლის შემდეგ ვირუსების "შემსწავლელი აკადემია" ჩვენს სხეულში იხურება. ამიტომ, ატარეთ ბავშვები სოფლებში, ბალახზეც უნდა იკოტრიალოს, მდინარეშიც ჩავიდეს. ამით უფრო ძლიერდება და მომზადებული ხვდება მომავალში ახალ-ახალ საფრთხეებს. ასე მოვიდა ადამიანი დღემდე, ესაა ნორმალური პროცესი ჩვენი განვითარების" - ამბობს გიორგი ფხაკაძე.

საზოგადოება • 1771176720

„იმუნიტეტი იწყება თეფშიდან“ - ჯანდაცვის ექსპერტის საყურადღებო რჩევა

სოციალურ ქსელებში ხშირად ვხედავთ სურათებსა და სიებს „იმუნიტეტის გამაძლიერებელი პროდუქტების“ შესახებ. იდეა სწორია, მაგრამ საჭიროა ზუსტი განმარტება: არცერთი პროდუქტი ერთადერთი ჯადოსნური დაცვა არ არის,- ამის შესახებ საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ექსპერტი გიორგი ფხაკაძე სოციალურ ქსელში წერს და საინტარესო ინფორმაციას უზუარებს გამომწერებს:როგორც ფხაკაძე განმარტავს, ძლიერი იმუნური სისტემა არის მრავალფეროვანი კვების, ფიზიკური აქტივობის, ხარისხიანი ძილისა და სტრესის მართვის ერთობლივი შედეგი.მისი თქმით, იმუნური სისტემის მხარდასაჭერად მნიშვნელოვანია ისეთი პროდუქტების რეგულარული მოხმარება, როგორებიცაა ციტრუსები, წითელი წიწაკა, ბროკოლი, პაპაია, ნიორი, სტაფილო, ტკბილი კარტოფილი, მუქი მწვანებოსტნეული, ცოცხალი კულტურებით იოგურტი, ჯანჯაფილი, გოგრის თესლი და სოკო.ქვემოთ ჩამოთვლილი პროდუქტები ნამდვილად თამაშობენ მნიშვნელოვან როლს ციტრუსებივიტამინი C ხელს უწყობს იმუნური უჯრედების აქტივობას და ამცირებს ინფექციების ხანგრძლივობას.წიწაკა (განსაკუთრებით წითელი)ვიტამინი C-ის შემცველობა ხშირად უფრო მაღალია, ვიდრე ციტრუსებში. ასევე მდიდარია ანტიოქსიდანტებით. ბროკოლიშეიცავს ვიტამინებს A, C, E და ბიოაქტიურ ნაერთებს, რომლებიც იცავენ უჯრედებს.პაპაიავიტამინი C, ფოლატი და ფერმენტები ხელს უწყობს ანთების შემცირებას.ნიორიაქვს ანტიმიკრობული და ანტივირუსული მოქმედება, განსაკუთრებით რეგულარული მოხმარებისას.სტაფილობეტა-კაროტინი გარდაიქმნება ვიტამინ A-დ, რომელიც აუცილებელია ლორწოვანი გარსების დაცვისთვის.ტკბილი კარტოფილივიტამინ A-ის ერთ-ერთი საუკეთესო წყარო — მნიშვნელოვანია იმუნური ბარიერისთვის.მუქი მწვანე ბოსტნეული (ისპანახი და სხვ.)შეიცავს ფოლატს, რკინას და ანტიოქსიდანტებს, რომლებიც აძლიერებენ ორგანიზმის დაცვას.იოგურტი (ცოცხალი კულტურებით)ჯანმრთელი ნაწლავური მიკრობიომი = ძლიერი იმუნიტეტი.ჯანჯაფილიანთების საწინააღმდეგო ეფექტი და სასარგებლო მოქმედება სასუნთქ სისტემაზე.გოგრის თესლითუთიის კარგი წყარო — მინერალი, რომელიც კრიტიკულია იმუნური რეაქციისთვის.სოკოზოგი სახეობა ასტიმულირებს იმუნურ პასუხს და ხელს უწყობს ინფექციებთან ბრძოლას.იმუნიტეტის „გაძლიერება“ ერთ პროდუქტზე კონცენტრირებას არ ნიშნავს – შედეგს მხოლოდ ბალანსი, მრავალფეროვნება და რეგულარული, ჯანსაღი ცხოვრების წესი იძლევა,- წერს გიორგი ფხაკაძე.