ჟანგბადი დედამიწაზე უფრო ადრე ამოიწურება, ვიდრე ეგონათ - კვლევა

დედამიწის ატმოსფეროში ჟანგბადი მუდმივი მოცემულობა არ არის. ახალი კვლევის მიხედვით, პლანეტას ჟანგბადით მდიდარი ატმოსფერო შესაძლოა დაახლოებით კიდევ ერთი მილიარდი წლის განმავლობაში ჰქონდეს.

ტოჰოს უნივერსიტეტისა და ჯორჯიის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის მეცნიერებმა დედამიწის კლიმატისა და ბიოქიმიური პროცესების კომპიუტერული მოდელი შექმნეს. მკვლევრებმა 400 000-ზე მეტი სიმულაცია ჩაატარეს და სხვადასხვა შესაძლო სცენარი შეისწავლეს.

მოდელის მიხედვით, დაახლოებით მილიარდი წლის შემდეგ ატმოსფეროში ჟანგბადის დონე შესაძლოა სწრაფად დაეცეს. შედეგად, დედამიწის გარემო მნიშვნელოვნად შეიცვლება - შემცირდება ნახშირორჟანგის რაოდენობა, მოიმატებს მეთანი და გაქრება ოზონის ფენა.

ასეთ პირობებში დღევანდელი ტიპის რთული სიცოცხლის არსებობა შეუძლებელი გახდება და პლანეტაზე ძირითადად ჟანგბადის გარეშე მცხოვრები, ანუ ანაერობული ორგანიზმები შეძლებენ არსებობას.

რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?

ჟანგბადით მდიდარი ატმოსფერო დედამიწაზე ყოველთვის არ არსებობდა. დაახლოებით 2,5 მილიარდი წლის წინ ე.წ. დიდი ჟანგვითი მოვლენის შედეგად ატმოსფეროში ჟანგბადის რაოდენობამ მნიშვნელოვნად მოიმატა, რამაც უფრო რთული სიცოცხლის განვითარებისთვის აუცილებელი პირობები შექმნა.

ახალი კვლევა აჩვენებს, რომ ეს მდგომარეობაც დროებითია. მეცნიერების გათვლებით, ჟანგბადით მდიდარი ატმოსფერო შესაძლოა დედამიწის მთელი ისტორიის მხოლოდ დაახლოებით 20–30%-ს მოიცავდეს.

კვლევას კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი მნიშვნელობა აქვს - ის მეცნიერებს ეხმარება სხვა პლანეტებზე სიცოცხლის ძიებაში. ჟანგბადი ხშირად სიცოცხლის შესაძლო ნიშნად, ანუ ბიოხელმოწერად, მიიჩნევა, თუმცა ახალი მოდელი მიუთითებს, რომ პლანეტას შეიძლება სიცოცხლე ჰქონდეს ისეთ პერიოდშიც, როდესაც მის ატმოსფეროში ჟანგბადი თითქმის არ არსებობს.

მკვლევრები ხაზს უსვამენ, რომ მილიარდი წლის პროგნოზი ზუსტი „თარიღი“ არ არის. დედამიწის შორეულ მომავალზე უამრავმა უცნობმა ფაქტორმა შეიძლება იმოქმედოს, ამიტომ შედეგები სავარაუდო მოდელირებას ეფუძნება.