1770841551
გინესის რეკორდების წიგნმა ძილის გარეშე გატარებული დროის კატეგორიაში რეკორდების ოფიციალური დაფიქსირება შეწყვიტა. მიზეზი მარტივია — ასეთი ქმედება ჯანმრთელობისთვის საფრთხის შემცველია და ორგანიზმს სერიოზულ ზიანს აყენებს.
სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ ხანგრძლივი უძილობა ზრდის ჰალუცინაციების, პარანოიის, კოგნიტიური დარღვევებისა და ისეთი დაავადებების რისკს, როგორიცაა ინსულტი და დიაბეტი. სწორედ ამიტომ, მსგავსი ექსპერიმენტები დღეს ეთიკური მიზეზებით აღარ ტარდება.
ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი შემთხვევა 1963 წელს დაფიქსირდა. 16 წლის ამერიკელმა მოზარდმა, რენდი გარდნერმა, მეგობართან — ბრიუს მაკალისტერთან ერთად — სამეცნიერო ექსპერიმენტი წამოიწყო, რათა გაერკვია, როგორ მოქმედებს უძილობა ადამიანის გონებრივ და ფიზიკურ შესაძლებლობებზე. მონეტის აგდების შედეგად ექსპერიმენტის მთავარი მონაწილე რენდი გახდა, ხოლო ბრიუსი მასზე დაკვირვებას ახორციელებდა.
ექსპერიმენტს მოგვიანებით ძილის მკვლევარი უილიამ დემენტი და აშშ-ის საზღვაო ძალების სამედიცინო ნეიროფსიქიატრიული კვლევითი განყოფილების სპეციალისტებიც შეუერთდნენ.
სიფხიზლის შესანარჩუნებლად რენდი კალათბურთსა და პინბოლს თამაშობდა. მეგობრები მას მუდმივად ესაუბრებოდნენ და არ აძლევდნენ საშუალებას, წამით მაინც დაეძინა.
პირველ დღეებში მნიშვნელოვანი ცვლილებები არ შეინიშნებოდა, თუმცა მდგომარეობა სწრაფად გაუარესდა. მეორე დღეს მას შეხებით საგნების ამოცნობა გაუჭირდა; მესამე დღეს გუნება-განწყობა დაეცა და ენის გასატეხების წარმოთქმა ვეღარ შეძლო; მეოთხე დღიდან კი ჰალუცინაციები და დელუზიები დაეწყო — ეჩვენებოდა, რომ ცნობილი სპორტსმენი იყო, ან ოთახის ნაცვლად ტყეს ხედავდა.
მომდევნო დღეებში მდგომარეობა კიდევ უფრო დამძიმდა: მეტყველება შენელდა, მეხსიერებაში ჩავარდნები გაჩნდა, პასუხების გაცემას დახმარება სჭირდებოდა. მიუხედავად ამისა, ფიზიკური აქტივობის შესრულებას გარკვეულ დონეზე მაინც ახერხებდა.
ექსპერიმენტის დასრულების შემდეგ სპეციალური მოწყობილობებით დააკვირდნენ მის ძილს. მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ უძილობის პერიოდში ტვინის ზოგიერთი უბანი ხანმოკლედ „ითვლემდა“. ასევე გამოვლინდა, რომ ჰალუცინაციები 90-წუთიანი ციკლებით ვლინდებოდა — REM ფაზის მსგავსად. თუმცა ბოლომდე დაზუსტებული არ არის, ეს სიმპტომები მხოლოდ უძილობით იყო გამოწვეული თუ იმ პრეპარატითაც, რომელსაც სიფხიზლის შესანარჩუნებლად იღებდა.
რენდი გარდნერის რეკორდი წლების განმავლობაში ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილად დარჩა. მოგვიანებით ბრიტანელმა მაურინ ვესტონმა ძილის გარეშე 18 დღე და 17 საათი გაძლო. ბოლო დღეებში მასაც ჰალუცინაციები აღენიშნებოდა.
სპეციალისტები კიდევ ერთხელ ხაზგასმით აღნიშნავენ — ძილი ადამიანის ფიზიკური და ფსიქიკური ჯანმრთელობისთვის სასიცოცხლოდ აუცილებელია, ხოლო მისი ხანგრძლივი შეზღუდვა მძიმე შედეგებს იწვევს.
