„თითქოს მომზადებული მოვიდა, ეს რომ ეთქვა... “ - ირაკლი ოქრაძე გურამ დადიანიძესთან შეხვედრას იხსენებს
1790970843
ხუთ წელზე მეტია, რაც კენიაში, პატარა კუნძულ კრესენზე გარეული ცხოველები პრაქტიკულად ბუნებრივი მტაცებლების გარეშე ცხოვრობენ. თუმცა, როგორც გამოცემა IFLScience წერს, ასეთი იზოლაცია მათთვის უზრუნველყოფილ სამოთხედ არ ქცეულა.
კუნძული ტბა ნაივაშაზე მდებარეობს, ნაირობიდან დაახლოებით 80 კილომეტრით ჩრდილო-დასავლეთით. წყლის დონის მიხედვით, კუნძული პერიოდულად ნახევარკუნძულად იქცეოდა. როდესაც ტბა მცირდებოდა, ცხოველებს შეეძლოთ ხმელეთზე გადასვლა სახმელეთო ხიდის გავლით, მაგრამ წყლის მატებასთან ერთად ტერიტორია კუნძულად ყალიბდებოდა.
სიტუაცია რადიკალურად შეიცვალა 2020 წელს. წყლის დონემ იმდენად მოიმატა, რომ ყოფილი ყელი წყლის ქვეშ მოექცა და მას შემდეგ ხმელეთისკენ მიმავალი გზა აღარ გახსნილა. ამის გამო ცხოველების მნიშვნელოვანი ნაწილი ფაქტობრივად ხაფანგში აღმოჩნდა. ამ ამბიდან ხუთი წლის შემდეგ კანადის წმინდა გიორგის სახელობის უნივერსიტეტის ვეტერინარული მედიცინის სკოლის მკვლევრები ამ კუნძულს ესტუმრნენ, რათა ხანგრძლივი იზოლაციის შედეგები შეეფასებინათ. როგორც IFLScience წერს, კუნძულზე მსხვილი მტაცებლები არ არიან. იქ გვხვდებიან მელიები და ტურები, თუმცა ისინი მსხვილ ბალახიჭამიებს მნიშვნელოვან საფრთხეს არ უქმნიან.
სწორედ ამიტომ, კუნძულზე შემორჩა წყლის ანტილოპების, ზებრების, ანტილოპების, კურდღლების, აგრეთვე ჟირაფებისა და ჰიპოპოტამების მნიშვნელოვანი რაოდენობა. თუმცა, მტაცებლების არყოფნამ სხვა პრობლემა შექმნა — მცენარეულობაზე ზედმეტად დიდი წნეხი გაჩნდა.
„მსხვილი მტაცებლების ხანგრძლივმა არყოფნამ, სავარაუდოდ, ხელი შეუწყო კუნძულის ბალახიჭამიების მხრიდან მუდმივ ზეწოლას“, - აცხადებენ მკვლევრები. ვინაიდან ცხოველების უმეტესობა კუნძულს ვერ ტოვებს, მცენარეულობა კი აღდგენას ვერ ასწრებს. მკვლევრების აზრით, მომავალმა ბალახის შემცირებამ შესაძლოა მცენარეთა მრავალფეროვნების შემცირება გამოიწვიოს და საფრთხე შეუქმნას მთელ ადგილობრივ ეკოსისტემას.
კიდევ ერთ პრობლემად იქცა დაავადებები. ცხოველებს შორის დაფიქსირდა დაუდგენელი ინფექციის შემთხვევები, ხოლო ერთ-ერთი ცხოველის გაკვეთამ გამოავლინა ფილტვებისა და ღვიძლის დაზიანებები, რომლებიც ბაქტერიული ინფექციისთვისაა დამახასიათებელი.
მკვლევრებს მიაჩნიათ, რომ სიტუაციის კონტროლი შესაძლებელია. შესაძლო ზომებს შორის ისინი ასახელებენ ცხოველთა და მცენარეთა პოპულაციის მუდმივ მონიტორინგს, მცენარეულობის აღდგენას მორწყვის მეშვეობით და ცხოველების შეზღუდვას ცალკეულ უბნებზე. ამავდროულად, ხმელეთთან მუდმივი კავშირის აღდგენა ან მტაცებლების ხელახლა დასახლება მნიშვნელოვან რისკებთანაა დაკავშირებული.